A nosa achega á educación infantil

Posts Tagged ‘inverno’

O vento do inverno

In CativArte on 20/01/2017 at 20:50

Aló polo outono xurdiunos o problema de representar plasticamente o vento. Foi trala lectura do poema “Ese vento” de Ana Mª Fernández, recollido no libro Versos da tarde laranxa publicado en Galaxia e dende aquela andabamos a darlle voltas. Buscamos inspiración na obra de artistas e ilustradores, pedimos axuda a outras persoas, pero non acababa de satisfacernos.

Ese vento/que fala en asubío./Ese vento/que ole a pel de esquío./Ese vento/que as follas ergue e deita./ Ese vento/que a xente trae dereita./Ese vento/que vén devagariño./Ese vento/que sopra no camiño./Ese vento que nace nas montañas./Ese vento/xa fala das castañas.

De onde vén o vento?, onde nace?, onde se agocha cando desaparece?, de que está feito?, estas e outras moitas preguntas xurdiron ao fío dos nosos debates, motivo polo que tivemos que buscar información, o que nos tivo ocupados por longo tempo. Ben é certo que logo sucedéronse outras actividades e deixamos o asunto a repousar un pouco, ata que agora á volta de vacacións, xa metidos de cheo no inverno, o vento era outra cousa ben diferente, tiña outra cor, outra temperatura e outro temperamento. Xa non nos acaricia, aguillóanos;  xa non trae o recendo das castañas, só ule a frío; xa non é de cores cálidas, é dun branco borrallento; xa non xoga con nós, empúrranos. Con todo,  o noso maior problema era representar o movemento dos seus refachos de vento, a súa friaxe e matices dentro do branco da néboa e da xeada.

Noutras entradas do blog temos amosado como gustamos de actividades como son o recordado, enrolado e pregado de papel, das que non é preciso abundar nas súas vantaxes canto a coordinación motriz, malia que nos últimos tempos foron moi deostadas na escola infantil. Froito de moitos deses traballos e con outros moitos elementos de refugallo fomos facendo a nosa interpretación do inverno, para máis tarde, cada neno e nena elaborar a súa propia, así como poñerlle un título.

Cando abrimos portas e xanelas, a corrente de aire crea ese efecto de movemento que tanto buscabamos, ás veces ata lle poñemos un ventilador e música de fondo (sons do vento na natureza) e daquela estamos totalmente satisfeitos. Con todo, é posible que aínda lle deamos outra volta.

Maneiras de representar o que sentimos, maneiras de sentir co que representamos.

Ver presentación.

Pegadas indelebles

In CativArte on 20/01/2017 at 19:48

img_4215

Nestes días de xeadas, co perigo de esvarar polo patio do colexio, reparamos nas solas dos zapatos, nomeadamente naquelas que son as máis axeitadas para evitar escorregar. Así descubrimos a variedade de gravados e de relevos que hai no seu calzado. Tras tocalas e apreciar co tacto a súa rugosidade ou suavidade, vimos algunhas tan vistosas que decidimos facer un calco con ceras brandas. Ao tempo fomos atendendo a que botas diferentes poden ter solas iguais ou viceversa. Pé dereito, pé esquerdo, tamaños, contornos, plantas, talóns, etc, foron moitas das descubertas desa mañá.

Deseguido fixemos un traballo de creatividade: cadaquén pensou que pegadas lle gustaría ir escribindo polo chan, na neve, na area ou no barro, asunto complicado cando algúns decidiron que a solas de cada pé serían diferentes; daquela, que escrita irían deixando as súas pegadas.

Pero isto non rematou aí, continuamos pensando nas pegadas dos animais e nas das cousas. Sempre nos sorprende a súa capacidade de observación: as pegadas do po, as que deixamos no bafo das cristaleiras, no chan despois de fregalo, as dos avións no ceo ou as dos barcos no mar. Pegadas efémeras ou indelebles que deixan a súa escrita.

img_4216

Nada máis que unha actividade ao fío da realidade que se prolonga nun traballo de pensamento, imaxinación e creatividade.

Paraugas, para que?, para a chuvia

In CativArte,EncienciArte on 12/02/2014 at 08:12

??????????

Derivado do traballo realizado sobre a chuvia que presentamos no post anterior, demos en aproveitar os paraugas rotos nestes días polos refachos de vento. Así pedímoslle as familias que nolos enviaran para que nós lle puidéramos dar unha segunda vida.

Inicialmente vimos a utilidade do paraugas, que vai máis alá da estética, malia que ás veces é no único que reparan os nenos e nenas. Falamos sobre a súa forma, elucubramos sobre a súa utilidade no caso de ter outra, vimos cales son os que mellor cumpren coa súa función e finalmente os motivos polos que agora estaban estragados. Cando lles preguntábamos cal sería o seu último destino, respondían que o contedor do lixo. Nós fixémoslle cambiar de idea.

Con acrílicos e por grupos velaquí algúns dos resultados que locen expostos nos corredores do centro xunto con fermosas ilustracións nas que sempre están presentes a chuvia e os paraugas.

Ver presentación.

Paraugas

??????????

??????????

60 días chovendo, 60 nomes da chuvia e 60 modos de chover

In AlfabetizArte,CativArte,EncienciArte on 11/02/2014 at 07:17

??????????

Seica xa van alá 60 días chovendo. Pode, pois xa case non recordamos como é a vida sen chuvia. Por moi lírica e melancólica que sexa, na escola infantil é un fastío: recreos, molladuras, falta de xogo ao aire libre… Pero tamén podemos aproveitar dela coma aprendizaxe contextualizada.

Na rutina diaria de observar o estado do tempo e das previsións para o día e días vindeiros, nos últimos tempos dicían “Chove”, polo cal decidimos afinar un chisco esa apreciación dando resposta a como chove. Hai veces que chove miudiño, outras arroia, outras hai un trebón, ou unha chuvascada ou cae unha babuxa ou unha coriscada ou un diluvio ou unha orballada. A nosa lingua dispón de ducias de palabras para nomear a variada tipoloxía de chuvia que temos, así, botando man das “Palabras enchoupadas” do Portal das palabras e doutras magníficas compilacións que atopamos puidemos chamar á chuvia polo seu nome.

Asemade, quixemos deixar constancia plástica dese rico abano de denominacións da chuvia. Cada día, nun momento, observábamos a cor do ceo e as nubes que dan lugar a cada unha das formas de chuvia. Neste caso fomos nós quen nos ocupamos da representación, dado a dificultade que podía entrañar para o noso alumnado a manipulación dos elementos empregados. Eles son quen agora se ocupan de explicar a exposición á que deu lugar, polo de agora 15 cadros sobre a chuvia e outros fenómenos, que -de cara a ser vista polas familias e compañeiros- se acompaña dunhas diapositivas nas que se recollen nomes, substantivos, adxectivos, verbos, expresións, ditos e refráns sobre a chuvia.

Este traballo aínda non pechado (ata que a chuvia non nos abandone), posibilitounos coñecer vocabulario propio da nosa lingua, fenómenos meteorolóxicos, literatura senlleira, o ciclo da auga, a linguaxe plástica, e outras moitas aprendizaxes e experiencias das que iremos dando conta nos vindeiros días.

Isto foi o positivo desta tempada de tanta revoltura: coñecer a riqueza lingüística do galego.

Ver a presentación.

60 días, 60 nomes e 60 modos de chover

A nosa preferida é “Choven chuzos de punta”, a deles é “Pedrazo” ou “Ceo de verán”, agora ben, debecen por unha “Chuvia do Arco da Vella”.

??????????

A gran onda

In CativArte,EncienciArte on 10/01/2014 at 07:59

Á volta de vacacións, unha vez nos puxemos ao día, o noso alumnado non paraba de comentar sobre o temporal de tronos, vento, choiva, lóstregos, e especialmente de ondas xigantes. Así tivemos que buscarlle unha explicación a este fenómeno, xa que logo, ata o de agora, para eles as ondas sempre foran parte da diversión dun día de praia no verán. Tralos apuntamentos duns, descartados por outros, buscamos información na rede, así soubemos por que se producen as ondas no mar e non nunha piscina, no río ou nun lavadoiro.

Neste corte dun informativo de VTelevisión explícanos como se forman as ondas xigantes, a escuma no mar e mesmo nos suxiren facer un experimento cun secador de pelo orientado cara unha cubeta con auga.

Logo volveron as conversas sobre as vantaxes/divertimento das ondas (xogos no mar, deportes, etc), e os inconvenientes (para os barcos, para a pesca, para os paseantes).

No Portal das palabras atopamos varias denominacións dos estados do mar.

Veunos ao recordo o fermoso álbum ilustrado “La ola” publicado por Bárbara Fiore Editora, no que se nos conta unha historia sen palabras dunha nena que pasa un día na praia, para ilo, a súa autora, Suzi Lee, só emprega dúas cores: o azul e o gris. Aquí unha presentación do mesmo.

Deseguido enlazamos co maxistral gravado do xaponés Hokusai de “La gran ola de Kanagawa”, que mesmo foi fonte de inspiración doutros artistas entre eles, Roy Lichtestein e “La mer” de Claude Debussy.

O visionado deste gravado fíxoos crer que eles tamén poderían representar as ondas con tan só dúas cores. Así nos puxemos mans á obra con ceras, pero os resultados non foron moito do seu agrado, polo que probamos con outras técnicas: fondo con rodillo, brocha seca de dous tonos de azul para a onda, rotulador para os barcos e témpera branca con pincel fino para a escuma do mar.

IMG_6543

Para a nosa sorpresa, a obra de Hokusai era coñecida por algúns nenos/as debido a que aparece nun episodio dos Little Einsteins.

Polo de agora conformarémonos coas fantásticas imaxes do experto en capturar ondas, o fotógrafo Pierre Carreau, en cuxo web podedes atopar macroondas, multiondas e o poder da auga que os deixarán coa boca aberta. Ou as espectaculares ondas hawaianas de Clark Little.

Entrada do inverno 2013-14

In InformArte on 21/12/2013 at 09:02

Flores de xeo

Malia que este ano foi case unha perpetua invernía –en todos os sentidos-, hoxe entra oficialmente o inverno 2013-2014.

Aquí, en Galicia, resulta bastante difícil facerlle ver ao noso alumnado os cambios estacionais, xa que logo, cando sentimos a calor xa vamos pola metade do verán, cando notamos o outono xa estamos preto do inverno. Emporiso, ás veces precisamos recorrer a imaxes ou a fermosas alegorías –máis alá da consabida “árbore  4 estacións”-, coas que explicarlle as transformacións que se aprecian na natureza.

Atopamos moitas na magnífica páxina Pinzellades al mon, das que vos deixamos aquí unha mostra, que podedes  ver organizadas por temas como: as estacións, as damas do ano, as sereas e as estacións ou calendarios ilustrados.

Leandro Lamas

Leandro Lamas

Casey Robin

Vladimir Golub

De aquí ao 20 de marzo de 2014 haberá que aturalo o mellor que poidamos.

Teremos presente aquilo de “Trala noite vén o día, tralo inverno vén a primavera, e trala escuridade a luz.”

“El último día de otoño”

In ContArte on 20/12/2012 at 07:31

Mañá, 21 do 12 do 2012, ás 12:12 será o inicio da estación do inverno, porén hoxe é o último día do otono.
Non é asunto doado explicarlle ao noso alumnado estas transicións estacionais, cando non hai unha diferenza obvia entre a estación que se pecha e a que se abre. Aquí nesta zona de Galicia non é algo que se evidencie coa claridade que precisarían para entendelo. Danse cambios sutís e paulatinos.
Tendo que recorrer a estereotipos sobre as estacións, gustounos a colección de libros “El último día de…” de Edebé, distinguida co Premio Lazarillo 2004.
El último día del otoño” é un álbum impresionista, tanto polas ilustracións coma polo texto, entre as que se aprecia unha perfecta comuñón, xa que logo o ilustrador e o autor, Adriá Gódia, son unha mesma persoa. Hai un uso das pinceladas de cor que fai que os pequenos reparen no tránsito das cores ocres cálidas ás azuis/verdosas máis frías que representan o cambio estacional.

Os protagonistas deste lírico álbum son dous pequenos raposos que se preguntan que é o inverno, mentres escoitan o canto da curuxa que repite:
El lirón ya duerme, nada florece. / El sol ya no calienta, la hierba no crece. / Todo está en silencio, ha llegado el invierno.”
Á volta de vacacións trataremos de comprobar se aquí no inverno, acontecen as mesmas cousas ca no libro.

Xeadas de inverno

In EncienciArte on 17/01/2012 at 07:35

Detestamos profundamente a árbore “4 estacións” que hai en moitas aulas de infantil. Esa árbore de especie incerta, con tronco incerto, follas incertas, flores incertas e froitas incertas que só se dá nas ventanas das escolas. Esa que nestas datas aparece cuberta de incertas folerpas de algodón, querendo semellar, non sabemos que. De seguro que llela dan nun kit a algunhas mestras de infantil; noutra ocasión xa falaremos das cousas que van nese kit atemporal, anacrónico e absurdo.

Se non hai máis ca abrir a porta e ver o inverno, a primavera, o verán ou o outono. Ou mellor aínda: abrir os ollos.

Alá por setembro falamos do proxecto FotografArte que poñeríamos en práctica ao longo deste curso. Velaí as fotografías da natureza tomadas esta mañá de xeada que nos deixou imaxes espectaculares, que logo, os nenos e nenas titularon de forma bastante creativa e suxestiva.

PD: Fóra non vimos ningunha árbore como a de marras.

Ver presentación.

Xeada

O Nadal

In InformArte on 06/12/2010 at 09:08

O Nadal encerra múltiples tradicións que asumimos ano tras ano sen preguntarnos cal é a súa orixe ou cal é o seu significado.

No portal de contidos educativos da CEOU atopamos “O Nadal”, un especial no que poderemos coñecer rituais como o do Tizón do Nadal, tradicións, cantos, como se celebra no mundo, e doutras celebracións vinculadas ao Nadal, así como outros enlaces interesantes de Galicia digitalGalicia espallada e Vieiros.

Nós contámoslle aos nenos e nenas a antiga lenda celta do “Rei Carballo e o Rei Acivro”, unha narración “solar” que trata de dar explicación á Roda do Ano. No solsticio de Verán o Rei Carballo está no punto máximo da súa forza, mentres o Rei Acivro está no seu punto máis fráxil. O Rei Acivro comeza a gañar poder no equinoccio de Outono chegando ó seu máximo poder durante o solsticio de Inverno cando as súas bagas tornan de cor vermella, mentres que o Rei Carballo perde as súas follas.