A nosa achega á educación infantil

Posts Tagged ‘lecturas’

“Tiene que llover al revés”

In CativArte on 17/03/2015 at 07:56

Na nosa biblioteca profesional teñen cabida temáticas moi diversas, agora ben, debemos confesar que os libros sobre a educación artística ocupan  a parte máis extensa. Mercamos moitos, cada vez seleccionando máis, porque  aínda que é un tema moi atractivo, detéctase de inmediato se o autor/a “fala de orella” ou se ten a bata manchada de pinturas.  Neste caso, en primeiro lugar, seduciunos o título: Tiene que llover al revés. Reflexiones de un maestro de plástica”. Tres claves: supoñemos que nos fala dun proxecto realizado; reivindica a figura do mestre de plástica; e recibiu o Premio de Pedagoxía Rosa Sensat no 2008. Non nos defraudou.

Lluís Vallvé Cordomí, o autor, é un mestre de educación visual e plástica que ao longo da súa vida profesional compaxinou a docencia e a formación, e iso nótase na maneira na que vai debullando no libro a súa experiencia ao tempo que relata os traballos plásticos co alumnado. Unha vez se remata a lectura, tense a sensación de que este home tocou todas as teclas da escola: didáctica, organización escolar, relación coas familias, co alumnado e cos compañeiros/as de profesión; dúbidas dos docentes; alianzas coa contorna; mesmo a incomprensión de cara a arte na escola por parte dalgunha persoa (inesquecible a anécdota co inspector que lle pregunta se non teme estar formando uns inadaptados por incidir tanto na creatividade; incrible pero sabemos que esa opinión non é exclusiva dese inspector).

Segundo o autor, “este libro que intenta mostrar los beneficios de la vivencia del arte, surge de la necesidad de poner orden en los propios pensamientos y en la propia práctica educativa, y de la necesidad de reflexionar sobre las ideas, convicciones e instituciones –todas ellas cambiantes- que me han ido sirviendo durante los últimos treinta años. Es fruto de la voluntad de sistematizar la experiencia que, como a tantos maestros, por un lado me pesa y se convierte en un lastre y, por otro, me proporciona alas para emprender con incertidumbre, pero con ilusión, nuevos caminos.”

Ao longo da súa exposición, en capítulos moi breves e con suxestivos títulos, podemos coñecer distintos proxectos realizados; así é un libro que se pode ler aos poucos, ou mellor dito, hai que lelo dun tirón e logo volver sobre el, para analizar máis devagar a experiencia e as reflexións coas que a acompaña. Mostra deses títulos de capítulos son: “¡Tienes los ojos en los dedos!”, “Puede ser abstracto”, “Deberes de vaciones”, “Desmontar con el lápiz”, ¡Yo no entiendo el arte!, “¡Parece fácil de hacer!”…, e así ata corenta máis. Desde aquí pódese acceder a un avance do libro.

Luís Vallvé Corominas, danos unha morea de ideas a elixir porque como el di, a clave está en elixir: “En la escuela tenemos que saber elegir pero sin llegar a colapsar a nuestros alumnos. Esa es la clave del éxito. Los maestros nos embarcamos a menudo en más aventuras de las que podemos abarcar, y lo que es peor aún, de las que nuestros alumnos pueden digerir.”

Non podemos máis ca recomendar a lectura deste magnífica “historia de vida profesional”, e agradecer ao autor que se tomara o traballo de facer un exercicio de memoria e de introspección para agasallarnos aos lectores co seu relato non só dun mestre de plástica, senón coas reflexións dun gran mestre.

Para rematar, tan só queremos facer unha observación, sabemos que para as editoriais fuxen de publicar en color este tipo de libros xa que logo, encareceríaos moito –é opinable, eu preferiría que non entrara na media de prezos habituais, pero que me permitiran gozar coas cores orixinais de cada proxecto en fotografías de bo tamaño-, pero e con todo, se toman esa opción, sería moi doado facilitar desde a web da editorial as imaxes. Teño por seguro que non habería ningunha traba nin por parte do autor nin por parte da editora, e así, os/as lectores/as poderíamos facernos unha idea máis real do traballo realizado co alumnado. Facernos idea dun proxecto cunha soa fotografía de pequeno tamaño en branco e negro, iso si que é apelar á nosa creatividade.

Lluís temos que confesarche que ao rematar o libro, démoslle a volta para ver a portada no outro sentido, e efectivamente, constatamos que ten que chover ao revés.

Advertisements

“La analfabeta” e “Cómo aprendí a leer”

In ActualizArte on 14/03/2015 at 08:12

Nalgunhas ocasións, neste blog, salientamos algúns libros que, sen ser de pedagoxía ou didáctica, a nós, supoñemos que pola nosa condición de docentes, nos fan reflexionar sobre a vida escolar, abonda dicir que,  nós achegámonos a eles atraídas  polos seus títulos. Así, nos últimos tempos,  lemos dous libros que sen ter nada que ver entre eles, nin entre os contextos de orixe das autoras, nin as condicións nas que deciden facerse escritoras, ambas coinciden na afirmación de que a privación da súa lingua materna lles fai perder as claves para entender o mundo. Fáltanlle palabras para expresar o que senten, confesan precisar continuamente dun dicionario para ser quen de reflectir ou para comprender o que len ou o que escriben. Isto, coas diferenzas lóxicas,  fíxome pensar moito nas nenas e nenos que temos no centro, no que sentirán cando o que lles contamos ou lemos non encaixa coas claves do que “maman” na casa.

Trátase de:

La analfabeta”, de Agota Kristof publicado na editorial Alpha Decay, dentro da colección Héroes modernos.

“Leo. Es como una enfermedad. Leo todo lo que cae en las manos, bajo los ojos. Diarios, libros escolares, carteles, pedazos de papel encontrados por la calle, recetas de cocina, libros infantiles. Cualquier cosa impresa. Tengo cuatro años. La guerra acaba de empezar.”

Pero Agota deprendeu a ler autonomamente: “Fue así como, muy joven, por casualidad y sin apenas darme cuenta, contraje la incurable enfermedad de la lectura.”

Algo que no seu contexto non é moi valorado porque lle resta tempo para facer cousas máis útiles.

“El abuelo saca un diario del bolsilo de su levita y dice a los vecinos:

-¡Mirad! ¡Escuchad!

Y a mí me dice:

-¡Lee!

Y yo leo. Normalmente, sin errores, y tan rápido como me lo pida.

Dejando de lado ese orgullo de abuelo, mi enfermedad de la lectura me traerá sobre todo reproches y desprecio:

“No hace nada. Se pasa el día leyendo.”

“No sabe hacer nada más.”

“Es la tarea más pasiva de todas.”

“Perezosa.”

Y sobre todo, “Lee en vez de…”

¿En vez de qué?

“Hay miles de cosas más útiles, ¿no?”

Así comeza esta breve obra na que a autora, unha escritora traducida a máis de trinta linguas e cuxo nome se barallou nalgunha ocasión para o premio Nobel, confesa que aos 21 anos se sente unha analfabeta tras fuxir a Austria coa súa filla de meses e co seu marido, nun país no que se fala unha lingua da que ela aprende palabras básicas, pero na que non é quen de ler ou escribir. Pola contra, a medida que vai medrando a súa nena, cando ela lle recita poemas en húngaro, a pequena míraa estrañada. O drama de moitos fuxidos, dos exiliados, dos inmigrantes.

Once breves capítulos para once momentos de la intensa vida de Agota Kristof. Una obra autobiográfica que sintetiza en estos bellos fragmentos los once momentos fundamentales de una existencia apasionada. Estas páginas han sido definidas por la crítica como «un regalo para el intelecto»; un trayecto vital que describe primero a una joven que devora libros en húngaro para luego dar la palabra a una escritora mundialmente reconocida en otro idioma, el francés.

De una infancia feliz a la pobreza después de la guerra, pasando por los años de soledad en el internado, la muerte de Stalin, la lengua materna y las lenguas enemigas como el alemán y el ruso, la huida de Austria y la llegada a Lausanne con su bebé. Las palabras de Agota Kristof nunca son tristes, son implacables, justas y precisas. Todo el mundo de Agota Kristof está aquí, en este libro caracterizado por frases breves, minimalistas, diminutas en las que se concentran en todo momento las grandes reflexiones y los poderosos pensamientos que las han provocado.

Un libro necesario para entender o drama dos que son obrigados a abandonar a súa terra por mor da guerra.

 

Cómo aprendí a leer”, de Agnès Desarthe publicado en Periférica.

Como una niña que se niega a comer lo que le ponen en el plato, la protagonista de este libro no entendía las líneas que pasaban ante sus ojos y escupía las palabras. Le gustaban la brevedad, la música y las imágenes de la poesía, pero obstinadamente se negaba a tragar las grandes novelas. A veces, los planes ideados por su padre, un prestigioso pediatra, la llevaban a leer novelas negras que sí la cautivaban; pero nunca Madame Bovary, por ejemplo. Entusiasta y optimista desde bebé, la protagonista —que no es otra que la propia autora, Agnès Desarthe— pensaba que al acceder al lenguaje estaría en condiciones de decirlo todo. Habría una palabra para cada sensación, para cada cosa vista, tan eficaz como el dedo que apunta al cielo con un grito inarticulado y que significa al mismo tiempo: avión, velocidad, flecha, ruido, miedo, belleza, relámpago, cohete, estrella, azul. Pero las palabras, sentía Agnès ya de adolescente, «eran imprecisas, poco numerosas, rígidas y ocupaban mucho espacio». Hasta que todo cambió. Eso sí: muchos años después.

Un libro que nas palabras dos críticos recóllense apuntamentos coma os que seguen.
«Este libro hará las delicias de todos los amantes de la lectura y tranquilizará a aquellos que no leen. O mejor dicho: que no leen todavía. Porque no hay no lectores, sino personas que aún no han tenido la oportunidad de encontrar la puerta que conduce a este increíble jardín secreto, la lectura. Y, contrariamente a la creencia popular, no es fácil llegar a ser un lector; del mismo modo que no es fácil llegar a ser feliz. Es una cuestión de experiencia, azar, suerte, encuentros… Le llevó años a Agnès Desarthe destruir el muro que se interponía entre ella y la lectura. Ésta es su historia, que relata con humor en un libro delicioso.» François Busnel, L’Express

«A través de una serie de acercamientos al placer que producen los libros, Cómo aprendí a leer se convierte enCómo aprendí a traducir y, por último, en Cómo me convertí en una escritora.» Olivia de Lamberterie, Elle

«Un libro que hará más ligeros los corazones de muchos lectores.» Claire Devarrieux, Libération

Dúas lecturas que compartimos con vós porque paga a pena, tanto pola beleza do libro como polas reflexións e conexións que podemos facer trala súa lectura as persoas que nos dedicamos a transmitir o amor pola lectura e pola escrita.

Para quen guste das palabras

In ActualizArte on 27/05/2014 at 06:03

Queremos facer dúas recomendacións para quen guste das palabras, en ambos casos o autor é Jesús Marchamalo, e delas pódense tirar grandes ideas e mellores momentos.


Palabras”, ilustrado por MO Guitérrez Serna publicado por Kalandraka en 2013, recientemente distinguido co 2º Premio Nacional a los Libros Mejor editados 2014.

Me gustan las palabras. Me gusta bajar por la mañana a comprarlas, y elegirlas una a una, como si fueran albaricoques maduros. Nunca se sabe qué palabras van a necesitarse a lo largo del día. Nunca se sabe cuáles sacar en la mochila, o llevar en la maleta, de viaje. Cuántos adjetivos -blanco, oloroso, fértil-, cuántos verbos y cómo conjugados: te quiero, conduzco, abriendo, he estado, supuse…Cuántos artículos indefinidos. Cuántas preposiciones. Ya digo que me gustan las palabras…

Paladearlas, palparlas, sentir su forma, su sonido e incluso su aroma. Las palabras nos abrazan y nos comunican. Esta reflexión poética y artística nos acerca a los secretos del lenguaje y a cómo lo perciben los grandes creadores literarios.

la-tienda-de-palabras-siruela-1999La tienda de palabras”, publicado en Siruela en 1999.
En el libro se cuenta la historia de Matías, un vendedor de curiosidades lingüísticas, a cuya tienda, una especie de extraña chamarilería de palabras, acude Carlos. Un profesor que en cada una de las visitas va descubriendo el poder de seducción y evocación de las palabras, pero también sus trampas y excepciones.

Palabra poética e música: as cantigas do Pergamiño Vindel

In ActualizArte on 21/03/2014 at 07:41
Ondas do mar de Vigo,
non vistes o meu amigo?
Ai Deus, e virá cedo!
Ondas do mar levado,
non vistes o meu amado?
Ai Deus, e virá cedo!
Non vistes o meu amigo,
por quen eu suspiro?
Ai Deus, e virá cedo!
Non vistes o meu amado,
por quen paso gran coidado?
Ai Deus, e virá cedo!
……………………
Ai ondas que eu vin ver,
non me saberedes decer
por que tarda o meu amigo sen min?
Ai ondas que eu vin mirar,
non me saberedes contar
por que tarda meu amigo sen min?

Para o Día da Poesía que mellor galano que a edición en oito linguas das sete Cantigas de amigo do xograr galego Martin Codax recollidas no Pergamiño Vindel, xa que logo se trata das cantigas máis vellas que conservamos en lingua galega, podendo ser consideradas a raíz primixenia da nosa cultura, nas que música e palabra poética van da man.

Con motivo da celebración da aparición do Pergamiño Vindel, a Real Academia Galega, o Parlamento e a Xunta Galicia, agasállanos cunha edición conmemorativa, na que se recollen as cantigas, o Pergameo, e a interpretación musical que delas fai o Grupo de Música Antiga Martín Codax, titulada “Martin Codax. Bañarnos emos nas ondas! As sete cantigas / O Pergamiño Vindel”

Segundo nos explican no libro Xesús Alonso Montero, Henrique Monteagudo e Giuseppe Tavani, atopámonos perante unha descuberta singular que se lle debe ao libreiro e anticuario Pedro Vindel, quen, fai agora cen anos, mentres folleaba un códice de Cicerón, viu que estaba forrado cun pergamiño. Vindel sabía ben que moitos pergamiños medievais que se consideraban carentes de interese, eran empregados con moita frecuencia para serviren de forro para  códices. Cando o desprendeu atopouse cunha “folla de aproximadamente 34 por 45 centímetros, a catro columnas, en pulcra caligrafía gótica redonda, estaban transcritas  sete cantigas de amigo en galego, seis delas acompañadas da notación musical correspondente; no recanto superior esquerdo, en letras vermellas, líase o nome do autor: Martin Codax. Vindel deduciu axiña, sobre todo polo tipo de letra empregado, que se trataba dunha copia realizada a finais do século XIII ou primeiros do XIV.”

Como se di nesta fermosa edición “Non podemos, pois, máis ca congratularnos por esta feliz iniciativa, na que se dan a man a poesía e a música, e que culmina nun precioso volume, esplendidamente ilustrado con miniaturas elaboradas tamén no noso chan, naquel abraiante século XIII en que en Galicia, coa súa lingua propia, co seu xenio literario, coa súa música, co florecer da súa arquitectura, coas súas artes todas, se definía como unha cultura de seu, labrando un camiño de estrelas que irradiaba o seu brillo por todo o Occidente europeo.”

Sentirse pai

In ActualizArte on 19/03/2014 at 07:59

É do máis común que cando unha parella decide ter un fillo/a todas as atencións se centren na nai e no como se sente. Os pais son tomados como parte do “decorado”. Ninguén lle pregunta como o leva, ninguén lle dá consellos, mimos ou atencións. Non hai máis ca ver que case toda a literatura e bibliografía de consulta están centrados na vivencia maternal. Pero a experiencia de ter un fillo/a é algo que lle cambia a vida e a maneira de vela, tanto ao pai como á nai.

De modo que nos alegramos de saber de dous libros que cambian o punto de mira. Son:

“Diario dun pai acabado de nacer”, de Henrique Alvarellos, publicado en Xerais no 2008.

O xornalista Henrique Alvarellos comezou este diario íntimo no mesmo intre de saber que ía ser pai. Aquí están as risas, os acenos, as anécdotas, as experiencias e mesmo «as medras» do novo ser, do cambio radical na vida de quen afronta a pater-nidade. A súa intención era tamén ir reflexionando sobre o papel do pai, esa función que ninguén adoita tratar, deténdose exclusivamente no intransferible labor da nai. Pois ben, aquí, un pai. O pai en primeiro plano, coprotagonista desde os primeiros días da vida do fillo. Durante cinco anos o autor viu medrar o seu fillo e gozou con el, que pasou de bebé a neno. Pero nestes cinco anos foi tamén o tempo en que, inesperadamente, o autor perdeu a seu pai. O resultado desa sacudida, desa contusión son as páxinas deste Diario dun pai acabado de nacer. Páxinas iniciáticas que envolven grandes momentos de ledicia, de ilusión e futuro; a carón dos momentos de desesperanza, de confusión e de dor.

Manu. Diario de un embarazo”, de Manuel Jabois, publicado en Pepitas de Calabaza no 2013.

Relata a viaxe sen retorno da paternidade. Cun estilo singular e libre de etiquetas, Manuel Jabois describe a modo de dietario o último ano da súa vida: p embarazo da súa parella, o periodismo e os primeiros enconros con Madrid.

Unha boa recomendación para un día coma hoxe no que só parecen ter importancia os pais para recibir agasallos.

Noutra liña, tamén tivemos acceso á investigación “Los hombres jóvenes y la paternidad”publicada pola Fundación BBVA en 2007, na que as súas autoras, unha socióloga, Inés Alberdi, e unha psicóloga, Pilar Escario, analizan o proceso de redefinición en curso dos papeis masculino e feminino no entorno familia, a tenor dos cambios acaecidos pola incorporación da muller ao mundo laboral o que fixo que os homes modificaran a súa relación cos fillos e o fogar. Preséntase unha tipoloxía múltiple de fogares no inicio do século XXI, pescudando en como son os homes novos españois e a maneira na que lle fan fronte á paternidade, algo que par a as autoras é a peza clave no cambio nas familias: unha nova forma de ser e de sentirse pais que inclúe o retorno –minoritario aínda, pero claramente perceptible dos homes ao fogar.

Para nós foi de grande interese esta lectura polos aspectos que toca: lazos pais-fillos, cambios de rol masculino, sentimentos e masculinidade, a verdadeira existencia do instinto maternal, cambios de vida para os proxenitores, a renuncia á paternidade, tipoloxía dos novos pais (pai intenso, pai responsable, pai complementario). Pódese acceder a parte da publicación nesta ligazón.

“A volta do Xove Príncipe”

In ActualizArte on 06/02/2014 at 08:00

descarga

Polo Nadal unha amiga agasallounos cun libro do que, ata o de agora, xa viramos dúas veces a nosa opinión. Inicialmente desconcertounos cando nos dixeron que se trataba dunha continuación de “O Principiño” feita por un escritor arxentino, país no que fora un éxito de ventas (traducido a máis de 20 idiomas e que mesmo conta con un web no que se poden ler os dous primeiros capítulos). Quedamos matinando porque darlle continuidade a unha obra tan senlleira ten que ser ben unha ousadía ou unha valentía, pero en calquera caso, quen o faga ten que ter moita seguridade  para aturar as críticas, xa que, así como ten a publicidade garantida, tamén xerará expectativas non baixas, co cal a probabilidade de non estar á altura é un risco gratuíto a correr.

Sexa como fose, lemos a edición en galego publicada por Galaxia, “A volta do Xove Príncipe”, e pasounos o mesmo que cando vemos o remake dunha película antiga, ou como cando trala lectura dunha obra extraordinaria dun autor -por isto de continuar na onda- collemos outra (menor) do mesmo pero xa non nos impacta como a anterior. Pasounos coma cando no cine tratan de desvelarnos aspectos ocultos da vida cotiá de personaxes históricos, sen os que perfectamente poderíamos vivir e seguir mantendo aquela imaxe idealizada que lles tiñamos. Pasounos coma cando nos contan a “verdadeira historia”  de alguén que coñecemos doutro xeito, ou coma cando tratan versionar a personaxes literarios, traéndoos aos tempos actuais, malia que nós preferiríamos que seguiran no limbo do pasado.

Rematámolo e deixámolo.

Buscamos críticas en internet e atopamos desde as que van da denuncia pola usurpación dos valores que o Principiño representaba, ata os que a consideran unha digna continuación, pasando polos que o etiquetan como libro de autoaxuda (cal non o é?). Hai moita polémica, supoñemos que en parte debido a que o libro non é malo, do contrario atallaríase a controversia cunha mala crítica.

Agora, quixemos lelo de novo. En verdade non cremos que sexa un libro que traspase o tempo ao carón de “O Principiño”, facendo que quen recomende o primeiro o faga o mesmo con este segundo, pero tamén é certo que ben merece unha ou dúas oportunidades.

Así como hai quen considera case un “sacrilexio”o que fixo G.Roemmers, nós, en troques, compartimos o pensamento do autor cando lle manifesta ao Xove Príncipe: “Critiquei a mediocridade dos que, ao veren que se acende unha labarada de creatividade, bolen a apagala coma se fosen bombeiros, no canto de permitiren que o lume medre e chegue a ser algo transformador.”

Libros fermosos

In ContArte on 21/12/2013 at 07:54

Ao longo desta tempada fomos descubrindo libros que, por un motivo ou outro, chamaron a nosa atención e que gardamos na categoría de “libros fermosos”. Agora, con tempo, queremos compartilos con vós:

-“Seda”, un “clásico” de Alessandro Baricco que case todos temos lido desde a súa publicación en 1996, pero agora “enriquecido” coas extraordinarias ilustracións de Rébecca Dautremer. Con este título e con “Amantes”, Edelvives, inaugura unha nova colección, Contempla, de narrativa ilustrada para adultos.

– “Sementes de papel”,  fábula ecoloxista moderna en formato album ilustrado de Bea  e Silvia Gil en Baía Edicións.

-“El hombre que abrazaba a los árboles”, de Ignacio Sanz e ilustrado por Esther García. Premio XXIV premio Ala Delta de Edelvives.

-“El zar Saltán”, relato baseado en contos populares rusos, de Alexander Pushkin, editado en Gadir con ilustracións de Iván Bilibin.

Swingin Chritsmas, un conto musical de Benjamín Lacombe baseado nun relato de Olivia Ruíz, en Edelvives.

-“Recuerdos en el paladar”, un interesante proxecto de crowfounding no que participan 15 ilustradores/autores/cociñeiros.

-“Un paseo pola vida“, de Manuel Lamas en MeuBook. Unha mirada chea de sensibilidade e comprensiva sobre os mal vistos e demonizados socialmente que caeron nas mans da praga que asolou a moitos mozos dos oitenta.

-“Mi ciudad”, sorprendente álbum ilustrado de Cécile Bonbon e Roi Arnaud en Edelvives.

 -“Cinco sentidos” Hervé Tullet, en Kókinos.

-“La roca”, de Jorge Luján e Chiara Carreter  en Kókinos

-“Esconderse en un rincón del mundo”, de Jimmy Liao en Bárbara Fiore Editora.

-“Amo amar, amor”, suxestivo álbum adulto no que se recollen poemas de amor de menos de 160 carácteres, de Geert de Kockere, ilustrado por Sabien  Clement, en Bárbara Fiore Editora.

 

-“Madre solo hay una y aquí están todas”, 29 tipos de nai na liña de “Abuelas de la A a la Z”, de Raquel Díaz Reguera, en Beascoa.

-“Gallus aureorum ovorum”, un libro en forma de ovo de Augusto Monterroso e Montse Rubio.

-“Carta a un hijo”, álbum ilustrado por Mauro Evangelista, que recolle a carta escrita no seu día por Rudyard Kipling ao seu fillo, en Edelvives.

Aromas

In ActualizArte on 06/05/2013 at 06:54

Somos “devotas” de Philippe Claudel desde que lemos “La nieta del señor Linh”, unha obra conmovedora e desconcertante sobre a vellez que non deixamos de recomendarlle a todo aquel que busque lecturas que fagan pensar grazas á mestría do autor. Logo tocoulle a quenda a “Almas grises” e á desgarradora “El informe de Brodeck”.

Había tempo que non tíñamos novas do escritor, emporiso, cando vimos no escaparate da librería a súa última publicación, non dubidamos en mercala de inmediato.

O título, “Aromas”, xa é suxestivo de seu, ao igual que a sinopse editorial:

Si prescindiéramos de las imágenes y los sonidos, nuestros recuerdos serían una sucesión de olores percibidos desde la infancia. A partir de esta original propuesta, Philippe Claudel —autor de obras de gran repercusión como Almas grises y La nieta del señor Linh— ha reunido en esta colección de textos breves una serie de momentos rescatados de su memoria por el poder evocativo de los aromas que los acompañaron. El perfume intenso de la tierra negra, de los ríos oscuros y los bosques de abetos de su Lorena natal; la fragancia de la loción de su padre, en contraste con su ausencia en la casa inodora y vacía tras su muerte: tan sólo una muestra de la infinita variedad de olores asociados a los objetos, lugares y gentes que jalonan una vida. Aromas del hogar familiar, de la adolescencia, del internado, de los primeros amores. Olores que fascinan, que incomodan, que hacen soñar, y que van conformando la identidad de un ser humano, cada uno de ellos convertido, mediante la prosa traslúcida y elegante de Claudel, en un elixir mágico que fascina por la fuerza de su pureza y sencillez. Más allá de un mero ejercicio de introspección intimista, estos textos son un homenaje a la tierra que lo vio nacer, a las personas relevantes de su vida, así como una celebración de todos aquellos instantes de plenitud con que suele regalarnos la existencia.

Recomendamos lelo devagariño, un capítulo e deixar pousar, e así pouco a pouco ata completar os 63 aromas descritos, recreándonos nas sensacións que nos producen a nós as aulas, as casas da infancia, as sabas limpas, a terra ou as viaxes.

E trala lectura unha recomendación para levar ao terreo profesional: xogar co noso alumnado a analizar, nomear e poñerlle nariz a distintos momentos da súa vida.

A arte da (non) guerra

In ActualizArte on 06/05/2013 at 06:53

Recentemente vimos a coidada edición en galego de “A arte da guerra” realizada por Teófilo edicións. Nós coñecemos a obra de Sun Zi nos cursos de dirección estratéxica, xa que logo, se inicialmente foi concibida coma un tratado da práctica militar, na actualidade emprégase na formación para o liderazgo nas organizacións.

Dubidamos moito se recollelo non blog por mor de como puidera ser entendida esta recomendación. Como todo o que reseñamos, é porque a consideramos unha lectura útil, que ensina a estratexia suprema de aplicar con sabedoría o coñecemento da natureza humana nos momentos de confrontación. Emporiso, non o facemos porque sexa un libro sobre a guerra, senón unha obra que axuda a comprender as raíces dun conflito e buscar unha solución intelixente.

Como mostra, velaquí algunhas frases do tratado e que cadaquén llelas aplique á súa vida profesional ou persoal.

“Si coñeces aos demais e te coñeces a ti mesmo, nin en cen batallas correrás perigo; si non coñeces aos demais, pero coñéceste a ti mesmo, perderás unha batalla e gañarás outra; si non coñeces aos demais nin te coñeces a ti mesmo, correrás perigo en cada batalla”

“En liñas xerais, dirixir a moitas persoas é como dirixir a unhas poucas. Todo se basea na organización.”

“Si as instrucións non son claras, as explicacións e ordes non son confiadas, a falta é do xeneral.

“Si o teu plan non contén unha estratexia de retirada ou posterior ao ataque, senón que confías exclusivamente na forza dos teus soldados, e tomas á lixeira aos teus adversarios sen valorar a súa condición, con toda seguridade caerás prisioneiro.”

“(…) Fallar en coñecer a situación dos adversarios por economizar en aprobar gastos para investigar e estudar á oposición é extremadamente inhumano, e non é típico dun bo xefe militar, dun conselleiro de goberno, nin dun gobernante vitorioso.”

“A arte da estratexia é de importancia vital para o país. É o terreo da vida e a morte, o camiño á seguridade ou a ruína.”

“Cando as ordes son razoables, xustas, sinxelas, claras e consecuentes, existe unha satisfacción recíproca entre o líder e o grupo.”

“Calquera que teña forma pode ser definido, e calquera que poida ser definido pode ser vencido.”

Para quen queira acceder ao resumo dos seus trece capítulos en castelán.

Contos populares perfectamente incorrectos

In ContArte on 27/04/2012 at 17:18

Se ben ata o de agora case todas as historias que lle contábamos ao noso alumnado eran en formato álbum ou libro ilustrado porque críamos que a estas idades hai que fornecerlle o maxín con moitas e variadas representacións plásticas do relato, agora chegou o momento que xa teñen bagaxe dabondo como para prescindir deste apoio visual, botando man do seu imaxinario para ir recreando o que escoitan.

Quixemos comezar cun clásico, as compilacións de “Cuentos maravillosos” de Antonio R. Almodovar. Acceder ás primeiras páxinas dos dous volumes.

Creamos unha ambientación axeitada e preparámolos para esta nova experiencia, explicándolle a razón do título da colección, Cuentos al amor de la lumbre. Relatámoslle o que facía a xente cando non había televisión, nin ordenadores, nin iPAD, nin luz; de como pasaban o tempo e gozaban do pracer de escoitar contos marabillosos de princesas ou príncipes encantados, de nenos valentes, de seres mitolóxicos, etc. Deixámoslle elixir entre as distintas categorías nas que o autor organizou esta antoloxía, de tal xeito que tamén aproveitamos para saber cal é a función do índice dos libros. A piques estivemos de cambiar a súa decisión, xa que o elixido nos pareceu un pouco truculento de máis, pero seguimos para diante.

En poucas ocasións logramos tanta atención por tan prolongado tempo. E o mellor da experiencia foi cando ao rematar, seguían falando por pequenos grupos dos personaxes, de como os imaxinaban, así como dos escenarios nos que sucedían. As posteriores representacións foron das máis ricas en detalles que levan realizado ata o de agora; tamén certo que cheas de estereotipias sobre os protagonistas en función do rol que asumían.

O folclorista Antonio R. Almodovar, certeiramente chamado por Ana Mª Matute “o terceiro irmán Grimm”, experto en semiótica estrutural, leva parte da súa vida profesional dedicado á recuperación dos contos tradicionais hispanos, eido sobre o que se investigara moi pouco e polo que tamén había moito desapego. Non hai máis que preguntarlle a calquera persoa de a pé polos contos populares españois que coñece, para descubrir que pouco sabemos deste rico patrimonio inmaterial.

Almodovar, premio nacional de LIJ no 2005, é unha persoa moi polifacética; escoitar as súas conferencias é unha delicia –é un contador de contos, no máis extenso e rico sentido da palabra-, logra engaiolar ao público co seu discurso. No web do Centro Virtual Cervantes, pódese acceder á súa biografía, obra, colaboracións na televisión e artigos, de entre os que salientamos Cuentos populares perfectamente incorrectos e No toqueis a Blancanieves. En Google Books pódense atopar vistas previas ou completas de moitas das súas obras.

Nesta colección fai unha compilación de “arquetipos”. O arquetipo dun conto popular é a versión resultante que se obtén ao comparar moitas versións particulares dun mesmo conto ata conseguir que ao lelo se pareza o máis posible á versión dominante na única etapa na que aínda podemos ter acceso. Nesta guía complementaria pódese atopar máis información.

Así temos 135 contos populares españois divididos en dous volumes, e agrupado por temas como: contos marabillosos, de princesas encantadas, de príncipes, de nenos en perigo, de pícaros, de pobres e ricos, de mulleres difíciles, de medo, de tontos, de animais, ou acumulativos e disparatados. En ambos os dous tomos acompáñase cunha amena explicación do autor sobre cada unha das categorías establecidas, das súas orixes, da intencionalidade, e dos vínculos con outros atopados na tradición europea.

Desde hai moitos anos somos devotas das súas versións de contos populares recollidos na colección “La media lunita”, -actualmente tamén dispoñibles en galego-,  dedicadas a un público infantil. Agora, neste caso, aconsellamos aos docentes unha lectura previa, xa que logo, estes contos que se contaban ao carón do lume ían dirixidos a persoas adultas, malia que os nenos tamén estiveran por alí.

Rousseau para todos

In ActualizArte on 20/01/2012 at 07:59

O primeiro libro que lemos de filosofía da educación foi “El Emilio, o de la educación”, lectura que nos deixou desconcertadas e interesadas pola influenza da educación no individuo.

Onte, con motivo do tricentenario do nacemento do seu autor, presentouse en Xenebra “Rousseau para todos”, o programa de actividades que se desenvolverán ao longo deste ano arredor  da obra de Jean-Jacques Rousseau.

Como de seguro que é un recordo común de todos as persoas que estudamos Maxisterio, recollemos aquí a ligazón á obra en soporte dixital.

Dedicatorias dos libros

In ContArte on 26/02/2011 at 09:03

Temos por costume cando collemos un libro novo, lerlle ao noso alumnado a dedicatoria, se a ten. Tan só iso. Máis tarde ou noutra ocasión, volvemos sobre o texto da dedicatoria e pensamos quen serán as persoas a quen llelo dedica ou nos motivos polos que o fai o autor/a.

Unha dedicatoria dun libro sempre lle engade valor a este. Ás veces mesmo pode axudar a entendelo, porén é algo que non queremos pasar por alto. A máis hainas fermosísimas, entre elas:

Para todos aquellos que alguna vez olvidaron los colores, en “Los colores olvidados”.

A quienes siempre hablan con palabras salidas del corazón, en “La gran fábrica de palabras”.
A mi madre, por todas las princesas azules, elefantes alados, gatos parlantes y viajes imposibles que habitan en sus cuentos, en “¿Hay algo más aburrido que ser una princesa rosa?”.

A mi hijo Vic, para que las palabras sigan siendo siempre uno de sus juguetes favoritos, en “La palabra que se fue de vacaciones”.

A León, mi padre, agricultor y hortelano (M.J.) A Yvette, mi madre que me enseño el abc de la cocina (A.S.), en “Una cocina tan grande como un huerto”.

Vimos outros dedicados polos propios autores; lemos con detalle o que escribiron e en que parte do libro o fixeron.

Pouco a pouco tamén os iniciaremos na arte de dedicar libros cando estes se dan como agasallo, cales son as características deste tipo de texto, como se distinguen doutro tipo de información presente nesa páxina, a súa extensión, os elementos fundamentais, como o nome de quen agasalla e sobre todo, os motivos polos que se dedica un libro que deben quedar reflectidos na dedicatoria.

A galaxia Internet

In ActualizArte on 16/02/2011 at 20:59

Recibimos con alegría a noticia de que a USC publica en galego o clásico de Marshall McLuhan “A Galaxia Gutenberg”, -fito do pensamento contemporáneo-, prologado por Darío Villanueva.

Fai cincuenta anos, este controvertido visionario anticipou a idea da aldea global, da galaxia internet, dos medios fríos e os medios quentes, e da influenza dos medios electrónicos nas formas nas que nos interrelacionamos.

Aí atrás relíamos “El medio es el mensaje. Un inventario de efectos”, que por un erro tipográfico admitido polo propio autor, publicouse en 1967 co título de “El medio es el masaje”.

Chamábanos a atención que malia que nos separa case medio século, as súas opinións sobre o desfase entre a educación e a realidade social, son rabiosamente actuais, como se pode apreciar na seguinte cita:

“Hai un mundo de diferenza entre a aula e o ambiente de información eléctrica integrada no fogar moderno. Ao neno televidente de hoxe afínaselle co diapasón das noticias “adultas” ao minuto: inflación, disturbios, guerra, impostos, delincuencia, beldades en traxe de baño, e queda perplexo cando ingresa no ambiente do século XIX que caracteriza aínda o sistema educacional, con información escasa pero ordenada e estruturada por patróns, temas e programas fragmentados e clasificados. Trátase, naturalmente, dun ambiente moi semellante ao de calquera fábrica, cos seus inventarios e liñas de montaxe. (…)

O neno de hoxe está medrando absurdo porque vive en dous mundos e ningún deles o impulsa á medra. Medrar; esta é a nosa tarefa, e ela é total. A mera instrución non abonda.”

Profético!

Polo sumidoiro

In ActualizArte on 14/02/2011 at 14:00

Acabamos de ler unha novela que nos fixo pensar moito na mal entendida atención á diversidade. Trátase de “La mujer que buceó dentro del corazón del mundo”, de Sabina Berman en Destino. Narrado en primeira persoa, cóntanos como superando as limitacións que o seu autismo lle provoca e exprimindo ao máximo as vantaxes que lle dá, Karen Nieto pasa de ser unha nena salvaxe, incapaz de falar, a converterse na magnate máis importante no mundo do sector atuneiro.

Se nun primeiro momento a súa deprivación social na infancia nos fai pensar no eterno debate entre o determinismo biolóxico ou o ambiental, -teses racionalistas ou empiristas-, sobre se as “taras” que presenta, son causa ou consecuencia do seu abandono na infancia; posteriormente prestámoslle especial atención ao proceso de adquisición da fala –á súa incapacidade para entender metáforas ou eufemismos-, ao seu ingreso na escola e a visión que nos dá dunha aula, supoñemos que, de educación especial. Xa na universidade, como táctica de supervivencia cólgase unha etiqueta amarela na que di “capacidades diferentes”, alí sométena a probas psicométricas, que dan como resultado que no 90% das medidas standard de intelixencia está entre a imbecilidade e a idiotez, pero no 10% está no pico da poboación. Á vista destes resultados demoledores, a súa tía e mentora decide que se esquecerán do 90% vermello das súas incapacidades e apostarán ao 10% azul das súas capacidades sobresaíntes, enviando polo sumidoiro aquilo que a estigmatiza para tan só aproveitar o que se pode potenciar.

Gustounos a proposta de botar polo sumidoiro aquilo que nos lastra. Toda unha aposta pola diferenza.

A máis das vinculacións que nos lle atopamos coa educación, desde o punto de vista literario é altamente recomendable; vén a recordarnos aquela outra de Mark Haddon, “El curioso incidente del perro a medianoche”, contado, tamén en primeira persoa por un mozo de 15 anos con un síndrome de espectro autista.

Na mesma liña, o pasado sábado, asistimos na biblioteca Ánxel Casal, á presentación de “Para que la sombra no sea” do coruñés Luís Rodríguez Cao, novela arredor da incomprensión que sofren os rapaces con altas capacidades intelectuais e recordamos que na última prospección sobre tendencias en literatura realizada por Scholastic, destacan como un sector en alza os libros protagonizados por persoas con necesidades especiais. Poida que sexa necesario ler e aprender moito sobre as persoas con capacidades diferentes, sobre como os vemos e como eles nos ven aos outros; quen é diferente de quen?

A educación do talento

In ActualizArte,FamiliarizArte on 20/12/2010 at 21:19

Nestes días que as familias andan pedindo recomendacións de lectura para os seus fillos/as, tamén queremos facer unha recomendación para elas.

La educación del talento” é o máis recente libro de José Antonio Marina, publicado en Ariel,  co que a Universidade de Padres on line abre unha colección de libros dirixida a pais e educadores preocupados pola educación.

“O obxectivo da educación é desenvolver o talento dos individuos e das colectividades. Os gurús do management insisten sen descanso na necesidade de talento, e hai profesionais que se dedican a buscalo. A todos nos gustaría ter talento. Todos o admiramos. A cuestión é como desenvolvelo nos nosos nenos e nenas, e tamén en nós. Non hai simplificacións milagrosas. Nin se pode ser “millonario ao instante”, nin “aprender chinés en vinte horas”, nin conseguir ningunha desas marabillas que prometen libros estafadores. O talento é un hábito e, como todos os hábitos, difícil de adquirir.Hai tamén moitos tipos de talento. Esta obra pretende axudar aos nosos nenos a descubrir os seus. Cada un de nós temos as nosas propias fortalezas e debilidades. Pero tamén hai un “talento básico”, que debemos intentar desenvolver universalmente, e deste trata sobre todo este libro. Talento para saber que facer cos demais talentos e tamén coas nosas limitacións.”

Estes libros teñen unha finalidade práctica, axudar e educar. Están pensados para que alguén “profano” poida lelos con agrado, e alguén especialista, estudalos con facilidade. Están redactados en dous niveis: a parte expositiva en papel, e a ampliación científica e documental, na rede.

Desde a web, o mesmo Marina vai debullando a través de distintas gravacións en vídeo, a composición e finalidade do libro, capítulo por capítulo.

Así mesmo, pódese acceder á revista Universo UP, que no seu número 10 trata temas como “Videojuegos: enemigos o aliados”, “Ayuda a tu hijo a dormir bien”, unha entrevista a Emilio Calatayud, e outras moitos do interese de pais, nais ou educadores.

Érase que se era…

In ContArte on 29/11/2010 at 21:13

No Blog Bibliopoemas da Biblioteca pública de Cocentaina –todo un referente na animación lectora-, esta semana dedican unha entrada ás fórmulas de inicio e de peche dos contos. Isto fíxonos recordar que cando lemos un conto na clase, malia que non somos partidarias de desvirtuar o máis mínimo o escrito, sempre botamos a faltar esas chaves máxicas que metaforicamente nos introducen no mundo imaxinario dos contos. Velaí a relación que publican en catalán, español e galego:

Inicio:
Era unha vez…
Había unha vez…
Nun lugar remoto…
Hai moito, no tempo dos soños…
No inverno, na época da lúa chea…
Nun tempo no que a Terra aínda era nova…
Certo día…
Hai moitos centos de anos…
Noutros tempos máis antigos…
Érase que se era…
Vivía unha vez…
Nos tempos de María Castaña…
Para saber e contar e contar para aprender…
Hai moito tempo, cando os animais aínda falaban…
Hai moitos anos, cando o mundo estaba formándose…
Había unha vez, nun vello país…
Hai moito tempo, cando as galiñas tiñan dentes…
Aínda que é difícil de crer, unha vez pasou… 
Peche:
Foron felices, comeron moitas perdices e a min déronme coa porta nos narices.
E viviron felices moitos anos.
E colorín colorete, pola cheminea vai un foguete.
E viviron felices para sempre.
E viviron felices ata o final dos seus días.
Colorín colorado, este conto xa está acabado.
E así será para sempre.
Entón, o galo cantou e este conto rematou.
Acabouse o conto e levouno o vento…

Nalgunha outra ocasión xa temos falado tamén do web Orella Pendella no que se recompilan ditos, recitados, trabalinguas, acumulativos, etc da tradición oral galega.

Por outra banda, o Web LitOral, é unha fonte inesgotable de recursos da tradición oral: experiencias de centros educativos entorno á literatura oral, textos, entrevistas, recursos, estudos, gravacións, mostras sonoras, decálogo de boas prácticas, etc. Contan cunha actividade “Pasos contados” que se trata de roteiros de unha o media xornada que se realizan na fin de semana para coñecer lugares e tradición orais do Estreito de Xibraltar en familia . Para copiar!.

Dicionario galego de Pedagoxía

In ActualizArte on 15/11/2010 at 21:04

Esta tarde presentouse o “Dicionario galego de Pedagoxía”, dirixido por Felipe Trillo e José Antonio Caride, editado por Galaxia.
Segundo figura na reseña editorial “Este dicionario ten máis de 500 entradas nas que 176 especialistas galegos explican, de xeito rigoroso e accesible, os diferentes termos e os conceptos, expresións e significados a eles asociados, desde a Didáctica e a Organización Escolar aos métodos de investigación, da Teoría e a Historia da Educación á Pedagoxía Social, do diagnóstico á orientación educativa e laboral.”

Nas intervencións dos integrantes da mesa déronse varias coincidencias: o agarimoso recordo para o profesor Herminio Barreiro; salientar o feito de estar escrito en galego e por galegos; recoñecer a inxente tarefa do equipo de traballo que desenvolveu a súa labor ao longo de cinco anos; e a necesidade de xerar coñecemento sobre o que é a trabe do desenvolvemento humano, a educación.

Cada unha das entradas ten a súa correspondencia en varios idiomas -inglés, francés, alemán ou portugués-, dous ou tres autores de referencia e outros tantos textos a modo de exemplo. Ata nos gustou a súa portada, da que o Director xeral de Galaxia soubo moi ben dar a razón de ser así: facelo atractivo á vista evitando imaxes recorrentes; a mazá da sabedoría; e a mazá como comezo de todo. Un toque fresco, para un traballo que de seguro dará moito que falar e que estudar.

Cambios na lectura e nas bibliotecas

In ActualizArte on 21/10/2010 at 14:59

Os cambios que se están a producir asociados á puxanza do libro dixital van a supor mudanzas en todos os ámbitos relacionados coa lectura: na forma na que se le, nos tempos dedicados á lectura, nas estratexias lectoras, nos espazos dedicados aos libros, etc. Dosdoce.com é un observatorio que analiza o impacto das tecnoloxías no sector cultural; creado por Javier Celaya autor de varios libros e estudos sobre o uso das novas tecnologías na estratexia de comunicación e marketing.

Porén, no Día das bibliotecas escolares queremos recomendar a lectura de varios artigos publicados en Dosdoce.com

E non vale pensar que iso aínda está moi lonxe.

Novas familias na escola: dúbidas e desvelos

In ActualizArte,FamiliarizArte on 03/10/2010 at 20:14
Escenario: centros de educación infantil
Temporalización: 1º trimestre do curso académico
Personaxes: pais e nais primeiriños na escola
Problemas:
1º A entrada na escola do primeiro/a fillo/a
Recomendación: Sobrevivir al colegio de su hijo”, de Paola di Pietro en Medici.

Recóllense consellos prácticos sobre a entrada na vida escolar: que centro; as actividades; comedor si ou non; participación na escola; xogos, etc., de tal xeito que pode converterse nunha experiencia proveitosa, tamén, para os pais.



2º Que lle respondo ao meu fillo/a cando me pregunta por que hai que ir á escola?

Recomendación: “¿Por qué tengo que ir a la escuela”, de Hartmut von Henting en Gedisa

Non é doado facerlle entender aos fillos/as cal é a razón pola que teñen que pasar o día separados dos proxenitores e entre persoas estrañas, alleas ao seu hábitat familiar. Recorrer a argumentos como a importancia de ser unha persoa educada e culta para ter unha vida de calidade non soan nada convincentes.

3º En que actividades extraescolares o/a inscribo?

Recomendación: “La hiperescolarización de los niños. Las actividades extraescolares, una presión añadida para tus hijos”, de A. Rosenfeld e N.Wise en Paidós.

Ás veces cremos que o mellor que podemos darlle aos fillos son moitas oportunidades que nós non tivemos, o que nos leva a unha carreira desenfreada de actividades despois da xornada escolar. Poida que non sexa iso o que recorden de adultos, nin o que lles proporcione unha vida máis san e rica.

4º Controlando todos os “elementos” da súa educación e coas oportunidades que hai, conseguirei que sexa dos mellores?

Recomendación: “Bajo presión. Cómo educar a nuestros hijos en un mundo hiperexigente”, de Carl Honoré en RBA.

Todos os pais e nais aspiran, anhelan e desexan o mellor para os seus fillos: que teñan éxito, que non fracasen, que non sufran o que sufriron eles…, de tal xeito que a vida dos nenos estase a converter nunha carreira sometidos a presión, e a labor dos pais converteuse nunha profesión en si mesma.

Taller de corazóns

In ContArte on 30/09/2010 at 22:13

Ás veces, imos buscando un libro para o noso alumnado e atopamos un para nós. Un deses “tesouros” que pouco abundan; aínda que cada vez máis se publican obras en formato libro-álbum dirixido a persoas adultas. É o que nos sucedeu hoxe. Na nosa libraría de cabeceira encontramos “Taller de corazóns” da editorial OQO. A recensión editorial é tan suxestiva que a recollemos integramente:

Cando chega a noite e o silencio dos soñadores inunda a cidade,
do taller de corazóns xorden misteriosos sons, porque…
Matías ten un segredo.

“Taller de corazóns” recrea unha artesanía marabillosa na que non se arranxan zapatos, nin paraugas, nin se restauran mobles ou se zurcen descosidos pantalóns. Matías, o protagonista, repara —co mesmo mimo e coidado que pon todo artesán— corazóns danados.

O seu traballo nada ten que ver co dun cardiólogo nin o seu taller cun quirófano. Cunha estufa de leña quenta corazóns xeados; con agullas de prata cose corazóns rotos; e cunhas pinzas de esquecemento axusta a hora de corazóns que atrasan para que non se poñan tristes coas lembranzas do pasado.

Para os ‘males do corazón’ recórrese, convencionalmente, ao efecto mitigador do paso do tempo. Con todo, Arturo Abad fainos soñar —no seu primeiro conto editado— coa posibilidade de que os danos emocionais poidan ter tan sinxelo remedio, como unha dobra descosida ou un tacón roto.

No entanto, non hai frialdade no traballo do protagonista nin na narración do autor, cargada de tenrura, consciente do simbolismo afectivo e sentimental atribuído universalmente a este órgano. Imposible tampouco non se conmover co segredo de Matías, que nos revela a xenerosidade sen límite e capacidade de sacrificio do que ama verdadeiramente.

Este incrible taller e o seu protagonista só poderían cobrar vida nas sempre oníricas imaxes de Gabriel Pacheco. O ilustrador mexicano xoga intencionadamente con dúas cores: o vermello e o azul, indisociables do corazón, o sangue que a través das nosas veas azuis é bombeado.

Un libro para recordar, para regalar, para manter a esperanza nun mundo, cada vez máis receoso do amor -en palabras dunha amiga, “emoanémico”, con anemia emocional- e máis temeroso da manifestación dos sentimentos.

Lecturas italianas

In ActualizArte on 05/04/2010 at 22:51

Sempre que viaxamos procuramos levar algunha lectura ambientada no país que imos visitar; neste caso, unha boa amiga agasallounos co libro “O armiño dorme” de Xosé A. Neira Cruz e publicado en Galaxia. Relata os últimos días de Bia de Medici, unha muller que vive a experiencia amorosa na Florencia do século XVI. Unha delicia chea de sensibilidade, coma todas as obras do autor. Gañadora de moitos recoñecementos nacionais e internacionais. Catalogada como de literatura xuvenil pero apta e interesante para o público adulto.

A estadía en Reggio Emilia tamén quedará para sempre vinculada ao libro “Antón Chéjov” da autora italiana Natalia Ginzburg e publicado en Acantilado. A miña compañeira de viaxe, coñecedora da miña debilidade polos contos do escritor ruso, sorprendeume con esta pequena xoia na que se narra a vida breve do autor, cun tono bastante semellante ao empregado por “un dos mellores retratistas da alma humana”, Antón Chéjov, autor de, entre moitos, “El beso” ou “La dama del perrito”, que por certo, estase a representar nos circuitos teatrais galegos baixo o título de “El juego de Yalta-Afterplay”, da man da compañía Teatro do Atlántico. Neste web pódense atopar moitos dos seus contos.

Elogio de la educación lenta

In ActualizArte on 11/02/2010 at 22:34

Días atrás, estábamos nunha librería ollando as novidades publicadas no ámbito pedagóxico e atopamos un libro escrito por un “gurú”da mercadotecnia e da publicidade que se internaba no mundo da educación e dicía que o gran problema que tíñamos os profesionais do ensino é que non nos sabemos adaptar ao mundo actual, no que todo vai ás presas, no que o que importa é o impacto emocional que alude aos instintos máis primarios básicos, tal e como fan os expertos en publicidade. Dicía así mesmo, que deberíamos empregar o “zapping” nas nosas clases, un cambio continuo e rápido de temas, de actividades, de mensaxes…

Xusto ao seu carón había outro titulado “Elogio de la educación lenta” de Joan Domenech, publicado en Graó, deste si recordamos o seu título. Sería casualidade que estiveran xuntos, ou sería a man intencionada do libreiro ao colocalos no andel? Lemos a recensión e acabamos mercándoo. Velaí vai: “Los movimientos de la lentitud plantean alternativas a la aceleración que condiciona nuestras vidas: comida, desplazamientos, relaciones personales… Todo está impregnado por una velocidad que no deja saborear el sentido de las cosas y nos aboca a una sociedad neurótica y despersonalizada.

Más, antes y más rápido no son sinónimos de mejor. Aplicar esta afirmación en la escuela y en la educación es una de las cuestiones a las cuales el autor intenta dar respuesta en este libro en que se replantea el tiempo, no desde el punto de vista organizativo, sino con la intención de encontrar nuevas dimensiones que den sentido, entre otros, a la diversidad de ritmos de aprendizaje. La educación lenta es un paradigma que no pretende hacer las cosas a poco a poco, sino saber encontrar el tiempo justo para cada uno y aplicarlo en cada actividad pedagógica. Educar para la lentitud significa ajustar la velocidad al momento y a la persona.

Hacer elogio de la educación lenta tiene sentido hoy y aquí en tanto que representa el elogio de un modelo educativo entendido como la pieza clave en el proceso de humanización de la sociedad. El tiempo no puede colonizar nuestras vidas y las de la escuela, sino que hay que devolverlo a los niños y niñas y al profesorado para que pueda ser un tiempo vivido plenamente y, por tanto, plenamente educativo .”

Dá para pensar un pouco na nosa praxe educativa, moitas veces enleada nun activismo sen moito sentido; en ocasións estamos máis preocupadas por rematar unha actividade que por escoitar o que os nenos e nenas nos queren dicir e por respectar os seus ritmos persoais, o que nos acaba crispando a nós e máis a eles; e cando recapacitamos, pensamos se pagou a pena. E se a vida xa é acelerada de por si, procurémoslles na escola ese espazo de tranquilidade, de serenidade, de escoita, de reflexión sobre o que se está a facer para evitar que todo se converta nunha trangallada. Logo non nos queixemos de que están acelerados e de que non hai quen poida con eles.

A raíz desta publicación, a editorial Graó co apoio da Federación de Movementos de Renovación Pedagóxica (FMRP), abriron o blogue da educación lenta; “esta iniciativa ten como obxecto promover unha educación axeitada aos ritmos e necesidades dos nenos e nenas, das familias e dos profesionais da educación.”

O texto teatral nas aulas de educación infantil

In ActualizArte on 31/01/2010 at 11:34


En febreiro de 2009, a editorial Graó publicou Experiencias escolares con la lectura y la escritura, de autoría compartida. No web da editorial pódese acceder a partes dos distintos capítulos do libro. Salientamos o capítulo “El texto teatral en las aulas de educación infantil” (pax. 33-55) da mestra Teresa Neira que desenvolveu a experiencia no CEIP Alexandre Rodríguez Cadarso de Noia, (aínda que no libro está errado e aparece IES Gaspar Melchor de Jovellanos). Exponse como nenos e nenas de cinco anos acadan un maior coñecemento dos textos teatrais reflexionando sobre as súas propiedades e como escriben o seu propio texto teatral, ao tempo que avanzan no coñecemento das propiedades do sistema de escritura.

Vista previa.