A nosa achega á educación infantil

Posts Tagged ‘blog’

Proxectos InnovArte para o curso 17_18

In InformArte on 06/09/2017 at 22:28

 

Iniciamos este curso con proxectos que nos fan moita ilusión tras un ano dedicadas case por completo aos “Fíos de infantil”. Velaquí deixamos uns apuntamentos que logo iremos ampliando a medida que vaiamos concretando.

Presentacións do libro

Agora xa coas tres edicións na man, comezaremos unha rolda de presentacións polas distintas Facultades de Educación de Galicia xa que logo, acordamos coa editorial Galaxia que eses serían os espazos idóneos para dar a coñecer un libro que fala da escola infantil. Aínda estamos a pechar as datas, pero témolas confirmadas en A Coruña, Lugo, Ourense, Pontevedra e Santiago. Aproveitaremos tamén para realizar unhas charlas formativas co alumnado do Practicum.

Visitas de estudo a escolas

Había xa uns anos que non visitabamos escolas no estranxeiro e tralas recomendacións da nosa amiga Carmen García, volvemos ás nosas xiras pedagóxicas cos Nidos e escolas da Bassa ReggianaIride e Arcobaleno en Guastalla, Zenit en Boretto e La Ginestra en Poviglio- en Italia (6-10 de decembro) e os Jardins de Infância das Escolas Josefa de Óbidos en Portugal (maio). Como noutras ocasións formaremos un grupo de compañeiras interesadas en aprender do bo que fan neses lugares. Deixamos unha pequena información, con enlaces ás súas webs e a documentos elaborados por grupos de estudo.

Tendendo pontes con Brasil

Dende fai dous anos temos pendente unha visita a Sao Paulo co Grupo Pedagogía Subjetividade que dirixe Tais Romero. Finalmente, será no mes de febreiro coincidindo coa presentación de “Os fíos de infantil” en brasileiro. Como se pode supoñer é algo que nos enche de orgullo, pero tamén temos que dicir que un dos motivos é a toma de contacto con este grupo integrado tamén por Alejandra Dubovik e Alejandra Cippitelli do marabilloso Jardin Fabulinus de Bos Aires. Esperamos que pronto poidamos visitalas tamén pois son un referente de innovación e educación respectuosa coa infancia.

Renaturalizando a educación infantil

Dende hai un tempo andamos a darlle voltas a como volver a natureza ás aulas de infantil ou de como levar as aulas á natureza, así xa o curso pasado tomamos contacto e visitamos iniciativas como as escolas bosque Amadahi en Dexo e Foresta Espacio de aprendizaje Activo en Vincios e imos sabendo de grupos como Alados-Bosquinenos que promoven unha educación no medio natural como alternativa a outras actividades fóra do tempo escolar. Tamén imos levando conta de moitos centros que están volvendo o verde a os seus patios escolares. Ogallá prosperen moitas máis, mentres tanto iremos aprendendo deles.

Loxicamente, a escola será o groso do noso traballo, e iremos dando conta do que realizamos cun grupo agora xa de cinco anos e de como abrimos as nosas experiencias á comunidade.

Esperamos que este curso poidamos continuar un ano máis co blog, xa van oito, pero aínda queda moito por debullar.

Bo inicio de curso para todas e todos os que nos seguides e nos dades azos para continuar.

 

Advertisements

Presentación de “Os fíos de infantil”

In ActualizArte,EmocionArte on 05/09/2017 at 20:11

5403aef97d3c8a7bba4bc9d60e0ca6de(1)

O 29 de xuño no Museo Pedagóxico de Galicia tivo lugar a presentación oficial da edición en galego do noso libro “Os fíos de infantil. InnovArte Educación Infantil”, por parte do Conselleiro de Cultura, Educación e O.U., Román Rodríguez e do Director Xeral da editorial Galaxia, Francisco Castro, acompañadas tamén polo Director Xeral de Centros e Recursos Humanos, José Manuel Pinal.

IMG_5197

Cando por fin veu a luz un proxecto tan acariñado dende lonxe foi a culminación dun traballo que nos supuxo a dedicación de moitas horas, momentos de ansiedade e de preocupación dende o día que nos puxemos a escribilo, ata que, tras gañar o premio Marta Mata empezamos coa maquetación, coas imaxes e coas revisións das edicións catalá (xa publicado en marzo), galega (en xuño) e castelán (en setembro).

IMG_2839

En calquera caso, foi para nós un día de felicidade profesional e persoal, vendo ao noso carón a familia e a tantas amizades e compañeiros no mundo da educación.

As palabras do conselleiro viñeron a redundar o xa manifestado no prólogo institucional co que se acompaña a edición galega; cunha idea que nos enche de orgullo que é o recoñecemento da labor que se desenvolve nas aulas e á proxección exterior desa práctica. Nós sempre manifestamos que a intención que tiñamos cando abrimos InnovArte Educación Infantil non era outra que a de suscitar unha reflexión sobre a atención que se lle dispensa á infancia. Haberá quen  comparta o que dicimos, haberá quen non, agora ben, damos ocasión para poñer o punto de mira en cuestións que moitas veces se fan de maneira rutineira.

Aínda así, ese acto quixemos reservalo unicamente para manifestar o noso agradecemento e así o fixemos a través destas palabras que entre as dúas lle diriximos aos asistentes.

 Señor conselleiro, director xeral, director xeral de Galaxia, asistentes, bo día a todos.

O habitual nestas ocasións é falar do libro que vimos a presentar, pero nós deixamos esa parte porque como non ten moita intriga non queremos destripalo, así, non vos queda outra que mercalo e lelo. E aquí, todo canto imos facer é dar as grazas por axudarnos a facer unha manta. En efecto, dicimos en “Os fíos de infantil” que con cada promoción de alumnado nós imos tecendo unha manta coa que arroupalos para a súa vida futura; esa manta leva uns fíos que son unha constante na nosa práctica, pero case todos eles dependen máis dos que aquí estades ca de nós mesmas.

Como a miña irmá Isabel e máis eu traballamos a catro mans, así será como volo iremos contando.

Veredes.

Hai un fío institucional…, a Consellería de Educación que sempre nos apoiou en todo canto fixemos. Mostra diso é que hoxe esteamos aquí coa edición en galego finanzada pola consellería. Conselleiro, queremos darlle especialmente as grazas, pola súa acollida, polo cariño e polo respecto ao noso traballo. Debo confesar que cando lin o prólogo co que presenta o libro, botei a chorar (será cousa da idade que unha se vai facendo máis frouxa…), porque dicir de nós que somos boas e xenerosas…, a poucas máis mencións e títulos pode aspirar un galego ou unha galega. E dicir que a escola que nós mostramos é a escola que quere a consellería, vén a ser a culminación do noso traballo. Grazas Román, por tan xenerosas consideracións para con nós.

Non debemos esquecernos doutro membro do seu equipo que dende hai moitos anos mira por nós, o Director xeral de Recursos Humanos e Centros, José Manuel Pinal. Grazas aos dous por axudarnos a ver publicado o libro na nosa lingua materna. A consellería ben sabe que a escola non se cambia a golpe de leis, cámbiase coas crenzas e bo facer do profesorado, así que, apoiando as prácticas, amosando exemplos e salientando o traballo dos docentes talvez será como mudará a educación.

Por outra banda, e nese fío institucional tamén metemos as corporacións locais. A día de hoxe, case ten tanto peso a educación formal como a non formal, a que en grande medida depende dos concellos, emporiso é determinante que as actividades educativas que se propoñen fóra do horario escolar sigan uns criterios atinados. O noso concello, Ames, independentemente da súa cor política, sempre amosou unha grande sensibilidade de cara ao educativo, así nos ten apoiado en gran número de propostas gabándose do traballo das escolas da localidade.

De seguido pasamos ao fío editorial.

Temos que dicir que no mes de novembro, no día que soubemos que resultaramos premiadas co Marta Mata, era xa pola tardiña e asistíamos á presentación dun libro na que estaba Víctor Freixanes, daquela aínda director xeral de Galaxia. Cando lle dixemos que víñamos de ganar o premio e que nolo publicarían en catalán e en castelán, o primeiro que nos dixo foi: “falade cos cataláns para traducir o libro ao galego”. Ghiadeiras como somos, así o fixemos, e trala marcha de Víctor, Francisco Castro, amigo tamén, asumiu o compromiso con todo o cariño xunto con Malores Villanueva, a nosa editora (que gusto dicir isto..). Ver o noso traballo en editoriais como Rosa Sensat e Octaedro énchenos de fachenda agora ben, velo publicado na editora buque insignia da cultura galega, non vos podedes imaxinar o que supón para nós. Mil grazas tamén.

A día de hoxe, as editoras teñen un papel fundamental nas tendencias educativas. Que se decida publicar un libro ou outro, vai máis alá de cuestións económicas ou modas, trátase dunha responsabilidade, porque nas súas páxinas agóchanse concepcións sobre a escola, sobre a infancia e sobre o ensino. Apostar por un libro é tamén unha forma de compromiso coa educación. Levamos con orgullo que estas tres editoras coas que  sae “Os fíos de infantil” (Rosa Sensat, Octaedro e Galaxia) teñen demostrada solvencia, criterio e prestixio educativo.

E por riba, as tres edicións van acompañadas dos prólogos que nos fixeron dous pesos pesados na educación infantil: Carmen Díez Navarro e Beatriz Trueba, faros que alumean o camiño profesional de tantas mestras, entre elas nós, que sempre as admiramos e seguimos nas súas traxectorias profesionais. Cando nos preguntaron quen nos gustaría que nos prologase, dixemos que tiñamos o corazón “partío”, e en Rosa Sensat suxeríronnos que llelo pedíramos ás dúas; así o fixemos e aceptaron. Que unha nos chame “abellas tecedoras” e outra “mestras abano”, serán tamén deses títulos que nos queden gravados para sempre, por acadar esa consideración delas. Mil grazas ás dúas pola súa xenerosidade e alegría.

Pero ademais, para que isto vira a luz, tivo que contar co concurso de moitas máis persoas.

Detrás dos traballos hai unha familia. Para a nosa, InnovArte é un membro máis na mesa de xantar. Dende fai sete anos, dános motivos para debater cada quen dende o seu lugar no sistema educativo: coma docentes, coma alumnos, coma pais… algo que definitivamente enriquece a nosa mirada. Pero antes de todo iso, os nosos pais, Manolo e Lina, a quen lle dedicamos o libro, traballaron arreo para investir na nosa educación xa que logo pensaban que era a mellor herdanza que nos podían deixar. Nosa nai, aínda a día de hoxe nos lembra a nosa responsabilidade para que na escola non se noten as diferenzas debidas á procedencia social, situación económica ou singularidade das familias do alumnado, tal e como ela viviu nunha desas escolas de ferrado das que garda memoria este museo. Nosa tía Victoria, quen coa súa prodixiosa fantasía encheu a nosa infancia con contos de boca, facendo que nós devezamos por cativar os pequenos con historias tal e como ela fixo con nós. Noso irmán Manolo, quen coa súa resolución, paciencia, bondade e xenerosidade, arranxa todos os problemas loxísticos das nosas montaxes máis espectaculares. A miña filla e os nosos sobriños, banco de probas de libros, de inventos e de xogos, que con sinceridade desarmante nos din de inmediato o que lles gusta ou non sen andarnos con panos quentes. Nosa prima Sandra que sempre nos chega con primicias editoriais que só ela atopa, e nosa tía Mary que é quen de irnos buscar un adobío a o corno máis lonxano da lúa.

InnovArte, este libro e o noso traballo escolar, é un asunto de familia, pero non só da nosa, senón tamén das do noso alumnado. Fálase moito da participación dos pais na escola dos pequenos, pero en moitos casos queda reducida a traballos grosos. Nós entendemos a educación como unha corresponsabilidade, unha responsabilidade compartida sabendo os uns dos outros. Levamos con fachenda que hoxe estean aquí con nós, pais e nais dos nosos rapaces, algúns xa mozos e mozas, e temos a sospeita de que non o debemos facer moi mal pois temos unha elevada taxa de ex alumnos que cursan Maxisterio (non nos atribuímos todo o mérito diso pero unha mestra de infantil marca moito…). Nunca se dimensiona debidamente o impacto que pode ter un docente na vida dun neno e nas expectativas que a familia deposita na súa educación. Mil grazas a elas por confiar en dúas mestras non convencionais.

Tamén temos presente o fío da Universidade, con quen mantemos contacto continuo lonxe das tirapuxas habituais entre a teoría e a práctica. Grazas a profesores que integran a nosa mirada e nos enriquecen coa súa avanzando por unha escola de máis calidade. Persoas como Lina, Lois, Zabalza, Javier Rouco, Vicente e Salvador, Uxío, Antón Costa e outros moitos que non entenden de diferenzas de categorías de profesorado segundo os niveis nos que traballan.

E temos tamén xa no fío da profesión, compañeiras que nos ven en directo, sen filtros, aquelas que ata nos viron nalgunha ocasión botando un berro, as que nos deixan saír un intre para tomar aire e contención: Luz e Begoña, e outras coma Ana mestra novel que, coa súa xuventude e enerxía nos devolveron a mirada fresca sobre a escola. Porque ensinar a cara boa do que facemos non nos converte en perfectas, nin o pretendemos. En InnovArte tamén temos falado dos nosos fracasos, das decepcións e das contrariedades, porque das teclas brancas e negras é de onde saen grandes melodías.

E como esquecernos do fío das amizades? Somos o que somos grazas ao que nos dan os amigos e amigas. Fálase moito da formación do profesorado, pero case nunca se menciona a incidencia que as relacións poden ter no desempeño profesional. Agora, seica os cazatalentos das grandes multinacionais non miran tanto os títulos que poida ter un aspirante coma as súas vivencias, as súas relacións e a súa apertura social. Nós somos ricas en amizades e a máis, todas elas están comprometidas con InnovArte.

Malós e Víctor que desde que recalaron no Cabo nos fixeron crer que somos mellores do que en realidade somos, (sabémolo pero gústanos crelo), e Malós que de cada viaxe, de cada feira do libro, de cada librería nos agasalla cun tesouro para InnovArte. Marisé e Victoria das que tanto compromiso social deprendemos en cada un dos seus pequenos xestos. Mercedes que entre libros, poemas e  gargalladas nos deu tantos motivos para reflexionar. Luísa e Moncho cos que nas sobremesas montamos pseudoclaustros malia todas as promesas feitas ao meu marido de non tocar temas educativos. Fina Casalderrey coa súa sinxeleza e fondo calado e Mariano co seu pragmatismo e retranca. Antía Cal co seu activismo educativo. Xosé Antonio coas súas traducións e procura da palabra exacta en galego. Ou Xabier Sanisidro co seu entusiasmo desbordante…

E logo están as persoas que grazas a solicitar a súa colaboración para actividades de aula, acaban por se converter en amizades. Son tantas as que nos deron o mellor de seu…: Leandro Lamas os seus contos pintados. Gonzalo o seu bosque e o Xardín do Recordo. O escultor Ramón Conde ca maestría das súas mans. María Solar cos seus pés perfectos. A poetisa Rosalía Morlán as súas lúas e estrelas. Palmira do Sardiñeiro as súas barquiñas de papel. Dores Tembrás o seu peizoque Roque…

Sería imposible mencionar aquí todas as persoas que dun xeito ou outro nos agasallaron co seu saber para goce dos pequechos. Cando dicimos que a escola ten que ser aberta aos saberes, non é tan só a aqueles que se axustan aos nosos parámetros académicos, é a todos en xeral, porque sendo receptivos é como lles ensinaremos aos nenos a ser e a estar no mundo.

Ao igual que no libro, aquí non queríamos máis ca amosar o noso agradecemento polo que a vida e a  boa xente nos brinda, e iso, amigas e amigos, é un dos fíos fundamentais do noso traballo, porque de nada ou pouco valen os requilorios e os coñecementos requintados se na escola non lle deprendemos aos rapaces a ser persoas que gozan co sinxelo, a descubrir cada día un anaquiño de mundo, a gorentar a experiencia e o saber dos outros.

Esperamos que vós gocedes co libro ao igual que nós o fixemos mentres vivíamos cada unha desas experiencias.

Moitas grazas por axudarnos a tecer esta manta.

Mil grazas a todas as persoas que nos acompañaron coa súa presenza ou co seu afecto e respecto profesional aínda dende a distancia.

21430100_1134401266693854_5971432175077891806_n

Agora, enorgullecenos ver o libro nos escaparates das librerías, en reseñas en publicacións especializadas e ler as opinións das persoas que dedican o seu tempo a lelo.

 

Sete anos de InnovArte

In EmocionArte on 28/01/2017 at 12:10

Fai hoxe sete anos botou a andar o blog InnovArte e que dicir que non teñamos dito xa con motivo de cada un dos seus aniversarios: que non esperabamos estar presentes tanto tempo, que non contábamos coa acollida que tivo, que non somos quen de agradecer todas as palabras de ánimo que recibimos, que non imaxinabamos o que nos ía supoñer esta andaina, que xa non concibimos o noso traballo sen InnovArte…, todo certo e todo xa sabido.

Cada 28 de xaneiro destes últimos sete anos fomos relatando a nosa sorpresa e o noso agradecemento por todo canto nos supuxo o blog, en cada un deles pensabamos que probablemente sería o derradeiro, o medo a aburrir ou a aburrirnos é a nosa principal preocupación. Logo imos andando no tempo e hai períodos abondosos e períodos de seca, -adoitamos dicir que paros biolóxicos para rexenerar-, ata que un día volven a nós as ganas de contar o que facemos e imos tirando de InnovArte.

Cada vez estamos máis convencidas de que a imaxe de InnovArte, Spiral Jetty, é a mellor metáfora visual do noso estado. Esta intervención do realizada por Robert Smithson no Lago Salgado de Utah, muda cada día, sendo máis visible ou menos visible en función da altura das augas, pero en calquera caso está aí desde 1970 e sempre hai alguén que sucumbe fascinado perante esta obra senlleira do Land Art, da que só se pode apreciar na súa magnitude desde a lonxanía.

spiral_jetty5

Fotografía George Steinmetz

Sempre dicimos que comezamos a escribir o blog como un acto de catarse contra o tradicionalismo e inmobilismo da escola infantil, na que xa se consolidaron tantos rituais sen sentido en tan poucos anos que mesmo dá medo, na que ás veces parece que só se mira cara riba tratando de emular aquilo que precisamente se lle critica aos niveis superiores. É posible que as primeiras xeracións de mestras de infantil (daquela preescolar), tras case que trinta anos de exercicio xa esteamos cansas de defendernos das críticas e das demandas que se nos fan; é posible, agora ben, claudicar non é o mellor favor que lle podemos facer aos pequenos. Emporiso InnovArte volca os seus esforzos nas persoas que están en período de formación inicial, para que saiban tomar o relevo, pero hai algo que nos últimos tempos nos está arrepiando, estamos a ver profesorado novel máis rancio, máis acomodaticio e menos motivado do que nunca poderíamos imaxinar. Cómpre unha reflexión desde as facultades e desde os procesos selectivos de oposición, de non ser que sexa iso o que pretenden intencionadamente. Haberá que ver se hai discursos paralelos, por un lado salientamos as metodoloxías activas e respectuosas coa infancia (mesmo as alternativas) e polo outro consolidamos a escola pobre de expectativas, a escola chea de aparellos, chea de programas de emocións pero baleira de corazón e de sentir.

Será como a sociedade e a vida mesma:  soñamos cos ideais e coa utopía pero logo conformámonos co fácil co que non nos supón moito esforzo nin moitos desgustos.

Pois xa imos adiantando que a InnovArte aínda lle quedan folgos para seguir poñendo o punto de mira nesas discrepancias e para amosar as nosas alternativas ao que cuestionamos.

Por un ano máis.

Para facer memoria.

Por que Spiral Jetty como imaxe do blog?

Un ano de InnovArte

Dous anos de InnovArte

Tres anos de InnovArte

Catro anos de InnovArte

Cinco anos e mil post de InnovArte

InnovArte Premio de Pedagogía Marta Mata 2016

In PremiArte on 30/11/2016 at 08:09

img_9027-1

Onte polo serán recibimos en Barcelona o prestixioso Premio de Pedagogía Marta Mata 2016 polo libro “Los hilos de infantil. InnovArte Educación Infantil”, que será publicado en español pola editorial Octaedro, en catalán por Rosa Sensat e, agora tamén, en galego pola editorial Galaxia.

Hai moito tempo que acariñabamos a idea de reunir nun libro algunhas das experiencias más significativas de InnovArte e así o fixemos con motivo de concorrer ao premio que convoca dende fai 36 anos a Asociación de Mestres Rosa Sensat.

A modo dunhas tecedoras que imos realizando un cobertor co que arroupar aos nosos cativos, introducimos vinte fíos ou constantes que sempre están presentes nas nosas prácticas escolares; poderían ser máis ou menos, pero son en definitiva os que nós consideramos deben guiar a educación dos nenos e nenas e que, desafortunadamente, se están a esquecer a favor doutros menos relevantes. Se logramos que os pequenos gocen coas súas conquistas, descubran aos outros, aprendan a manifestar os seus afectos, conecten coa Natureza e coa arte, valoren as pequenas cousas, xoguen e gocen, usen a lóxica para a vida achegándose ao pensamento científico e á sabedoría popular, se admiren coa beleza do cotián, esperten os sentidos, solten a lingua, se abran ao non académico, celebren a vida, aprendan a gardar recordos fermosos, descubran a contorna máis inmediata, se inicien no amor polos libros e a lectura, gocen da súa infancia como nenos, todo isto sumado a que sexan quen de manifestar agradecemento polo que a vida e as persoas lles dan, cremos que pouco máis e pouco menos se pode pedir ás aprendizaxes a realizar na etapa infantil. Para ilustralo con exemplos, recollemos máis de setenta experiencias de vida realizadas co noso alumnado. Non podiamos soñar con mellor respaldo para esta maneira de entender a escola que a do Premio Marta Mata 2016. Como sempre dicimos, mil grazas ao xurado por considerar que facemos unha achega de interese á educación infantil.

Para nós, Rosa Sensat é un colectivo con presenza na nosa vida profesional desde os inicios a través da revista In-fan-cia e representa os valores cos que os seus fundadores deron comezo a esta andaina de máis de cincuenta anos na formación do profesorado e na renovación pedagóxica, de modo que este premio nos fai sentir máis preto dos seus ideais, que tamén son os nosos.

Nunca agradeceremos dabondo o apoio de tantas persoas amigas que sempre nos deron azos para facer medrar InnovArte, plasmando nunha publicación o devir de seis anos do blog. Vai por vós e por todos os que confiades nas nosas achegas.

Deixamos aquí as nosas palabras (discurso-mm16) á hora de recoller o premio, con elas esperamos explicar o que nos conduciu a isto, xunto co noso orgullo de ser galegas e de traballar na escola pública galega.

Premi pedagogia Marta Mata 2016: “Los hilos de infantil” de Mª de los Ángeles Abelleira i Mª Isabel Abelleira from Rosa Sensat on Vimeo.

Fáltannos palabras para describir o que onte sentimos cando fomos poñéndolle cara a tantos membros de Rosa Sensat aos que coñecíamos a través dos seus artigos e dos seus libros. Tampouco somos quen de narrar o noso orgullo e satisfacción ao escoitar a glosa dos motivos polos que elexiron o noso libro en palabras de Antoni Poch, un mestre que dixo que ata fixera unha viaxe virtual polo noso Val da Mahía para coñecer o concello de Ames e as localidades de Bertamiráns e O Milladoiro e así contextualizar as experiencias escolares que lera. Lembrou tamén, que llelo dedicamos aos nosos pais, Manolo e Lina, os que nos ensinaron que é a educación o que nos fai mellores.

Acte de lliurament del Premi de Pedagogia i els guardons Marta Mata 2016 from Rosa Sensat on Vimeo.

15272194_1252860878111107_777787495236693461_o

Despois viñeron todas as referencias na prensa catalana e galega, das que deixamos aquí a ligazón: La Vanguardia (30/11), Faro de Vigo (30/11), ABC.es (29/11), Faro de Vigo (01/12), Diari de l´Educació , así como no web de Rosa Sensat.

Agora a esperar a telo xa nas mans, primeiro en catalán e en galego e logo en español, mentres tanto volveremos pola sé desa asociación senlleira da renovación pedagóxica que agora tamén é xa a nosa casa.

dscn4837

Mil grazas a todas as persoas que ao longo destes días compartiron con nós a nosa alegría e que nos enviaron palabras de respecto profesional, ben persoalmente, por teléfono ou polas redes sociais.

Sempre en débeda con todas e todos vós.

Apuntamentos para o Prácticum

In FormArte on 10/11/2016 at 23:26

dsc_0113Convidáronnos a participar nunha xornada dirixida ao alumnado de EI da Facultade de CCEE da Universidade da Coruña que neste momento está a realizar o Prácticum II. Malia o reticentes que somos a falar en público aceptamos porque, desde os inicios, un dos motivos de InnovArte é ser unha achega á formación do profesorado, tanto na inicial coma na permanente.
Pedírannos que faláramos do blog e que dedicáramos un pouco de tempo a expoñer a nosas visitas ás escolas italianas de Reggio Emilia, Pistoia e San Miniato, pero nós quixemos centrarnos nos fíos ou constantes que deberían estar sempre presentes nas aulas de infantil. Cremos que, nestes tempos nos que as experiencias escolares son coma estrelas fugaces no universo das redes sociais, cómpre recordalos xa que logo, moitas veces quedamos apampados coa súa orixinalidade ou coas imaxes das que se acompañan e, co seu resplandor, esquecémonos de preguntarnos para que se fan, por que xorden, que pretenden e a que se suman. Abondan experiencias pero fallan os discursos, as fundamentacións e a reflexión sobre a praxe educativa; así en máis das ocasións vense actuacións contraditorias. E isto é o que nós pensamos debíamos transmitirlle aos futuros mestres, ensinarlle a afondar máis alá da superficie, instalos a rascar o verniz “innovador”, novidoso ou de moda co que se adobían, indagando sobre a súa verdadeira esencia educativa.
Nós non é que teñamos a resposta, pero cando menos temos o hábito de analizarnos a nós mesmas, de cuestionarnos e de ser quen de reconducirnos para non desviarnos moito daquilo que cremos debe ser a escola infantil, do que debe estar presente na vida dos pequenos, e tamén de cal é o rol das mestras ou mestres sen confundilo con outros axentes, tamén educativos, pero non docentes.

dsc_0115
Así que, a modo dos fíos cos que ao longo de tres anos imos tecendo un cobertor co que arroupamos a noso alumnado, hai uns eixos que constantemente aparecen en cada unha das nosas actuacións e que teñen que ver co espertar dos sentidos, co facelos conscientes do seu lugar no mundo, das súas medras, da percepción que os demais teñen deles, da súa capacidade de expresarse coas palabras, coa arte, cos xestos e coas súas accións. Cremos que pouco máis e pouco menos se pode esperar da función da escola infantil, sen embargo a día de hoxe estanse a esquecer a favor doutras cuestións que non son máis ca medios, non fins en si mesmas, caso por exemplo das tecnoloxías ou de programas de todo tipo: matemáticos, de lectura, de escrita ou das -omnipresentes e pesimamente traballadas- emocións.
Agradecemos que nos brindaran a oportunidade de expoñer o discurso InnovArte e valoramos moi positivamente a organización desta xornada no medio do período de prácticas escolares do alumnado, porque tal e como lle manifestábamos á súa responsable, é bo non perder de vista ao alumnado durante un cuadrimestre, hai que axudarlles a asimilar e interpretar o que están a vivir nas escolas facendo unha viaxe continua entre a teoría e a práctica.

dsc_0117
Poida que as prácticas en centros sexan do máis determinante na configuración dos futuros mestres –abonda toda a literatura e investigación feita nese campo- e malia todo é algo que aínda non está totalmente coidado. Sábese ben da incidencia dun bo ou dun mal titor de prácticas na formación do estudante así como na dos mestres noveles e sen embargo desde as universidades non se establecen e aplican criterios rigorosos para a súa selección. O alumnado adoita facer a escolla por motivos que van desde a comodidade, a proximidade ou a amizade e iso ten tantas posibilidades de saír ben coma de saír mal. Lamentablemente, máis das veces, a sabedoría adquirida limítase a coñecer de primeira man os vicios que lastran a escola, as razóns do non por sistema ou o abismo entre o que debe ser e o que é. En moitas ocasións tamén se perde a comunicación cos titores da facultade ou limítase a un render contas do traballo a presentar sobre o desempeño na aula, que tamén, en moitas ocasións, é pura ficción porque non lles deixaron tocar pelota e foron convidados de pedra, meros observadores ou no peor dos casos, mandadeiros para manualidades. Mágoa de formación desaproveitada. Aínda nos queda moito por mellorar nese aspecto, pero é bo ir poñendo as primeiras pedras tal e como fixeron con esta xornada.
Vaian desde aquí o nosos agradecementos e parabéns xunto coas demandas da revisión das eivas do período de prácticas escolares dos mestres. É polo ben de todos, nomeadamente, polo ben da ensinanza.

InnovArte en KunArte

In CativArte on 28/11/2015 at 23:34

Unha das grandes satisfaccións que nos dá o blog é a de poñernos en contacto con xente que, aínda que xeográficamente distante, nos é moi próxima nas visións sobre a infancia. Así fomos convidadas  a un foro que deixou unha moi grata pegada en nós. No mes de novembro alá fomos a Vitoria-Gasteiz a participar no programa Ikusi Makusi de KunArte,  o Centro de Innovación Artística y pequeña infancia un proxecto abeirado ao Teatro Paraíso, unha iniciativa que cómpre difundir, tanto pola súa orixe e motivación coma pola súa traxectoria e labor que desenvolven na actualidade, que os fixo merecedores de moi prestixiosos premios e galardóns ao longo dos 38 anos que levan traballando polo teatro.

Unha visita ao web de Teatro Paraíso xa nos dá unha idea do proxecto global que realizan, destinado tanto á representación de obras de moi alta calidade, como á educación-formación de espectadores (nenos/as, familias e educadores). Isto, xunto coa conversa telefónica que mantivemos con Pilar, e a asistencia á representación da obra “Nómadas” na Coruña, fixo que desde o primeiro momento nos entusiasmáramos coa proposta dunha “charla en familia” na marabillosa casiña que teñen en Abetxuko Pueblo, na que a cada paso que dabamos, sacábamos unha nova idea inspiradora de cada un dos recunchos e espazos.

Nós tiñamos o encargo de falar sobre como introducimos a Arte nas nosas aulas a través das pequenas cousas, así fixemos unha presentación dalgunha das experiencias publicadas en InnovArte, e, por suxestión das nosas anfitrioas, rematamos cun “remake” da intervención “As chaves están en infantil”. Isto foi o de menos, porque o magnífico desa fin de semana foi coñecer in situ o bo facer de KunArte, coincidindo co Festival Internacional de Teatro infantil de Vitoria-Gasteiz. Asistir a representacións como a da compañía Teloncillo Teatro, dirixidas a pequenos e ás súas familias, cunha exquisita posta en escena e trato co público, fixo que eleváramos  moito os nosos criterios de valoración dunha representación teatral infantil.

Partillar sobre a educación na artes, sobre a vida ou sobre o que nos apaixona a cadaquén e vivir momentos tan agradables nunha fermosísima “cidade verde”, farán que manteñamos un gran recordo dunha iniciativa tan senlleira como é KunArte. Grazas mil a todo o equipo, mil grazas a Pilar, Rosa, Elena, Irene, Ana  e Tomás, seguide dándonos tantos froitos do voso proxecto de xuventude.no

Ausencias e presencias

In InformArte on 12/11/2015 at 00:48
Chema Madoz

Chema Madoz

Hai veces nas que a vida nos deixa tempo para proxectarnos e outras nas que hai que facer traballo cara dentro. A ausencia de InnovArte nestes últimos tempos foi debida a unha desas épocas nas que hai que coidar máis do que nos rodea. Mesmo valoramos que chegara o momento de pechar un capítulo.  Con todo, non deixou de medrar, non hai día no que non recibamos solicitudes de amizade a través das redes sociais, maiormente de estudantes e persoas que opositarán en breve. Isto énchenos de satisfacción e danos azos para pensar que o traballo desenvolvido ao longo de seis anos, aínda está vixente, sendo de utilidade para moita xente. Pouco máis se lle pode pedir,  isto, ata nos fai crer que somos coma Frederick, o ratiño poeta de Leo Lionni que durante as épocas de escuridade se alimentaba cos raios de sol colleitados durante o verán.

Queremos agradecer todas as mensaxes que recibimos estrañadas polo parón do blog, ao tempo que nos daban razóns ou ánimo para continuar. Sentimos ben non poder aceptar todas as invitacións que nos fixeron para participar en actividades, eventos ou publicacións, pero noutra será.

Aínda así, non deixamos de ler, de descubrir e de comezar a andaina cun novo grupo, de modo que, agora que clarexa o horizonte, iremos compartindo o vivido.

InnovArte na UIMP-A Coruña 2015

In FormArte on 09/07/2015 at 16:33

No mes de xullo tivemos ocasión de presentar InnovArte Educación Infantil no curso de verán que organiza conxuntamente o Ministerio de Educación coa Universidade Internacional Menéndez Pelayo na sede de A Coruña. Tratábase da actividade formativa “Aprendizaje creativo e innovación docente” dirixido por César Bona e Mar Jimenez, no que quixeron presentarlle aos asistentes algunhas das experiencias que se desenvolven en distintos centros do territorio estatal que teñen como denominador común a procura dun novo modo de achegarse ao alumnado colocándoo no centro da acción educativa e facéndoo protagonista do seu proceso de aprendizaxe.
Para nós foi un auténtico luxo “compartir cartel” con representantes de experiencias escolares senlleiras como son os centros Amara Berri ou Ashoka -as escolas changemaker -considerados entre os máis innovadores do país-, e con responsables do centro galego CEIP Francisco Vales Villamarín de Betanzos, recente gañador do premio nacional de educación inclusiva. Non se esqueceron tampouco das iniciativas de escolas pequenas, moito menos coñecidas que as anteriores, pero que grazas ao pulo de docentes entusiastas realizan unha labor tan innovadora, así entramos na xanela máxica de Domingo Santabárbara que nos cargou as pilas a todos os asistentes coas súas experiencias “frikis” coa tecnoloxía; ou do proxecto dos protectores planetarios de Juan Antonio Rodríguez Bueno. O programa completouse con conferencias como a da profesora universitaria María Acaso que fixo toda unha declaración de intencións baixo o título: “Prometo no utilizar dos veces la misma unidad didáctica”, complementada por Eva Morales, ou a de Francisco Javier Estella Rabal que nos ensinou a iniciar o uso do cine nas escolas así como a realizar curtametraxes. O curso iniciouse cunha videoconferencia de Guillem Ferrer Reynes -un personaxe que non coñecíamos pero que hai que coñecer así como a súa web Poc a poc– iniciador dun movemento en Mallorca co que pretenden inspirar, implusar e crear accións locais para o coidado da Terra, da alma e da sociedade cun activismo de servizo que integra ecoloxía, espiritualidade, economía da felicidade e a educación nunha atmósfera de espíritu libre e de servizo á comunidade.
Nós, InnovArte Educación Infantil, impartimos a nosa conferencia sobre o que se converteu no leit motiv do blog, a defensa do patrimonio dos nenos e das nenas, a súa infancia, que cada vez se está vendo máis mermada, en tempo e en calidadade de experiencias, por causas que proceden tanto do contexto social, do familiar e do académico. Expuxemos a nosa firme crenza no valor dos pequenos xestos e do compromiso “real” de todos coa mellora da calidade da atención á infancia sen estar esta mediada por intereses mercantilistas e/ou alleos aos nenos, e sen confundir tampouco os ámbitos asistenciais, educativos e do lecer, malia que hai unha liña moi delgada que os separa.


César Bona, pechou o ciclo formativo presencial dunha semana coa súa visión dos retos e desafíos cos que se atopan os docentes hoxe en día. Por non extendernos demasiado, deixámosvos unha ligazón a un artigo que escribimos sobre el para RELAdEI pola profunda impresión que nos deixou.

Na nosa xeira formativa, tan só nunha ocasión tivemos ocasión de participar nun curso de verán da UIMP en Santander, pero tanto daquela como nesta edición de A Coruña, a organización, o trato dispensado e a calidade dos conferenciantes, fan que teñamos unha moi elevada opinión sobre esta modalidade de formación, que se desenvolve en épocas non lectivas de modo intensivo ao longo dunha semana, sendo tan proveitoso o programa establecido como a oportunidade que nos brindan de estar en contacto con outros docentes e profesionais propiciando intercambios que nos enriquecen en todas as facetas, tanto persoais coma profesionais. Coma sempre contan cunha fase presencial e logo cunha de traballo que se prolonga ao longo dun trimestre, vendo así a posibilidade de implementar o aprendido no propio contexto escolar, sendo titorizados por algún dos conferenciantes ou coordinadores do curso. Cremos que esta opción formativa é case un premio para todos os participantes, algo que todos deberíamos probar nalgunha ocasión, polo que aconsellamos estar ao tanto das convocatorias anuais que publican no web do Ministerio de Educación.
Coma sempre, detrás dunha grande iniciativa, cómpre recoñecer o traballo silente de quen o organiza, neste caso, vai a desde aquí todo o noso agradecemento a Beatriz Fernández Pazos e Mar Jiménez, dúas docentes, arestora, persoal da administración educativa do Ministerio, que nos levan a pensar que, afortunadamente,en todos os eidos, hai grandes profesionais  que, dun xeito ou doutro fan o posible por elevar a calidade educativa, dando o mellor de si mesmas.

I Rede Iberoamericana de Educación Infantil (4): aloxamento na Residencia de Estudiantes de Madrid

In InformArte,PremiArte on 20/02/2015 at 07:37

Seguimos contando en que consistiu o I Encontro da RIEI.

Un dos maiores acertos da organización do encontro da I Rede Iberoamericana de Educación Infantil foi aloxarnos na Residencia de Estudiantes de Madrid.

La Residencia de Estudiantes, desde su fundación en 1910 por la Junta para Ampliación de Estudios hasta 1936, fue el primer centro cultural de España y una de las experiencias más vivas y fructíferas de creación e intercambio científico y artístico de la Europa de entreguerras. En 1915 se traslada a su sede definitiva en la madrileña Colina de los Chopos. Durante toda esta primera etapa su director fue Alberto Jiménez Fraud, que hizo de ella una casa abierta a la creación, el pensamiento y el diálogo interdisciplinar. Tanto la Junta como la Residencia eran producto de las ideas renovadoras de la Institución Libre de Enseñanza, fundada en 1876 por Francisco Giner de los Ríos.

La Residencia se proponía complementar la enseñanza universitaria mediante la creación de un ambiente intelectual y de convivencia adecuado para los estudiantes. Características distintivas de la Residencia fueron propiciar un diálogo permanente entre ciencias y artes y actuar como centro de recepción de las vanguardias internacionales. Ello hizo de la Residencia un foco de difusión de la modernidad en España, y de entre los residentes surgieron muchas de las figuras más destacadas de la cultura española del siglo XX, como el poetaFederico García Lorca, el pintor Salvador Dalí, el cineasta Luis Buñuel y el científico Severo Ochoa. A ella acudían como visitantes asiduos o como residentes durante sus estancias en Madrid Miguel de Unamuno, Alfonso Reyes, Manuel de Falla, Juan Ramón Jiménez, José Ortega y Gasset, Pedro Salinas, Blas Cabrera, Eugenio d’Ors o Rafael Alberti, entre muchos otros.

La Residencia fue además foro de debate y difusión de la vida intelectual de la Europa de entreguerras, presentada directamente por sus protagonistas. Entre las personalidades que acudieron a sus salones figuran Albert Einstein, Paul Valéry, Marie Curie, Igor Stravinsky, John M. Keynes, Alexander Calder, Walter Gropius, Henri Bergson y Le Corbusier, entre muchos otros. A menudo, estas personalidades fueron invitadas por dos asociaciones privadas que colaboraron activamente con la Residencia y unieron su labor a un amplio sector de la sociedad civil: la Sociedad de Cursos y Conferencias y el Comité Hispano-Inglés.

Para nós, poder vivir esta experiencia foi un regalo. Unha vez se chega á Colina de los Chopos, tense a sensación de trasladarse no tempo. Só de pensar nos intelectuais que por aquí pasaron e deixaron a súa pegada, dá vertixe.  Sendo un lugar austero, como de college, sen grandes luxos, o trato é exquisito. Sito no centro de Madrid, parece un oasis de calma que propicia o estudo, a lectura, a conversa e a reflexión.

Hoy la Residencia es, de nuevo, uno de los centros más originales del panorama cultural español.

  • Organiza numerosos actos públicos, en los que intervienen muchos de los protagonistas actuales de las artes y las ciencias como Mario Vargas Llosa, Pierre Boulez, Martinus Veltman, Ramón Margalef, Jacques Derrida, Blanca Varela o Massimo Cacciari, entre otros. Conferencias, mesas redondas, conciertos, lecturas de poemas, encuentros o exposiciones convierten a la Residencia en un espacio abierto al debate, la reflexión crítica y la creación en torno a las tendencias de nuestra época.
  • En ella conviven cada año, en estancias generalmente inferiores a una semana, cerca de 3.000 investigadores, artistas y profesionales de los campos, más diversos, procedentes de todo el mundo.
  • En el Centro de Documentación puede consultarse un conjunto único de fondos bibliográficos y documentales, especializado en la historia intelectual y la ciencia contemporáneas, principalmente del primer tercio de siglo. Destacan los archivos particulares de Federico García Lorca, Luis Cernuda, Jesús Bal y Gay, Fernando de los Ríos o León Sánchez Cuesta, y los de instituciones como la Junta para la Ampliación de Estudios o el Museo Pedagógico Nacional. Las descripciones de los fondos documentales y bibliográficos y un conjunto de imágenes de los propios documentos digitalizados están disponibles en la Red de centros y archivo virtual de la Edad de Plata de la cultura española contemporánea (1868-1936), proyecto que lidera la Residencia de Estudiantes y que cuenta con la financiación de la Fundación Marcelino Botín.
  • Desarrolla distintos proyectos de investigación siguiendo dos líneas principales: el estudio y la difusión de su legado histórico y el análisis de las tendencias actuales de pensamiento con el objetivo de explorar el porvenir de la cultura.
  • En 1990 recuperó su viejo sello editorial, con el que publica los resultados de su labor investigadora y algunos de sus cursos, lecturas de poemas o ciclos de conferencias. Prepara, además, ediciones críticas de sus textos históricos y rescata excepcionales testimonios como elArchivo de la Palabra o la revista Residencia.
  • El 28 de marzo de 2001 se inauguró la rehabilitación arquitectónica integral de la Residencia de Estudiantes con los trabajos de renovación de los pabellones Central y Gemelos, el amueblamiento del conjunto de los edificios y la urbanización y ajardinamiento del entorno de la Colina de los Chopos.

Na actualidade é un centro con constante actividade, así, a máis da exposición Redes Internacionales de la Cultura española 1914-1939, tamén puidemos ver unha sobre o escritor galego Ramón María del Valle-Inclán, “Otros verbos, nuevas lecturas: Valle-Inclán traducido [1906-1936]“, organizada polo Consello da CulturaGalega e dedicada á recepción internacional do dramaturgo arousán a través da tradución da súa obra a distintos idiomas.

Neste vídeo, elaborado con motivo da celebración do centenario da Residencia de Estudiantes (1910-2010), pódese ver o que foi e o que é hoxe, un lugar de encontro para a cultura internacional aberto ao debate e á reflexión sobre as correntes de pensamento e creación neste comezo de século. Aquí teñen lugar cursos, conferencias, encontros, lecturas de poemas, concertos e exposicións, prestando especial atención tanto á recuperación dun período especialmente significativo da historia intelectual como ás novas tendencias nas diversas áreas de coñecemento e aplicación das novas tecnoloxías.

Ao longo da semana que alí permanecemos vimos que a Residencia de Estudiantes é un fervedoiro de actividade desde primeiras horas da mañá -xa que logo, é tamén a sé do Consejo Superior de Investigaciones Científicas,CSIC-, ata ben entrada a noite con ciclos de conferencias ou concertos.

Non queremos deixar de agradecer a oportunidade única que nos brindou á organización, permitíndonos aloxarnos nun lugar tan emblemático da renovación educativa en España, no pasado e no presente.

La Residencia conserva su función de alojamiento, dirigida en la actualidad a investigadores, artistas y creadores de diversos campos y procedencias que residen durante periodos normalmente inferiores a una semana. La Residencia dispone ahora de 90 habitaciones y de servicios de cafetería y restaurante abiertos tanto a los residentes como al público general.

Cerca de 3.000 personas se alojan anualmente en la Residencia. La relevancia profesional de los residentes fomenta un especial clima de intercambio interdisciplinar que la convierte en un campus informal de las ciencias, las artes y las humanidades. Este ambiente está propiciado por la convivencia diaria, desde la tertulia a la hora del café hasta el debate entre los especialistas.

Un caso especial es el de los becarios. Varios jóvenes investigadores y artistas, que obtuvieron las becas convocadas por la Residencia y el Ayuntamiento de Madrid, residen durante el curso en los Pabellones Gemelos.

I Rede Iberoamericana de Educación Infantil (3): integrantes

In InformArte,PremiArte on 19/02/2015 at 08:04

Seguimos falando dos participantes no encontro da I Rede Iberoamericana de Educación Infantil.

Blanca Elena Ibáñez de Martínez e Clara Ofelia Escobar Zacarías de Paraguai, son un claro exemplo da relación que debe darse entre a administración educativa e os encargados de executar os programas institucionais. Estas dúas amigas paraguaias levan a cabo iniciativas relacionadas coa mellora da educación á primeira infancia, enmarcadas no Plan Nacional de Desarrollo Integral de la Primera Infancia; Blanca desde o Ministerio coordina programas, participa nos procesos selectivos de docentes, nos desenvolvementos curriculares e nos pactos con outras institucións que tamén interveñen cos nenos e nenas; Clara, coa súa vitalidade e alegría, pon en marcha esas actuacións relacionadas coa formación de docentes ou de mediadores, empregando tanto a visita a distintos puntos da rexión, como a participación en programas de radio nos que proporcionan unha formación non formal de todas aquelas persoas que teñen entre as súas responsabilidades a crianza dos nenos e nenas.
Blanca e Clara, sen perder o entusiasmo e alegría coa que viaxan polo país, fálannos da situación dalgúns pequenos en Paraguai, aos que unha vez satisfeitas as súas necesidades máis básicas (alimentación e asistencia sanitaria), dinnos que deben suministrarlle “vacunas afectivas”, xa que logo, son moitos os pais que non saben manifestarlle o cariño aos seus fillos, así deben fortalecer o vínculo afectivo pais-fillos como unha labor educativa máis.
Ao igual que fixemos coas outras compañeiras falamos devagar sobre nenos sometidos a abuso e maltrato ou trato neglixente; de nenos vítimas de venda, trata, secuestro ou explotación sexual; de adopcións, condicións de vida, acceso ao benestar, e de servizos de apoio do Estado para a crianza. Así soubemos do Programa de Provisión de Útiles Escolares, e do Programa Abrazo unha iniciativa institucional para a diminución progresiva do traballo infantil que suma os compoñentes de rúa, familia, centros e redes de protección.


Adriana Luongo Tuso e Dorys Marlene Beloqui Seijas de Uruguay, dúas loitadoras polo empoderamento da, agora desacreditada, escola pública, dúas compañeiras que non se coñecían ata que se atoparon no aeroporto, e das que temos a seguridade fraguarán unha amizade de por vida. Adriana, directora dun xardín de infancia, o CAIF de Montevideo, muller feliz e agradecida do que a vida lle brinda cada día e Dorys unha educadora de xardín 0-3, o CAIF Garabatos de Flores.
O Plan CAIF (Centros de Atención a la Infancia y la Familia) é a Política Pública de Atención Integral á Primeira Infancia, de alianza entre o Estado (baixo a responsabilidade do INAU) e as Organizacións da Sociedad Civil. Ofrecen cobertura a máis de 47.000 nenos/as, distribuídos en 372 centros por todo o país nos que atenden tanto aos pequenos de 0 a 3 e ás súas familias
Cada Centro CAIF conta cun equipo de traballo interdisciplinario (dous mestres/as ou o licenciados/as especializados en educación inicial, un en cada quenda, un traballador/a social, un psicólogo/a, un psicomotricista, un coordinador de xestión, educadoras referentes de grupos, cociñeira y auxiliar de servizo responsable do funcionamento do mesmo, que se coordinan co equipo central do Plan CAIF nas diferentes disciplinas, garantindo así a calidade de atención para todos os seus usuarios. Nos CAIF desenvolven obradoiros semanais para nenos/as de 0 a 24 meses e para as súas familias. Estes espazos de interacción de persoas adultas con outros nenos facilitan vivir experiencias de aprendizaxe significativo brindando apoio ás familias para desenvolver as súas capacidades en prácticas de crianza, estimulación psicomotriz e hábitos de alimentación saudables. Asemade, ofrecen atención diaria para pequenos/as de 2 e 3 años con actividades dirixidas a potenciar o seu desenvolvemento global que se complementan con actividades para as familias.
Ver páxina web e acceso a todos os folletos e publicacións do CAIF.

Luisa Ramírez, de Toledo en España, directora da Escola Infantil Castilla la Mancha, unha muller encantadora que nos acolleu na escola co cariño que se recibe na propia casa, mostrándonos o seu bo facer, froito de moitos anos de traballo e de pequenas conquistas diarias. Desta escola falaremos máis de vagar noutra entrada dedicada ás visitas, pero non queremos deixar pasar ocasión de manifestarlle o noso agradecemento e pedirlle desculpas polos nervios lóxicos previos á visita na que tantas persoas expertas en educación e representantes da administración autonómica e estatal mirarán con lupa o alí realizado. O proxecto educativo “Biblioteca Escolar: Colorín” desta escola, foi seleccionado polo Ministerio de Educación, Cultura y Deporte para representar a España en Redes Iberoamericanas de innovación educativa. O seu proxecto de biblioteca escolar consiste nun plan de lectura para toda a comunidade educativa, ferramenta fundamental ao servizo dos nenos/as, cuxo obxectivo é favorecer o desenvolvemento de habilidades e competencias lingüísticas e lectoras do alumnado como base para a adquisición de coñecemento e aprendizaxe.

Ángeles Abelleira Bardanca de Galicia, coautora xunto coa súa irmán Isabel Abelleira Bardanca do blog InnovArte Educación Infantil, a experiencia seleccionada para representar a España no tramo 3-6 na I Rede Iberoamericana de Educación Infantil. De nós pouco que engadir ao xa dito neste blog ao longo de cinco anos, tan só dicir que defendemos o discurso InnovArte, coma un alegato a favor da infancia que se fai desde un país onde non se dan situacións tan dramáticas (ou nunha porcentaxe tan elevada) coma as expostas por outros países, malia todo, os nenos e nenas aquí tamén corren moitos riscos, entre eles o que nós denominamos “o rapto o espolio do patrimonio da infancia”que poderíamos resumir nos seguintes apartados e que son os que enchen os máis de mil post que contén o blog:
-no ámbito escolar: presión, falta de sosego, asignaturización, segmentación do tempo, sacralización da tecnoloxía e dos idiomas, prevalencia do congnitivo, fomento do consumismo, conversión das escolas en centros de día con microespacios en macrocentros supermasificados.
-no ámbito familiar: abuso/mal uso da conciliación, sobrecoidados vs. falta de atención, ausencia de referentes adultos, primacía dos “entretementos educativos” sobre o relacional, culpabilización dos nenos das problemáticas adultas.
-no ámbito social: sobreculturización da infancia, perversión da conciliación da vida escolar/familiar/laboral, clientelización a través dos nenos, marcaxe e medicalización da infancia, exceso de mercadotecnia educativa.
-no ámbito da cultura do lecer: exceso de “programación educativa”, mala consideración do tempo libre ou de descanso, primacía do tecnolóxico, anticipo de temáticas/problemáticas non propias da infancia (contranatura) na literatura, no cine e nas series (soidade, depresión, enfermidade, morte…).
-no ámbito da administración: esixencia semellante á doutros niveis educativos, asimilación a etapas superiores, anticipación curricular, sobreoferta descoordinada de actividades desde a administración local, asociacións, institucións e ONGs.
Trala exposición do “discurso InnovArte”, da concepción de infancia, de mestra, de escola e de formación do profesorado, pasamos á presentación da estrutura e contido do blog, así como do número e país de orixe dos nosos seguidores e visitantes, maioritariamente de toda América.
Certamente, foi un inmenso orgullo poder formar parte desta I Rede Iberoamericana de Educación Infantil coa humilde iniciativa de tan só dúas mestras de infantil. Esta foi unha desas sorpresas que se agochan nas reviravoltas da vida profesional. Grazas mil por contar con nós.
Esperamos que soubéramos dar conta das traxectorias e iniciativas educativas dos dez integrantes da Rede, xa que logo non é cousa doada, resumir aquí as súas historias de vida profesional.

Este balance non estaría completo sen mencionar a Belén de la Torre da OEI, a Beatriz Fernández, asesora do INTEF e a Mar Jiménez Xefa de Área de Formación e Relacións Institucionais do Ministerio de Educación, Cultura e Deporte, as tres sempre pendentes de nós, das nosas necesidades, da nosa comodidade e de facernos sentir xente importante. Isto pode parecer irrelevante, pero non é en absoluto banal. A meirande parte de nós somos persoas anónimas en todo o que é a rexión iberoamericana, pero ao longo de cinco días fixéronnos sentir que as nosas achegas eran moi válidas, e isto é algo que non esqueceremos nas nosas vidas, marcando un fito que determina un antes e un despois de Madrid. Grazas a todas elas e ás persoas que nos permitiron as visitas e as recepcións das que fomos obxecto. Lembrarémonos de todos eles, con especial afecto para Paco o condutor do autobús no que fixemos os desprazamentos, outra das persoas ás que se lle nota que ama o seu traballo.

Agora, nas vindeiras entradas, falaremos das visitas e actividades desenvolvidas ao longo de cinco días en Madrid.

I Rede Iberoamericana de Educación Infantil (2): integrantes

In InformArte,PremiArte on 19/02/2015 at 08:03

Seguimos relatando o encontro no que participamos nos pasados días en Madrid.

Colombia, El Salvador, España, Paraguai, Uruguai, son os cinco países que foron escollidos a través da OEI para participar nesta I Rede Iberoamericana de Educación Infantil, en función das peticións priorizadas que estableceron canto ás temáticas propostas: educación inicial, educación inclusiva e tecnoloxías educativas. De cada un dos países enviaron a dúas persoas, seleccionadas pola súa participación en programas relacionados coa atención á infancia. O procedemento de escolma foi establecido polas respectivas oficinas nacionais da OEI, así en España abriuse unha convocatoria a través da cal cada Comunidade Autónoma presentaba as súas candidaturas para a posterior valoración por parte do persoal do Ministerio de Educación Cultura e Deporte e da OEI, aplicando un baremo no que se computaba tanto a relevancia da experiencia, os premios recibidos, así como as publicacións sobre a mesma. Para representar ao noso país escolmouse a Escola Infantil Castilla la Mancha de Toledo, polo ciclo 0-3, e InnovArte Educación Infantil polo tramo 3-6. Nos outros catro países as formas e criterios de selección foron diversos, agora ben, visto xa con retrospectiva, cremos que totalmente acertados. O primeiro día, e aínda coñecendo moi por riba as diferentes iniciativas, tiñamos por certo que estabamos entre os mellores, entre auténticos heroes e heroínas da educación infantil. Calquera dos que tivemos a honra de coñecer a Diego, Mónica, José Salvador, Silvia, Dorys, Adriana, Blanca, Clara e Luísa, sabemos que foron a mellor mostra do bo que se está a facer nos seus países pola mellora da calidade de vida da infancia. De seguro que haberá centos, milleiros de persoas coma eles, coma nós, que tamén merecerían formar parte desta Rede, iso pensabámolo todos xa que logo nos considerábamos uns privilexiados por ter a fortuna de estar alí. Nunca se sabe que é o que nos leva a estar nun sitio nun momento, azar, destino, oportunidade…, cadaquén atribuirállelo ao que considere, pero, certamente foi unha ocasión única e inesquecible para todos nós. Grazas a quen o fixo posible e nos permitiu coñecer a:

Diego Alexander Enríquez Cajigas de Putumayo en Colombia. A Diego sempre o recordaremos coma un mozo licenciado en Filosofía, cunha sólida formación teórica e coa realización dun traballo a pé de obra que poucos de nós seríamos quen de resistir. Se nós viaxamos a diario nun coche para ir aos nosos postos, Diego faino en canoa ou en moto polas trochas do Putumayo, a porta da Amazonia colombiana (como di el, sempre polas máis anchas para non acabar en sitios indesexados), atopándose a case a cotío coas guerrillas, cos campesiños que son desafiuzados dos seus campos de cultivo por non ter papeis que lle acrediten a propiedade fronte ás grandes multinacionais, vendo os nocivos efectos na saúde dos nenos da aplicación de glifosatos para o exterminio das plantacións de coca, e loitando contra o “destino” dos nenos nas guerrillas e das nenas en casamentos concertados con homes que lles dobran ou triplican a idade. Neste panorama el fala da resiliencia, que é a “arma” coa que loita a súa organización, a Fundación Fraternidad, unha entidade privada que basea o seu traballo social na nenez e mocidade do Putumayo, tratando de crear ambiente saudables, harmónicos e prósperos a través de programas de saúde, educación e de xeración de ingresos dirixidos a familias vulnerables que habitan na rexión amazónica. Ver vídeo institucional.

Este home o os seus compañeiros/as da Fundación Fraternidad, desenvolven unha estratexia nacional chamada “De cero a siempre”, porque xa comezan con nais xestantes no traballo de restitución dos dereitos que lles son negados, crendo que estas accións lles deixarán unha pegada para o resto das súas vidas. Cren que a educación é a única posibilidade de salvación dun pobo sempre maltratado. Así, sen horarios -debido á singularidade da poboación á que atenden-, sen locais –chozas, eiras, casas-, realizan encontros educativos grupais, nos que forman aos adultos como mediadores ou educadores familiares que serán os encargados de transmitirlle á comunidade suxestións sobre a mellora das condicións de vida no fogar, sobre a atención ás crianzas, así como de inculcarlles a idea de que os nenos son suxeitos de dereitos non obxecto deses dereitos.

Como cando escoitamos algo sempre tratamos de establecer comparanzas co que nos é coñecido, eu, cando Diego contaba a súa labor, pensaba no noso querido programa de Preescolar na Casa, agás que neste caso se desenvolve na selva.

Mónica Ordoñez Mora de Cali en Colombia, quen tamén quedará no recordo de todos os participantes pola súa capacidade de sobrepoñerse a un dramático golpe do destino no seu primeiro día de estancia en España. Aí é onde se nota que son xente dunha pasta especial; calquera outro no seu lugar abateríase, pero ela non, antepuxo o profesional ao persoal, pensando que non podía nin debía desaproveitar esta oportunidade que lle brindara a OEI para dar a coñecer a labor que desenvolve a Fundación Dar Amor-Fundamor, na que traballa e que viña a sumarse a toda unha traxectoria de recoñecementos, nacionais, europeos e internacionais. Un caso máis de resiliencia.

Fundamor é unha organización non gubernamental con sé na cidade de Cali, con máis de 21 anos de experiencia en intervención social dirixida a máis de 80.000 persoas, beneficiadas a través dos seus programas e servizos dirixidos a poboacións en situación de vulnerabilidade en todo o país, incluíndo a máis de 560 nenos e mozos afectados polo VIH/SIDA procedentes de todas as rexións de Colombia. Nos seus inicios, no 1992, comezaron atendendo a persoas adultas, e máis tarde reorientaron as súas actuacións cara unha crecente poboación de nenos e nenas que naceron co virus, dando así lugar á creación dun modelo de atención en saúde, educación, acollida e protección, contribuíndo a incrementar a expectativa de vida esperada para eles, e logrando ademais a inclusión social á que teñen dereito como cidadáns.

Ao tempo, Fundamor, tamén estableceu como estratexia de intervención a prevención e sensibilización fronte ao VIH/SIDA, incluíndo programas dirixidos a todas as idades, xerando coñecemento e valor engadido que se traduce en capacitación, vídeos, metodoloxías, ferramentas de apoio e publicacións ao servizo da comunidade.

Mónica traballa no Centro de Desarrollo Infantil “Semillas de Amor”, un centro terapéutico preescolar que fai unha “inclusión á inversa”con 160 nenos/as de Jamundí e do Val de Lili, e no que contan con 15 espazos de aprendizaxe significativos, cada un deles cunha función dirixida a un momento específico no desenvolvemento dos nenos, sendo o rol da mestra o de propiciadora das aprendizaxes e da participación dos menores seguindo os pasos de motivación, acordos, actividade, peche e avaliación. Os devanditos espazos de aprendizaxe son: casa das bonecas, maxia musical, aldea da paz, malabares, parque, xogando e aprendendo, pequenos lectores, exploradores, mundo máxico, mans creativas, horta, pensadores, a casa da ledicia, grandes científicos, e construtores.

Neste momento, Fundamor, está embarcada no proxecto de construción da Ecoaldea Madivá, un espazo máis de aprendizaxe e de inclusión para dar Amor.

Silvia Rebeca Ramos de Caprile e José Salvador Alvarenga Rivera da Universidade Gerardo Barrios de El Salvador. Dous profesores universitarios que neste momento están botando a andar un máster, a Maestría en Educación integral a la primera infancia, que se enmarca entre as accións prioritarias de El Salvador para a “Política nacional y modelo de educación para el desarrollo integral para la primera infancia”. Eles veñen dun país que está tentando pechar as feridas abertas tras máis de dez anos de guerra; un lugar onde a xente está afeita a ver a crueldade dos sanguinarios mareros e a extorsión das maras; un sitio cunhas problemáticas sociais como as que deseguido se apuntan segundo os datos do propio Ministerio de Educación: 3 de cada 10 feminicidios son nenas menores de 18 anos, o inicio da vida sexual nas nenas é aos 10 anos, 8 de cada 10 violacións é contra as nenas sendo o 75% as mans dos seus familiares. Así, tal e como apuntaba Silvia, fíxose preciso un Pacto pola educación da infancia no que participan todas as institucións nacionais relacionadas coa infancia para camiñar dun xeito coordinado unindo sinerxías.

Silvia que participou no traballo desa Comisión estatal, falaba con ilusión de que se colocou á infancia no centro de todas as actuacións sanitarias, asistenciais, educativas e familiares, tanto a nivel nacional, rexional ou local, así se crearon os Comités locales de Promoción de Derechos de la infancia, últimos garantes da atención aos nenos e nenas.

Eles dous, Silvia e José Salvador, saben que indubidablemente, calquera cambio educativo ten que pasar pola mellora da selección e formación do profesorado, a máis da oferta do que denominan “la malla curricular” e de modelos ou exemplificacións didácticas que lle dean corpo ao discurso curricular.Un dos pasos iniciais foi o establecemento do Plan de Estudios para o Profesorado y Licenciatura  de Educación Inicial y Parvularia a través do Acordo Nº. 15-1043 no que se establece o Perfil do profesorado, definindo competencias canto ao que deben coñecer, facer (coa infancia, coa familia, coa comunidade) e como deben ser e convivir.

Todos os que os escoitamos, sabemos que con persoas coma eles, comprometidas coa educación, é posible que chegue a bo porto este ilusionado cambio no que están a traballar.

Seguir lendo.

I Rede Iberoamericana de Educación Infantil (1): programa de mobilidade docente

In InformArte,PremiArte on 19/02/2015 at 08:02

No mes de xuño xa anunciáramos que InnovArte Educación Infantil fora seleccionado para representar a España na Rede Iberoamericana de Innovación Educativa, e agora chegou o momento do primeiro encontro que tivo lugar en Madrid nos pasados días coa finalidade de crear a Rede de Educación Infantil.

Esta é a información que sacou da mesma a OEI.

La Organización de Estados Iberoamericanos para la Educación, la Ciencia y la Cultura (OEI) en coordinación con el Ministerio de Educación, Cultura y Deporte han preparado la agenda de actividades que los diez docentes participantes en el “Programa de Redes de Movilidad del Profesorado: Red Iberoamericana de Educación Infantil”, que lidera España, van a realizar entre los días 9 y 13 de febrero en centros e instituciones educativas de Madrid y Toledo.

En el marco del proyecto centrado en el desarrollo profesional docente, esta iniciativa tiene como objetivo la creación de redes académicas de formación al profesorado, el impulso y fortalecimiento de redes de innovación y el intercambio de experiencias entre instituciones educativas de diferentes países, promoviendo con ello la investigación educativa.

De esta forma, Blanca Elena Ibañez de Martinez y Clara Ofelia Escobar Zacarías, procedentes de Paraguay, Dorys Marlene Beloqui Seijas y Adriana Luongo Tuso de Uruguay, Silvia Rebeca Ramos de Caprile y José Salvador Alvarenga Rivera de El Salvador, Diego Alexander Enríquez Cajigas y Mónica Ordoñez y las españolas Luisa Ramírez y Mª Ángeles Abelleira conocerán prácticas innovadoras y creativas de aprendizaje centradas en la educación inicial.

El proyecto de desarrollo profesional de los docentes, que incluye la movilidad del profesorado, fue aprobado en la Conferencia de Ministros de Educación de Panamá en septiembre de 2013 y se puso en marcha pocos meses después tras una reunión en Montevideo con representantes de todos los Ministerios de Educación iberoamericanos, entre ellos España.

Para lograr los objetivos planteados, se han identificado las experiencias innovadoras de cada país, estableciendo acuerdos entre ellos para desarrollar las redes de innovación y los intercambios de los profesionales que cada ministerio ha seleccionado para ser partícipes de estas experiencias, que incluyen encuentros formativos, seminarios, grupos de reflexión y talleres.

De esta forma, el proyecto espera también contribuir a la profesionalización de los docentes y facilitar el intercambio de información y vivencias entre países, especialmente sus buenas prácticas, en este caso en educación infantil.

El fortalecimiento de la profesión docente constituye unos de los ejes prioritarios de actuación de la Organización de Estados Iberoamericanos para la Educación, la Ciencia y la Cultura (OEI) y tiene, en consecuencia, presencia destacada en el proyecto «Metas Educativas 2021: la educación que queremos para la generación de los Bicentenarios”.

Nas vindeiras entradas daremos conta desta magnífica oportunidade profesional que nos permitiu coñecer de primeira man o que se está a facer en outros países iberoamericanos. Con motivo de darlle orde á infinidade de momentos que vivimos, organizamos a información en varias entradas nas que falaremos dos participantes, das visitas realizadas, así como do balance da experiencia e dos proxectos de futuro.

Cinco anos e mil entradas de InnovArte

In EmocionArte on 28/01/2015 at 07:42
Spiral Jetty, Utah saltlake - earth work by Robert Smithson

Spiral Jetty, Utah, Lucie Maru, 2005

Hoxe fai cinco anos que comezamos con InnovArte. Certamente, daquela non podíamos pensar que teríamos tanto de que falar. Como dixeron os amigos de Gigas de Tiza,cinco anos nun blog hai que contalos coma na vida dos cans e dos gatos -multiplicando por sete-, xa que logo son moi intensos e non é habitual que duren tanto tempo polo esforzo que requiren para mantelos activos.

Aquela tarde na que a miña irmán e máis eu decidimos o que sería InnovArte, tiñamos no peto algo así coma vinte ou trinta posibles temas sobre os que falar, pero abofé que non contábamos con que a conversa ser prolongase ata mil ocasións máis, pero así foi e esta é a 1001. Mil é unha cifra que dá vertixe aínda que só sexa para contar, canto máis para decatarnos de que escribimos un milleiro de post ou entradas nas que expuxemos a vida nas nosas aulas, as experiencias que desenvolvemos, as nosas alegrías, as frustracións, os enfados, as sorpresas, as lecturas e os achados que imos facendo, mantendo sempre o obxectivo da procura do recoñecemento, dignificación e empoderamento da educación infantil.

Cando empezamos tiñamos presente que o que dixéramos na rede sería moi difícil de borrar, ocultar ou negar, e que isto nos “perseguiría” sempre nas nosas vidas, malia todo, botando a vista atrás non cambiaríamos nada do ata agora dito. InnovArte ten a súa música, haberá a quen lle guste, a quen lle sexa indiferente e mesmo a quen lle desagrade, pero sempre soa ao mesmo, o discurso non cambia. Poida que segundo o noso estado de ánimo, haxa tempadas nas que somos máis creativas, máis optimistas, máis orixinais e outras menos. Houbo tempos nos que críamos que tiñamos que manter un ritmo e unha frecuencia que nos levou a pensar en deixalo, agora tomámolo máis relaxadamente porque sabemos que quen nos sigue sabe que coma todas as persoas estamos supeditadas ás circunstancias profesionais, persoais, familiares e mesmo tecnolóxicas. Coma a obra da nosa imaxe de cabeceira, Spiral Jetty, somos máis ou menos visibles en función de ata onde nos chegue o nivel da auga.

Non sabemos por canto máis, agora ben, mentres haxa quen nos diga que lle somos de utilidade aquí estaremos. Énchenos de satisfacción que nos escriban mozos e mozas estudantes de Maxisterio ou opositores porque aí é onde nós focalizamos os nosos esforzos e compromiso, poñendo a nosa experiencia ao seu servizo. Cremos, e sempre insistimos nisto, que as máis veteranas temos unha obriga para cos noveles que non é outra que a de ensinarlle o bo, o malo e o mellorable desta profesión, sen fantasías, sen velos, sen segredos e sen fórmulas máxicas. Nós facémolo confiando en que lles axude a coñecer a vida real nas escolas contada día a día.

Como veu sendo habitual en cada aniversario de InnovArte, acompañamos este balance que facemos cunhas imaxes de Spiral Jetty; distintas visións, distintas tomas, distintos enfoques, distintas épocas, sobre unha obra senlleira do Land Art realizada por Robert Smithson que agora fai corenta e cinco anos.

Para pechar, non nos atrevemos a dicir “Por mil InnovArtes máis” porque sabemos de antemán que non seremos quen de cumprilo, pero si darvos a grazas a todos os que fixestes que InnovArte sexa o que é, compartindo, comentando, aportando.

Grazas tamén ás ferramentas 2.0 que nos permitiron que tivéramos a posibilidade de falar con xente que doutro xeito non teríamos ocasión. Malia que de seguro non lles chega, grazas tamén á plataforma WordPress que nos permite publicar de balde -coas peaxes da publicidade- os dous blogs, Innovarte Educación Infantil en galego e en español.

Mil grazas, grazas mil a todas e a todos os que nos acompañastes nestes seis cursos, cinco anos e mil entradas de InnovArte.

Spiral Jetty, Utah saltlake - earth work by Robert Smithson

Spiral Jetty, Utah saltlake, earth work by Robert Smithson. Fotografía de Lucie Maru, 2005

 

Inicio do 2015

In ReflexionArte on 08/01/2015 at 07:55

2015

Chegounos esta felicitación de Aninovo dunha familia amiga -xente que vive entre as palabras, os libros, a lingua e a cultura- e gustounos tanto que lle pedimos que nos deixaran publicala no inicio do blog no 2015.

Cremos que esta imaxe condensa todas aquelas arelas e desexos que farían o mundo e as persoas  un chisco mellores.

Así, con teimosía, esperanza, agarimo, sinceridade, honestidade, dignidade…, InnovArte, no 2015, seguirá intentando facer unha achega á mellora da educación infantil.

Ventura e boa sorte na volta ás aulas.

Peche do ano 2014: a forza do optimismo

In ReflexionArte on 23/12/2014 at 09:42

Imaxe de Jardines de México

Achegándonos cara o remate do ano, é case un ritual facer balance do acontecido neste período, e en poucas ou en ningunha ocasión anterior pode ser tan negativo. Xa é imposible recordar as noticias malas coas que nos bombardearon os medios de comunicación. Poucos “mitos” nos quedan en pé. Xa non se sabe quen é bo e quen un interesado, parece que ninguén se move polo ben alleo e da sociedade. Dá a impresión de que vivimos nun mundo de egoístas, cobizosos, avariciosos, mentireiros, corruptos, desvergoñados, descarados e inmorais. Pero isto non é máis ca o que nos queren facer ver. Pode ser que o que nos venderon coma ídolos teñen todos os pés de barro, pero isto non é máis ca froito desa ilusión óptica e da materia coa que a construíron. Talvez sigue habendo xente boa, a mesma ca o pasado ano e que o anterior e o anterior. Habela haina, pero esas boas persoas e as súas boas accións nunca ocuparon nin ocupan espazo nos medios, nin nos xornais, nin nas redes, nin na radio, nin na televisión, pero, con todo, existen; o que pasa é que a ninguén lle interesa salientar o bo traballo, as boas accións, a boa xente. O que vende é o mal, o negativo, enchendo de pesimismo o mundo, contaminando o presente, o futuro e tamén o pasado. Agora que tantos protocolos se asinan para loitar contra a contaminación e o feísmo, deberan facerse tratados nos que se prohibira este tipo de contaminación. Que resolvan os delitos onde teñen que resolverse e que nos deixen tranquilos aos que nada temos que ver.

Parece mentira, pero a sensación de porcallada, de sucidade non se queda só onde a hai senón que se estende a todos os ámbitos, facendo que todos nos miremos mal entre nós. Todo se converteu no plató dun reallity show. Agora, perante calquera actuación, mesmo as casuais ou non intencionadas, xa lle aplicamos o filtro da presenza de bacterias de maldade.

Emporiso, e de cara ao ano que en breve comezaremos, pediríamos que manteñan a porcallada lonxe. Que non nos contaminen co pesimismo.

Hai poucos días, buscando entre os meus libros, atopei un de Luís Rojas Marcos que merquei anos atrás, titulado “La fuerza del optimismo”. Recordei que deixara unha páxina marcada na que este psiquiatra, argumentando o poder do optimismo. Contaba que a NASA, para a selección dos seus astronautas empregaba como criterio a capacidade de optimismo.

“La NASA, que elige con exquisito cuidado a los candidatos a astronautas, aparte de valorar su preparación científica y experiencia aeronáutica, considera entre las características personales más deseables el talante optimista. Esta disposición positiva debe reflejarse en una abundante dosis de confianza en sí mismos y en la mentalización de que su suerte está en sus manos; en un espíritu emprendedor y una actitud audaz y al mismo tiempo serena ante los desconocidos retos e imponderables; en una buena disposición para convivir y trabajar en equipo; en la habilidad para resistir el aburrimiento, la soledad y la incertidumbre; y en la aptitud para compartir la duda y el miedo.”

Daquela parecérame incrible que en algo que supoñía de extremado control da especialidade e competencia técnica, se tivera en conta esa calidade tan humana e persoal. Asemade, pensara que non sería un mal criterio para a selección dos e das docentes, porque o optimismo –e o pesimismo- é contaxioso, transmisible e educable. E a verdade é que hai escolas nas que abundan máis os/as pesimistas ca os optimistas, e a nosa infancia e mocidade precisan coñecemento pero, tamén, e por riba de todo, alegría e optimismo. Laiámonos de que os mozos de agora son uns descridos, como non o van ser se fomos os adultos os que nos encargamos de ensinarlles a mirar a maldade e o interese en troques de salientar a bondade, a xenerosidade e o altruísmo. En que poden crer eles, se a nosa xeración foi a encargada de “sacar todo á luz”, desmitificándoo todo e amosándolle a vida en cru.

Nunca aturei o dito de que un optimista é un pesimista mal informado; un pesimista é un cinsento, nin máis nin menos; un gafe que atrae aquilo no que pensa. Pódese estar informado e, con todo, tratar de manter unha realista actitude vital de esperanza nas persoas e na sociedade. Emporiso, como peche do ano, pedimos que no 2015 poidamos cambiar un pouco a nosa mirada negativa e sandar o noso optimismo, tendo como obxectivo a procura da alegría propia e allea.

Boa entrada de ano para todas e todos.

Peche por vacacións

In EmocionArte on 30/06/2014 at 07:18

Pájaros Horneros

Cando vimos esta imaxe publicada por Jardines de México, pensamos que- coas diferenzas obvias, nos representaba á perfección a nós as dúas construíndo InnovArte. Partindo da nada, tan só cos nosos coñecementos e cos recursos da contorna fomos facendo un niño á nosa medida. InnovArte é o noso niño, no que estamos cómodas e a gusto. Pero seica di a tradición popular, que si estes paxaros, Horneros, traballan en domingo, se entende coma un augurio dun inverno chuvioso, emporiso agora é a quenda de descansar.

Chegado este momento, en cada un dos cinco remates de curso de InnovArte, pensamos en deixalo, é tal o noso esgotamento que temos a sensación de que non seremos quen de botalo a andar un curso máis nin de contar nada novo que xa non teñamos dito. Logo, chega setembro e queremos retomala conversa que mantemos coas persoas que nos seguen. Pero o ano escolar é moi longo e custa moito manter un nivel como o acadado por este blog. É para nós unha responsabilidade e unha “obriga”, ser unha achega á educación infantil de calidade, de modo que repensamos moito cada unha das entradas que publicamos. Se arestora botamos unha mirada atrás non cambiaríamos nin unha soa palabra das aquí ditas, e isto, nos tempos que corren, non é pouca cousa.

Xa se verá. Precisamos un descanso reparador.

Polo de agora, quen visite InnovArte atopará preto dun milleiro de conversas mantidas ao longo de cinco cursos nas que relatamos experiencias de aula, lecturas recomendadas para o alumnado de infantil e outras para o profesorado ou familias, reflexións sobre tradicións, preocupacións, episodios ou incidentes escolares; vivencias profesionais; desexos de mellora; e sobre todo a nosa visión sobre a infancia e a escola infantil hoxe.

Dicimos en todas partes que InnovArte é un fío invisible que une persoas que comparten un sentimento, unhas crenzas e unhas expectativas sobre a educación da primeira infancia, creando un sentido de pertenza a unha comunidade virtual que supera fronteiras xeográficas, facilitado polo feito de compartir un idioma común, o galego ou o español, e que lograr a fidelización  dun público tan numeroso e tan diverso ao longo de tan prolongado período é algo que só se consigue desde a honestidade profesional coa dedicación de moito tempo e esforzo

Calquera persoa con mínimos coñecementos sobre a web 2.0 e sobre a blogosfera educativa sabe do dificultoso que é facer un oco e lograr ter voz neste inmenso espazo dixital. Para nós, a honestidade profesional é o que subxace á grande acollida do blog. Nunha sociedade na que calquera persoa pode facer da rede o seu speaker´s corner particular e na que hai tantos predicadores educativos, ás persoas que sabemos do día a día das aulas e dos nenos/as, só escoitamos a quen nos transmite mensaxes esperanzadas e axustadas á realidade, xa que logo, como todos sabemos, a charlatanería é algo que ten data de caducidade.

Nós, en InnovArte, non pretendemos nin impresionar, nin enganar, nin falsear, nin vender nada, nin outra cousa que non sexa aportar a nosa mirada sobre a educación infantil, e mentres nos digan que lle somos de utilidade a alguén, seguiremos intentándoo.

Boas vacacións a todas e a todos os que nos seguides e ata máis ver.

Alfonso Albacete

InnovArte Infantil para a Rede Iberoamericana de Innovación

In InformArte,PremiArte on 05/06/2014 at 06:05

3

Recibimos con tanta ilusión coma responsabilidade a noticia de que InnovArte Educación Infantil é un dos dez proxectos innovadores seleccionados (único 3-6) para representar a España na Rede Iberoamericana de Innovación, unha iniciativa da Organización de Estados Iberoamericanos para a Educación (OEI).
Ao abeiro do Plan Marco Metas educativas 2021, na pasada Conferencia de Ministros iberoamericanos celebrada en Panamá en setembro de 2013 aprobouse o proxecto de desenvolvemento profesional dos docentes que inclúe a mobilidade do profesorado, dándolle así un pulo para a creación de redes de innovación e intercambio de experiencias entre institucións educativas identificadas por países contribuíndo á profesionalización dos docentes. Así, a OEI, a través dos departamentos educativos de cada país membro fará a escolma das experiencias que considere para este intercambio.
En España correspondeulle a selección ao Ministerio de Cultura, Educación e Deporte a través do INTEF, de entre as candidaturas presentadas por cada unha das comunidades autónomas relacionadas con tres ámbitos: educación infantil (1º e 2º ciclo), educación inclusiva e novas tecnoloxías. Como criterios para a súa valoración tívose en conta que as experiencias foran premiadas con anterioridade e que estivesen publicadas.
Vaia desde aquí o noso agradecemento a Consellería de Cultura, Educación e Ordenación Universitaria da Xunta de Galicia por confiar en nós presentando e avalando a candidatura de InnovArte Infantil. Esperamos estar á altura das expectativas e sobre todo, esperamos que sexa unha ocasión para coñecer experiencias innovadoras na educación infantil iberoamericana, e tamén, como non, para mostrar con orgullo o que miles de docentes facemos día a día na escola pola educación dun país.
InnovArte é un fío invisible que, desde fai cinco cursos, une persoas que comparten un sentimento, unhas crenzas e unhas expectativas sobre a educación da primeira infancia, creando un sentido de pertenza a unha comunidade virtual que supera fronteiras xeográficas, facilitada polo feito de compartir un idioma común, o español ou o galego. Así agora contamos poder coñecer algunhas das persoas que seguen InnovArte Infantil desde países como México, Argentina, Colombia, Chile, Perú, Venezuela, Ecuador, Uruguay, Guatemala, Costa Rica, República Dominicana, Bolivia, El Salvador, Panamá, Paraguay, Brasil, Honduras, (ranking dos 20 primeros segundo o número de visitantes) ou demáis países iberoamericanos. Sempre dicimos que lograr a fidelización dun público tan numeroso e tan diverso ao longo de tan prolongado período é algo que só se consigue desde a honestidade profesional coa dedicación de moito esforzo e de tempo. Pero ten moitas compensacións. Esta é unha delas.

Dade por feito que seremos “cronistas” desta primeira edición das Redes Iberoamericanas de Innovación dando conta, coma sempre, de todo o que vexamos, escoitemos e percibamos.

Catro anos de InnovArte

In EmocionArte on 28/01/2014 at 08:05

Fai hoxe catro anos iniciamos a andaina de InnovArte e malia que o fixemos moi ilusionadas non podíamos daquela imaxinar o que isto supuxo para nós, tanto a nivel profesional coma persoal. En cada un dos aniversarios anteriores xa o temos dito, emporiso non queremos repetirnos, agora ben, terán que pasar anos para que coa distancia poidamos valorar todo o que nos aportou, nomeadamente a posibilidade de coñecer moitas persoas que confiadamente comparten con nós as súas inquedanzas profesionais, das que tanto aprendemos e que tanto nos axudan a reflexionar. Grazas a todas e a todos.

Coma desde o primeiro día, Spiral Jetty estará presente neste cuarto aniversario. A nosa imaxe de cabeceira, a metáfora coa que nos identificamos, esta intervención do Land Art feita en 1970 no Gran Lago Salado de Utah, para o que Robert Smithson tivo que remover toneladas de roca basáltica, areas e escombro, logrando unha perfecta comuñón entre a natureza e a arte. O Muelle espiral desde a súa creación,  muda cada minuto, nunca é o mesmo só permanece o básico, a súa estrutura. O paso do tempo, as condicións meteorolóxicas, as circunstancias, van deixando estratos sobre estratos que modifican a súa visión, facendo que non sexa nunca igual.

Velaquí unha das últimas fotografías que se lle fixo, tomada fai dous días, o pasado 26 de xaneiro de 2014.

Así InnovArte xa non é o mesmo que cando comezamos. Ao inicio tiña un ton máis aséptico, máis formal, máis informativo, daquela, basicamente, queríamos compartir o que sabíamos. Logo, foi dando un xiro, gañando confianza, mostrando o que facíamos nas nosas aulas. Coma nunha relación, xa abríamos as portas da nosa casa. Pero non se pode estar catro anos amosando cousas novas todos os días, ademais, preocupábanos o como nos entendían,  de modo que  empezamos a contar e explicar o que víamos. Nós últimos tempos, sentíndonos comprendidas e acollidas entre amigos/as, falamos do que sentimos, das nosas inquedanzas, angustias, anhelos e desexos. Este proceso foi similar ao da consolidación dunha amizade entre persoas que empatizan e  comparten sinerxías. Agora xa non nos vemos na obriga de falar cando non temos ganas. Pode haber períodos de silencio pero non son molestos. Falamos cando temos algo que dicir e cando non deixamos tempo para reflexionar e volver sobre o xa dito.

Pero estamos aquí, coma Spiral Jetty  que ao longo dos seus 44 anos, aparece, desaparece, e reaparece cambiada; ao igual, InnovArte desaparecerá definitivamente cando remate o período da seca, cando as augas sexan abondosas  e asolaguen toda a intervención, quedando para só para o recordo a través das reportaxes gráficas.

Polo de agora gústanos pensar que InnovArte áinda fai a súa achega á mellora da educación infantil; isto é o que nos motiva para seguir, para escribir ata cando estamos desganadas e para dedicarlle horas roubadas a outras parcelas da nosa vida persoal.

Grazas mil a todas as persoas que comparten amizade con InnovArte.

Peche do blog para o 2013

In EmocionArte on 21/12/2013 at 10:31

Con esta entrada damos por finalizada a actividade InnovArte para o ano 2013.

Este, se cabe, foi un ano moi difícil, máis aínda ca o pasado, e poida que iso o deixáramos entrever en máis dunha ocasión.

Unha amiga que ben nos quer, fai uns días, fíxonos unha observación sobre o estilo dalgunha das reflexións de InnovArte; apuntábanos  que ás veces se nota un ton un pouco rabioso e agresivo de máis. Leva razón. Polo que queremos pedir desculpas por esta boutade. O que queremos expresar é que non son froito da prepotencia ou da soberbia de crernos superiores, senón do anoxo que nos produce moito do que vemos na educación. Nós, Ángeles e Isabel, cometemos tantos erros coma calquera, equivocámonos máis do que quixéramos, e moitas veces non atinamos a facer o debido. Non somos as profesionais perfectas nin o pretendemos. Demos, damos e daremos tantos pasos en falso coma todos os que pisamos terreos sempre esbaradizos, o que temos é que non nos autocompracemos, non nos conformamos, nin obviamos o que pode ser mellorado. Sabemos cando nos equivocamos, iso é o que nos dá a experiencia de anos. Por outra banda, sublévanos as parvadas que lle escoitamos aos alleos á educación, cando, posicionados coma expertos no tema, tratan de impoñernos medidas que todos sabemos non van aportar nada bo á crianza da nosa infancia. Como contra eses non temos ferramentas cos que rebatelos, poida que carguemos con máis forza da debida contra os de dentro, os que estamos todos os días a pé de obra, cando coas nosas actuacións non dignificamos a nosa profesión.

En calquera caso, confiamos que este descanso e o comezo de ano nos faga recuperar a serenidade e o estilo propio de InnovArte, xa que logo o que non pretendemos é crispar, senón ser unha achega de utilidade a todas aquelas persoas interesadas na educación da infancia. Así agradecemos todos os comentarios e críticas construtivas que nos facedes.

Queremos confiar e desexamos que o vindeiro 2014 sexa un ano ventureiro para a educación. Non podemos pensar doutra maneira, malia que o que vemos todos os días non parece apuntar nesa dirección.

Boas vacacións a todas e a todos os que nos seguides.

Ata a volta.

5ª tempada de InnovArte

In Uncategorized on 11/09/2013 at 07:03

No día que comezamos co alumnado o curso 2013-14 tamén abrimos a 5ª tempada de InnovArte. Facémolo con moitas reservas porque así como é moi difícil que manteñamos o interese por unha serie de televisión ou por unha serie literaria na súa quinta entrega -malia que nos gustara moito ao principio-, co blog pode acontecer o mesmo. Xa pouco nos queda por contar que non fora abordado nos catro cursos anteriores, emporiso dubidámolo moito, pero, por outra banda, para nós, InnovArte é a xanela que nos comunica co mundo, de modo que, tras meditalo devagar, decidimos seguir aquí. Agora ben, contaremos cando teñamos algo que dicir e cando non calaremos. O que non queremos é entrar nunha servidume que deixe de ter como obxectivo o motivo polo que comezamos. Vemos na blogosfera que hai quen cae nunhas redes que o obrigan a traizoar os seus principios e converter as entradas en produtos de consumo efémeros. Tamén hai quen pensa que case todos os blogs nacen xa cunha obsolescencia programada de función. É posible, algún día haberá que parar, pero polo de agora imos a seguir intentando cumprir co que se espera de InnovArte: que sexa un espazo de reflexión e que sirva para compartir experiencias educativas realizadas nas aulas de infantil.

Queremos comentar que tamén estamos sorprendidas polas invitacións que nos fan para participar en actividades de formación do profesorado ou solicitudes para visitar as nosas aulas. Que ninguén pense que somos desconsideradas pero cando abrimos InnovArte, a imaxe de cabeceira elixida foi a de Spiral Jetty, unha obra concibida para ser coñecida a través das reportaxes e documentais, o mesmo que queremos nós: todo o que temos que dicir e que mostrar xa está no blog, o que non podemos pretender é reducir o traballo de catro anos a unha charla ou a unha visita dun par de horas, que pola contra, nos supoñería dedicarlle un tempo que teríamos que restarlle aos nosos proxectos, ao blog ou á nosa vida persoal. Por ese motivo, case sempre rexeitamos esas propostas, malia que agradecemos a consideración profesional que nos manifesta quen nos convida.

Dito isto, botaremos a andar, Isabel cun novo grupo de 3 anos e Ángeles con un de 4, en dous centros pertencentes ao mesmo concello, separados por unha distancia de cinco kilómetros, similares pola masificación e moi diferentes polo perfil familiar do alumnado. Con todo, facémolo ilusionadas.

Bo inicio de curso para todas as persoas que nos acompañades nesta viaxe.

Aviso: nos últimos tempos hai seguidores/as que nos din que lle sorprende a inclusión de publicidade no blog. Como podedes supoñer non é algo que nos agrade, pero ao parecer son as peaxes que hai que pagar por dispoñer de ferramentas “de balde”. Seica no momento da súa creación aceptamos esas condicións. Sentímolo moito.

Tres anos de InnovArte

In EmocionArte on 27/01/2013 at 16:24

Fai hoxe 3 anos botou a andar InnovArte Educación Infantil; non podíamos imaxinar daquela as repercusións disto. O que comezou sendo un espazo entre compañeiras, sobre todo coa finalidade de almacenar ligazóns e recursos, tivo unhas consecuencias –nomeadamente para nós- coas que non contábamos. Ver como se ía espallando, como cada día tiña máis seguidores que nos daban azos para continuar, fíxonos cambiar o planeamento inicial. InnovArte converteuse nun referente para moitas persoas, emporiso a nosa “responsabilidade” era diferente: pais e nais, opositores, alumado dos graos de educación, mestres e mestras esperan, confían, comparten e secundan a nosa opinión sobre os temas que afectan directa ou indirectamente á educación infantil. Isto para nós, mesmo supón unha presión, pero, e sobre todo foi unha fonte de enriquecemento profesional. Obrigounos a reflexionar moito arredor das nosas concepcións sobre a infancia, a educación, a sociedade, as familias, as prácticas escolares, os docentes, etc. A exposición pública a través do blog carreounos unha medra profesional que non poderíamos cuantificar. Aprendemos tanto nestes tres anos que InnovArte sempre será un fito na nosa traxectoria profesional. Hai un antes e un despois.

Por outra banda, sempre pensamos que fomos unha xeración privilexiada canto á nosa formación, vivimos os seus momentos iniciais, tivemos asesoras e asesores excepcionais que nos brindaron a ocasión de relacionarnos con outras compañeiras, de coñecer a teóricos, investigadores e outras experiencias escolares dentro e fóra da nosa comunidade, que nos motivaron para facer e mostrar o que facíamos, e sobre todo, que nos fixeron crer que o noso pequeno traballo nas aulas non era irrelevante. Fomos partícipes do empoderamento da educación infantil, amosándolle á sociedade e ao colectivo docente que para ser mestra de infantil había que saber algo máis ca contos e cancionciñas. Vivimos os momentos da euforia formativa (en breve falaremos das súas horas baixas), momentos que na cabeza de moitas de nós permanecerán sempre unidos ás persoas que a fixeron posible.

Emporiso, a día de hoxe, consideramos que, -o mesmo que fixeron con nós-, é obrigado compartir cos demais a nosa experiencia. Seica así se fixo sempre nas tribos, nas aldeas e nas familias: os máis experimentados teñen a responsabilidade de transmitirlle o coñecemento aos que se están iniciando. Compartir de balde, con rigorosidade profesional e con ilusión.  As/os que cremos no potencial da educación non podemos gardar nun caixón o noso saber e dispensalo baixo fórmulas de venda que pasan pola filiación, pola inscrición ou polo rexistro nun grupo ou nunha asociación. Daquela estaríamos a facer o mesmo que criticamos: non poñer ao alcance de todos a cultura e a sabedoría, algo a día de hoxe imperdoable, inxustificable e inexplicable dado as canles das que dispoñemos.

Tamén cómpre dicir que non teríamos chegado ata aquí sen o alento continuo de persoas, coñecidas e moitas descoñecidas que cada vez que decaíamos estaban ao noso carón para levantarnos o ánimo. A ninguén se lle escapa que relatar as experiencias que desenvolvemos na aula, compartir lecturas, documentar e escribir nos ocupa moito tempo e esforzo; 800 entradas no blog (en galego e en español) non se fan nun intre perdido. Agora ben, os azos e comprensión fan que o traballo se vexa compensado.

Decote contamos co recoñecemento dos e das lectoras, os seus comentarios sempre son positivos tanto no blog como en Facebook ou Twitter, agás algo que nos sucedeu fai uns días cando alguén que se agochaba tras un pseudónimo nos preguntou se InnovArte non sería un fraude. Non contestamos pero quedamos desacougadas. Para que algo sexa fraudulento ten que haber unha intencionalidade enganosa e interesada, condición que non se dá no blog. Tampouco lle demos resposta porque cremos que a transferibilidade das informacións e das experiencias non está na nosa man, senón na cabeza de quen nos le; e que a mirada de cada un dos nosos lectores atopará tanto de proveito ou de fraude como queira ver. Nin máis nin menos. O que é unha mágoa é que se cargue contra os que fan, parece que é inherente á profesión a intolerancia e a falta de respecto aos acertos ou éxitos dos compañeiros. Máxime cando estamos a falar do ámbito da educación.

Para reflexionar un chisco, porque de seguro que moitos dos nosos lectores tamén viviron algunha experiencia de intolerancia allea ao éxito, porén, ben poden intuír os motivos que se agochan tras esas críticas. Malia todo, non queda outra que seguir cara diante que o tempo xa encargará de poñer todo lugar que lle corresponde.

Ao igual que a obra que identifica o blog desde o inicio, Spiral Jetty, seguiremos reflectindo o paso do tempo e os seus efectos no sistema. Velaquí as últimas fotografías tomadas da intervención de Robert Smithson en Great Salt Lake, corenta e tres anos despois da súa realización, aínda contemporánea, aínda desconcertante, aínda incomprendida, pero, visible ou non visible, aínda presente.

InnovArte Infantil premio Francisco Giner de los Ríos

In PremiArte on 29/12/2012 at 10:16

A piques de cumprir tres anos, InnovArte Educación Infantil, recibe o máis prestixioso recoñecemento educativo no ámbito estatal, un premio Francisco Giner de los Ríos(Resolución BOE 25/01/2013)

Por segundo ano consecutivo, este galardón vén para Galicia; algo debemos estar a facer ben na educación infantil os mestres e as mestras galegas.

Sempre dicimos que comezamos esta aventura co ánimo de compartir con outras compañeiras; que InnovArte non é máis ca unha xanela na que amosamos o noso pensamento, as nosas expectativas, os nosos desexos, mesmo as nosas rebeldías sobre o que acontece na etapa da educación infantil, algo que facemos de forma voluntaria e gratuíta, que vemos compensado cos comentarios das persoas que nos seguen. Como ben sabedes os e as que nos seguides, os blogs InnovArte (galego e español) son tres anos de traballo diario, ás veces con máis e outras con menos forza, fortuna, ganas, orixinalidade e compromiso. Son tres anos de investimento de ilusión, tempo e cartos; a ninguén se lle escapa o custe das publicacións, das visitas de estudo e das actividades que compartimos. Tres anos xa é moito tempo se non se lle mete unha inxección de recoñecemento; non ocultamos que en máis dunha ocasión nos invadiu o desánimo, por sorte, os azos recibidos axudarannos a tirar para diante.

Isto para nós é algo longamente acariñado. Cando gañamos o noso primeiro premio de innovación educativa, fai agora doce anos, unha amiga xa nos falou desta prestixiosa convocatoria; logo durante moitos anos que estivemos fóra das aulas non tivemos nada co que presentarnos, e este ano, consideramos que nos chegara o momento de facelo; era unha proba dura, competimos por un único galardón, ao que todos nos presentamos porque honestamente cremos que estamos á altura  del. Afortunadamente para nós, o xurado tivo a ben recoñecer a labor de InnovArte Educación Infantil. Non saben ben canto llo agradecemos, xusto neste momento de inflexión.

Nun ano tan duro para os profesionais da educación, os premios obtidos son para nós coma un bálsamo que mitiga as feridas. Enorgullécenos ter gañado no 2012 un Mestre Mateo e un Giner de los Ríos, e queremos compartilo con todos e todas vós, porque sempre dicimos que o que fai grande a InnovArte son os seus lectores. Grazas a todos e a todas. Esperamos seguir estando á altura da vosa consideración.

Moitas grazas tamén ao xurado; nunca saberán o ben profesional que nos fixeron.

E sobre todo, grazas a Don Francisco Giner de los Ríos, para nós un referente que sempre tratamos guíe o noso desempeño docente. Pechamos esta entrada cunha cita do panexírico que lle dedicou o seu alumno Antonio Machado, publicado no Boletín de la Institución Libre de la Enseñanza en febreiro de 1915, e que, máis ca nunca, cómpre ter presente.

 “Don Francisco Giner no creía que la ciencia es el fruto del árbol paradisíaco, el fruto colgado de una alta rama, maduro y dorado, en espera de una mano atrevida y codiciosa, sino una semilla que ha de germinar y florecer y madurar en las almas. Porque pensaba así hizo tantos maestros como discípulos tuvo.” 

Actividades para o outono

In EncienciArte on 17/10/2012 at 06:18

Xa metidas de cheo no outono, ao longo dos vindeiros meses realizaremos moitas actividades directamente relacionadas coa estación; aínda así, recomendamos a visita ás entradas do blog rexistradas baixo a etiqueta “Outono” (navegador de etiquetas, parte inferior da columna central). Entre outras:

Educación sostible

In InformArte on 18/09/2012 at 06:56

Moito temos que contar do percibido nestes días de inicio de curso, dos claustros rutineiros e das motivacións particulares de cadaquén que levan á toma de decisións ás veces desatinadas e/ou interesadas; da acollida dos novos grupos e das súas familias; das primeiras impresións; do período de adaptación; da organización do curso; da adxudicación de coordinacións varias; das “rarezas” das mestras de infantil; das reivindicacións laborais e do compromiso docente; así como de moitos outros aspectos da vida interna dos centros e de como son percibidos no exterior. Coma sempre farémolo sen deixarnos levar por un falso corporativismo, ou pola contra, sectarismo; farémolo coa intención de poñer certas cuestións enriba da mesa e analizalas cunha mirada obxectiva. Haberá tempo dabondo.

Agora, o que queremos, coma noutras ocasións, é fixar un obxectivo de longo prazo, mesmo utópico, pero que serva de referente da nosa práctica para este novo curso académico. Sempre o facemos, se ben é certo que nunca os acadamos, é unha meta presente que nos obriga a dar un golpe de temón e manobrar cando vemos que nos estamos desviando do porto ao que queremos chegar.

Unha das nosas teimas é rebelarnos contra o desaforado activismo sen sentido e contra a présa que imos imprimindo na vida dos máis pequenos, emporiso, noutras ocasións temos falado de ir paseniño, de festina lente, da slow education ou do paradigma do decrecemento. Na mesma liña, o propósito deste curso será o de proporcionarlle aos cativos unha educación sostible, que lle permita adquirir os coñecementos as competencias, as actitudes e os valores que lle sexan de utilidade no presente e no futuro, dentro e, sobre todo, fóra da escola.

Pode parecer algo obvio, pero cómpre pensar cantas das nosas ensinanzas resistirían esa revisión. A meirande parte das aprendizaxes que realizan os nenos e nenas só lles serven para ese reducido contexto, mesmo ás veces, non lles valen por igual con todas as persoas que interveñen con eles no centro. Para pensar devagar.

Sen présa pero sen pausa, debemos enfilar cara unha educación sostible, cara un desenvolvemento sostible e cara un estilo de vida sostible que lles permita forxar(se) un futuro mellor. Esa será a nosa meta e trataremos de desbotar aquilo que non cumpra esta consigna.

Imaxe “A hora de todos” de Arman.

4º curso de InnovArte

In EmocionArte on 18/09/2012 at 06:53

Tras un descanso de case tres meses, damos comezo ao 4º curso académico de Innovarte. Se ben, a finais do pasado xuño tiñamos serias dúbidas de se volver, o verán cumpriu con esa acción reparadora que se espera del e axudounos a ver que aínda temos moito que contar.

Nesta decisión foron determinantes os comentarios recibidos, tanto a través do blog como persoalmente, nomeadamente os dunhas profesoras da facultade de CC.EE., que insistiron en facernos ver que somos un recurso de utilidade non só para outras e outros compañeiros en activo, senón tamén para a formación inicial do profesorado.

Cremos que axudar aos que se inician é un deber dos que xa temos máis experiencia e anos de exercicio; ese foi un dos nosos obxectivos cando abrimos InnovArte, porén, se é certo que somos de axuda, esforzarémonos por seguir compartindo reflexións, inquedanzas, coñecemento e mesmo dúbidas profesionais.

Sempre insistimos en dicir que este blog non depende de ningunha entidade, marca, ou asociación; non inclúe publicidade, non vendemos nada, nin esperamos máis ca que nos serva para repensar a nosa práctica. Se ben antes se facía isto en pequenos grupos, a día de hoxe, cremos que non podemos desaproveitar a ocasión que nos brinda a rede para ampliar o abano  de diferentes ópticas e opinións, xa que logo non queremos enrocarnos nesa única visión pretensiosa e falsamente segura da sabedoría dos anos de traballo. Queremos dar e recibir.

Neste curso estamos con grupos de 3 anos –Ángeles-, de 4 anos –Sandra- e de 5 anos –Isabel-, polo que coma sempre iremos amosando experiencias e recursos para os tres niveis; agora ben, en InnovArte hai na actualidade 725 entradas, emporiso, non querendo incorrer no erro da procura continua da novidade pola novidade, nin nunha nova forma de consumo irresponsable –o da información-, iremos de cando en vez recuperando moito do xa dito. Cando o consideremos oportuno, enviaremos ao Facebook e a Twitter as ligazóns a posts escritos nos tres cursos anteriores.

Comezamos a andaina do curso 2012-13, non sabemos ben se cargadas ou lixeiras de equipaxe, polo que vos deixamos esta suxestiva imaxe dunha escultura de Arman, “Consigna da vida” e que cadaquén pense se precisa desfacerse de cargas innecesarias ou se lle compre encher moitas valixas.

Peche por vacacións

In EmocionArte on 25/06/2012 at 08:49

Como viñemos facendo nos dous cursos anteriores, chegado este momento, dámoslle vacacións ao blog. Non sabemos se en setembro volveremos ou non, xa que logo dános vertixe.

Levamos tres cursos expoñendo publicamente a nosa opinión e o noso quefacer educativo, así en 725 entradas amosamos o interior das nosas aulas e do noso pensamento. Foi un ir medrando cun grupo de cativos que agora se van, porén, dános medo volver a empezar de novo e resultar repetitivas. Necesariamente, nas nosas aulas teremos que repetirnos, -isto, como todos sabemos é un ciclo, unha roda que sempre empeza no mesmo punto- hai aspectos nos que non se pode innovar sempre, entón, non sabemos ata que punto teremos algo novo que contar que sexa do interese dos demais. E o que non imos facer é condicionar a nosa práctica ao blog. InnovArte para nós é un estímulo, pero non pode ser o motor da nosa praxe.

Xa se verá, cando nos atopemos  en setembro con 25 caras novas. Daquela decidiremos.

Non sabemos se foi un ano máis intenso que os outros, o que si foi é de contradicións internas. Dentro das aulas tivemos a mesma ilusión ca sempre, pero noutros espazos, reais ou virtuais, foi de absoluto desánimo. E isto non é unha apreciación subxectiva, pálpase no ambiente. Unha anemia profesional está acabando cos glóbulos da mellora educativa. Ben sabemos que a anemia non é unha enfermidade de seu, senón un síntoma doutras carencias; sobre algunhas delas non temos control, pero outras dependen do noso estilo de vida, e dende logo, unha visión pesimista non axuda moito á paliación do problema.

Ás veces, ao entrar en espazos de intercambio entre docentes o único que nos producía era máis abatemento. Non é que queiramos vivir nun limbo, flotando ignorantes nunha situación irreal, pero cómpre pensar devagar que a escola, a sociedade, non se cambia para mellor tan só compartindo, wasapeando, ou retuitteando lemas, consignas ou imaxes de denuncia que nos saturan ata atordarnos. Recordemos o que xa dicía o poeta T.S. Eliot en 1934, sobre que a información mataba o coñecemento, e o coñecemento a sabedoría. Estamos convencidas de que se melloraría moito, se a comunidade docente, amosara as súas boas prácticas, a súa sabedoría .

A sociedade pensa de nós que somos uns insatisfeitos, uns reivindicativos e uns contestarios, –non estamos cuestionando a pertinencia destas mensaxes-, baste unha ollada ao Facebook ou a Twitter para confirmalo.  Ao mellor cambiaríamos a súa opinión, se invadíramos as redes con aquelas pequenas cousas que facemos día a día cos seus fillos/as coa pretensión de acadar unha cidadanía máis formada, máis libre, máis democrática, máis culta e máis xusta. É doado de imaxinar: todas as persoas que nos dedicamos á educación mostrando omellor do noso traballo, en troques do negativo.

A mellor maneira de rebater as críticas é con feitos que demostren o contrario. O resto son gritos ao ar. Aos berros ata podemos acabar acostumándonos, só as obras permanecen. Isto é o que pretendemos facer desde InnovArte, a nosa maneira de defender a escola pública, a educación dos nenos e das nenas.

No acto de entrega dos Premios Pedrón de Ouro, escoitámoslle á nosa benprezada Fina Casalderrey –que actuaba como mantedora literaria- esta historia do Guía do Hermitage:

Antes de que os alemáns completasen o cerco a Leningrado, o goberno soviético logrou enviar aos Urais todas as obras de arte do Museo Hermitage. Un guía do museo, vello e enfermo, decidiu continuar coas visitas guiadas e explicar cadros que non estaba con tal paixón e destreza que os visitantes acababan por velos aprecialos e comentalos.

Ben, pois neste momento difícil, poida que iso sexa o que nos corresponda facer os docentes: coma o guía do Hermitage, teremos que mostrar a beleza e necesidade da educación, e facelo con tal paixón que o noso alumnado, a sociedade non poida concibir a vida sen esa obra de arte. Ser os guías da educación aínda en museos baleiros, saqueados e desleixados.

Boas vacacións a todos e todas as que nos seguides en InnovArte en galego ou en castelán desde Galicia, o resto do estado, Italia ou Portugal. Agradecemento especial tamén, ao numerosísimo grupo que nos visitades mentres nós durmimos, desde lugares que ás veces temos que buscar no mapa, da Arxentina, Chile, México, Guatemala, Perú, Venezuela, Colombia, Uruguay ou Australia entre outros; para vós ánimo para continuar co traballo.  Foi unha sorpresa ben grata chegar co discurso InnovArte tan lonxe.

Imaxes: Rock Balancing

Converter o blog de aula en libro

In TICArte on 28/02/2012 at 08:25

Somos moitos os docentes de infantil que non empregamos material editorial nas nosas clases, somos moitos os que nos preocupamos máis polos procesos de aprendizaxe que polos produtos que realizan os nenos e nenas, e moitos de nós tamén temos un blog de aula, porque cremos que é unha maneira de ir vinculando a familia co día a día da vida dos seus fillos e fillas. Por outra banda, o blog, tamén nos axuda, a dar conta do noso traballo, xa que logo, a remate de curso ou trimestre o noso alumnado non leva os consabidos cadernos perfectamente acabados.

Por iso gustounos a idea de converter o blog en libro, para nós unha maneira de darlle un recordo do seu paso por estas aulas: un libro que recolle coma un diario as actividades que se foron desenvolvendo ao longo do trimestre, curso ou ciclo.

Hai varias ferramentas, unhas máis axeitadas ca outras segundo o blog. Velaquí:

BlogBooker, permite crear un arquivo PDF de alta calidade, funciona tanto con blogs de WordPress como de Blogger, podendo elixir idioma, fonte, e tipo de impresión.

FastPencil, que permite aínda máis posibilidades de selección do que se decide incluír ou non.

Blurb, crea un eBook, pero só con blogs de WordPress.

BookFabric, soporta varias plataformas, entre elas Blogger e WordPress, xera rapidamente un libro con portada, índice de contidos, imaxes, etc.

Dous anos de InnovArte

In EmocionArte on 27/01/2012 at 07:26

Hoxe fai dous anos que abrimos InnovArte Infantil.

Un blog que non depende de ningunha asociación, organización, marca, empresa, nin administración, tan só da vontade de dúas mestras de educación infantil, que unhas veces temos moito que contar e outras veces sentimos a vertixe do baleiro ou do desánimo, ata que un comentario, un agradecemento, un “Me gusta” nos fai percibir o valor que ten para as persoas que o seguen habitualmente (600-700 diarias) ou que descobren o blog por casualidade.

Ás veces atinaremos e outras non tanto, pero a través das 625 entradas que ten na actualidade InnovArte esperamos saber transmitir:

 1º A ilusión que temos pola educación infantil e a esperanza de que a sociedade en xeral se conciencie da importancia determinante que ten a calidade da atención que se lle dispensa á infancia; algo que vai máis alá da creación de postos escolares, da oferta de horarios ilimitados para a acollida dos nenos e nenas, ou de servizos complementarios á escola.

2º A necesidade de cuestionar continuamente a nosa praxe, non deixándonos acomodar naquilo que “funciona ben”, nin nas rutinas, nin na autocomplacencia, nin no tradicionalismo escolar, nin no falso respecto/coordinación nos equipos docentes, nin na mediocridade.

3º A importancia da autoformación, daquela que nace do interese persoal por saber, por aprender, por indagar, por ler, por coñecer como fan os outros, por sacar a cabeza por riba do que ininterrumpidamente forma parte dos clásicos contidos da formación  do profesorado regrada. E sobre todo da que nace do amor propio, da estima que nos temos a nós mesmos como profesionais.

4º O noso rexeitamento de todo aquilo que escintila cunha pátina de frikismo tecnolóxico e unha vez que se rabuña un pouco resulta ser rabiosamente rancio. Por igual, refugamos do que confunde innovación con rareza ou snobismo.

5º A nosa máxima de facer máis con menos, sacando do medio todo aquilo que entorpece e distorsiona os procesos de aprendizaxe dos nenos e nenas. Unha volta do sinxelo, ao cotiá, ao natural, ao que está ao noso carón, e no que habitualmente non se repara.

En definitiva, intentamos transmitir a nosa opinión, a nosa experiencia e a nosa visión da educación infantil, non mediada nin condicionada por ningunha servidumbre a ninguén, tan só aos nenos e nenas.

Mantemos os principios que establecemos o día que comezamos, tan só traizoamos un: dixemos que este non sería un blog de crítica, pero hai veces que non o podemos evitar. Mirando cara dentro e cara fóra, hai cousas que teñen que ser criticadas; perante as que non se pode permanecer coa boca pechada.

Fai pouco uns estudantes de Maxisterio preguntáronnos se no desempeño da nosa profesión aínda conservábamos “o estado de graza”, tan só lles respondemos que se deran una volta por InnovArte e que xulgaran por si mesmos.

Non sabemos se teremos para un ano máis, o que si sabemos é que o día que perdamos ese “estado de graza” deixaremos de escribir, porque iso non se pode ocultar e nótase moito.

Como unha metáfora, Spiral Jetty non pode deixar de ser a imaxe de InnovArte. Nesta ocasión, velaquí a ligazón ao web de Scott Haefner que no 2008 fixo esta extraordinaria serie de fotografías do Muelle Espiral que se conserva así desde a súa construción en 1970, pese aos avatares sufridos, críticas, incomprensión, asolagamentos, secas, momentos de visibilidade e outros de ocultamento.

Peche por vacacións

In EmocionArte on 22/06/2011 at 07:00

Ao igual que fixemos o curso pasado, coa entrada do solsticio de verán, imos darlle vacacións ao blog. Coma no calendario vexetal, chegou o momento de deixar medrar os froitos, con calma, con calor, para que se enchan de cor e de sabor, para que estean no seu sazón.

Hai pouco escoitamos que hai que valorar o que facemos non polo que cobramos senón polo que entregamos. Nós, en InnovArte entregamos moito: as nosas reflexións, inquedanzas, experiencias, o que nos disgusta…, e mostramos publicamente o noso quefacer diario. Desde o punto de vista profesional pouco máis podemos entregar; é coma se nos espíramos; expoñémonos totalmente á opinión dos outros.

Aí atrás lemos un artigo sobre a clasificación dos blogs, dicía o autor que había blogs de corta-pega –criticaba que seica a inmensa maioría-, de opinión, de creación ou de innovación. Cremos que InnovArte é un pouco de todo, pero en calquera caso, deixamos a nosa pegada persoal: só copiamos, escribimos e referenciamos aquilo que é acorde coa nosa maneira de concibir a educación infantil.

O balance actual é de 520 entradas en 520 días que recibiron máis de 100.000 visitas. Ben, pois agora cómpre descansar.

Queremos pechar este ciclo cunha cita de Lin Yutang que di que “Hai dúas maneiras de difundir a luz, ser a lámpada que a emite ou o espello que a reflicte”, porque ese será o obxectivo de InnovArte, ser unhas veces lámpada e outras espello.

Boas vacacións a todas e todos e ata a volta do verán.

Un ano de InnovArte

In EmocionArte on 27/01/2011 at 00:01

Fai hoxe un ano comezamos a nosa andaina blogueira; daquela fixémolo co ánimo de compartir os nosos achados pola rede, as nosas inquedanzas, as nosas reflexións e ata a nosa rebeldía contra moitas inercias escolares que non compartimos e que cremos están lastrando a calidade da educación infantil. Foi coma un grito ao espazo para saber se había alguén máis na nosa órbita. Descubrimos que si, que hai vida máis alá do planeta Fichas e do planeta Manualidades; hai moitas e moitos profesionais cos que sintonizamos e cos que compartimos a onda.

Hai pouco, con motivo do remate de ano facíamos balance, polo tanto e dado que é recente non o repetiremos. Énchenos de satisfación saber que InnovArte é obxecto de consulta para profesionais da educación –mesmo doutros niveis educativos-, para opositores, para estudantado do Grado de Infantil, para alumnado do ciclo de técnico en infantil, e para familias. Que estea referenciado en webs como a da Asociación de Pedagogos e Psicopedagogos de Galicia, no da Asociación Galega de Editores, no da Editorial Galaxia, en blogs de aula, en plataformas educativas de Latinoamérica, noutras dirixidas ás familias…, e en lugares aos que non poderíamos nin sospeitar que chegara a nosa voz. Levamos o discurso InnovArte a espazos divulgativos como a revista EDUGA, ao programa de PnC da Radio Galega, a Preescolar na Casa na TVG, á revista Bits digital , ao programa de radio a través de Internet de Puentes al Mundo e mesmo en Facebook. E con todo, seguimos sen pertencer a ningún grupo ou rede, non nos afiliamos a nada porque queremos manter a nosa liberdade de opinión –perdemos aspectos interesantes, pero somos coherentes coa nosa, poida que ata trasnoitada, idea de independencia.

Seguiremos facendo o que subxace á imaxe do noso blog, “Spiral Jetty”, unha obra efémera para ser vista por moi poucos, só a través dos documentais e reportaxes e para a que se precisou remover e escolmar entre toneladas de croios e escombro. Coma ela iremos sufrindo pequenos cambios co paso do tempo, pero mantendo inalterable a idea primixenia. E teremos sempre presentes as verbas de Concepción Arenal coas que iniciábamos o blog e que volvemos a repetir para non esquecer a nosa función como docentes:

“Para que la maestra sea la que debe ser es necesario que deje de ser niñera, y además que no enseñe labores manuales, enseñanza que tal como hoy la da de nada o poco sirve, y que hace imposible la literaria.(…)”

Grazas a todas as persoas que nos apoiades coas vosas visitas, comentarios e suxestións. Non sabemos se teremos para outro ano máis, pero iso mesmo pensábamos cando empezamos…

Festina lente

In InformArte on 10/01/2011 at 00:00

Imaxe Rag&Bone

A comezo de curso fixéramos propósito de ir amodo, paseniño; cara o final do trimestre tivemos a sensación de que perdéramos o fío da nosa intención. Polo que volveremos a propoñérnolo para o semestre que temos por diante.

Festina lente é unha locución latina cuxa tradución literal é “Apresúrate lentamente”, palabras atribuídas a Augusto: “Camiñade lentamente si queredes chegar máis pronto a un traballo ben feito”. Tería correspondencia co refrán español “Vísteme despacio que tengo prisa”. A intención é a de darnos a entender que debemos actuar con calma e método cando precisemos cumprir cun traballo de maneira efectiva o máis rápido posible.

Trataremos de aplicalo.

Comezamos a andaina blogueira do 2011.

Peche do blog por vacacións

In EmocionArte on 22/12/2010 at 19:15

Ao igual que fixemos no verán, darémoslle vacacións ao blog polo Nadal.

Tras 9 meses de actividade no 2010, 365 entradas e preto de 40.000 visitas, despedímonos ata o ano que vén.

Queremos desexarvos a todas e a todos unha boa entrada no 2011 e uns felices días de ben merecido descanso.

Ata a volta!