A nosa achega á educación infantil

Posts Tagged ‘ciencia’

Ciencia nas aulas de infantil

In EncienciArte on 07/11/2011 at 16:45

Nestes días estanse desenvolvendo unha grande cantidade de iniciativas para celebrar a Semana da Ciencia, como forma de achegar a ciencia a todos os públicos entendéndoa como algo cotiá presente en todos os ámbitos en non como algo que só pertence ao terreo dos científicos.

Nós tentamos facelo todos os días, procurando que os nenos e nenas de infantil comprendan que todos os coñecementos están estruturados e son susceptibles de ser articulados con outros; e de que a ciencia xurde da obtención do coñecemento mediante a observación de patróns regulares, de razoamentos e de experimentación en ámbitos específicos, a partir dos cales se xeran preguntas, constrúense hipóteses, dedúcense principios e elabóranse leis xerais e esquemas metodicamente organizados.

A diario e posible aplicar o método científico de forma  axustada ás idades coas que traballamos, en case todo o que facemos, seguindo os seus pasos principais:

-A observación, aplicando os sentidos a un obxecto ou a un fenómeno, para estudalos tal como se presentan na realidade.

– O pensamento indutivo, extraendo de determinadas observación o seu principio particular.

-A formulación de hipóteses, experimentándoas.

-A demostración ou refutación das hipóteses

-A elaboración de conclusións.

Mostra disto son actividades realizadas na aula que se poden atopar na categoría EncienciArte.

Ao noso entender ese é o modo de proceder científico, e isto pódese aplicar a calquera proposición que se queira comprobar. Algo que vai moito máis alá duns xogos de química branca nun día, ou con charlas sobre nanopartículas. Coma sempre non cremos na efectividades das accións esporádicas e “sensacionalistas”.

No web do CSIC (Consejo Superior de Investigaciones Científicas) pódense atopar algunhas experiencias interesantes de ciencia na aula relacionadas coa flotación, co magnetismo, coa óptica ou coa electricidade.

Advertisements

Carballo en lata

In EncienciArte on 29/10/2010 at 15:00

Hai uns días lemos na clase o libro “Xaime e as landras” de Tim Bowley, publicado en Demademora; unha tenra historia circular e cíclica que comeza así “Xaime plantou unha landra, pero… , antes de que puidese medrar un esquío desenterrouna e agachouna. Xaime plantou unha landra, xermolou e agromou da terra, pero…” Nela fálase da perseveranza e do ciclo dunha árbore –o carballo-, e danos pé a traballar todo o seu desarrollo vital e a súa utilidade.

Quedamos tan enredados coa historia, que acordamos que na fin de semana recollerían landras coas súas familias. O que non sospeitábamos é o que nos atopamos a mañán do luns: unha chea de landras de moitas variedades –ata nolas trouxeron de Verín, de León e de Portugal. O noso descubrimento: había unha grande diferenza entre moitas delas –tamaños, cor, forma, etc.

Fíxose preciso buscar información. Velaí o que atopamos en canto a variedades, imaxes, información; recomendamos o web do IES A Pinguela de Monforte que conta cunha exhaustiva catalogación de todas as especies que integran o seu xardín botánico, entre elas, algunhas variedades de quercus: enciñeiras, sobreiras, carballo albar ou rebolo.

Canto ao seus usos, descubrimos que foi alimento dos primeiros poboadores, que se pode extraer unha fariña coa que se fai torta, que foi substituto do café, que na actualidade se elaboran licores e que ten usos medicinais.

Dentro duns días, como Xaime, plantaremos as nosas landras en latas perfectamente etiquetadas en función da variedade, consignando o nome, a altura que pode acadar e as súas necesidades de luz e de auga; recordamos que estamos totalmente inmersos no noso proxecto “EnlatArte”. Xa atopamos o lugar idóneo no centro, un pequeno invernadoiro –as vantaxes de traballar nun centro de deseño, obra de Pedro de Llano, todo cristal e formigón-, nel velaremos e supervisaremos o xermolar e a súa medra, todo un proceso de grande proveito educativo. Esperamos que non nos suceda coma no conto “Aínda nada?” de Christian Voltz en Kalandraka. Malia todo, gardaremos unhas poucas para facer unha plantación segundo o método Fukuoka, nendo dando. Será cuestión de paciencia e perseveranza.

A noite dos investigadores

In EncienciArte on 23/09/2010 at 23:43

O vindeiro venres, 24 de setembro, celebrarase “A noite dos investigadores”, unha acción para a divulgación da cultura científica que terá lugar en máis de 200 cidades de 30 países europeos. En España participan Oviedo, Murcia, Burgos, Girona, Santiago de Compostela e Las Palmas de Gran Canaria. A Comunidade de Madrid desenvolverá 18 actividades en 13 sedes de toda a rexión.

A Delegación do CSIC en Galicia lidera o proxecto na nosa comunidade coa colaboración do departamento de educación do concello de Santiago de Compostela.

Baixo o lema “Esperta na noite dos investigadores. Hoxe ceamos Ciencia”, os científicos empregarán os alimentos como fío condutor das súas explicacións, facendo experimentos, falando de ciencia, con documentais, xogos, etc.

No IES Rosalía de Castro, entre as 17:00-22:00h., poderemos asistir de balde as actividades recollidas no programa:

-Representación teatral: “Ciencia que alimenta”

-Obradoiros: “Que comía a xente dos castros? Banquete na Lanzada”; “Arenoglifos. Leva á casa o teu petroglifo”; “Mellorando o pan de millo”; “Os segredos da viña”; “Sal de mesa nos océanos”; “Mergúllate nas rías: despensa de peixes e mariscos”; “O nunca visto: o pasado baixo o microscopio”; “Arqueoloxía en 3D”; “Arqueoloxía nun clic: A Lanzada e Castrolandín”

Segundo recolle na carta de convocatoria, poderanse ver, tamén, exposicións e facer degustacións de produtos.

A ciencia ao alcance de todas as idades, especialmente dos máis pequenos.

Que tempo fai hoxe?

In EncienciArte on 31/01/2010 at 11:44

Unha das rutinas máis habituais das aulas de infantil é a observación do tempo atmosférico, así como a súa consignación. O web de MeteoGalicia  permítenos coñecer o tempo, as predicións a corto, medio e longo prazo nas distintas localidades de Galicia. Conta, así mesmo, cunha sección dedicada á educación, alí atopamos fotografías, vídeos, gráficos e definicións do clima atmosférico e da temperatura, do vento e as precipitacións, tormentas, arcos da vella, auroras, imaxes de satélite e ata curiosidades como récords meteorolóxicos, animais e meteoroloxía, datos recollidos nas estacións situadas nas MeteoEscolas, etc. Achegar ao alumnado a ferramentas e canles que lle permiten atopar información “real” que se corresponde coa realidade que están vendo cos seus ollos. As imaxes reais dificilmente se poden superar; atopar semellanzas entre o que lles pedimos que observen no ceo e os símbolos que empregamos para constatalo é, máis das veces, un acto de fe.

O CSIC na escola

In EncienciArte on 31/01/2010 at 10:48

O CSIC na escola é un proxecto de colaboración entre o Consejo Superior de Investigaciones Científicas e a Fundación BBVA. Neste proxecto investigadores e docentes traballan conxuntamente co fin de introducir e fomentar o ensino da ciencia desde as primeiras etapas da educación. É moi interesante descubrir como as nenas e os nenos, aplicando métodos estritamente experimentais, modifican as súas ideas previas e adquiren unha visión científica da natureza.

Desde fai algún anos, hai experiencias galegas de aplicación do programa CSIC en la escuela con nenos e nenas de educación infantil, e ademais ben recoñecidas, recentemente recolleron un premio nun congreso da institución en Granada. As docentes que o están a desenvolver amósanse totalmente entusiasmadas cando descobren que se pode ensinar ciencia a partir da observación de fenómenos cotiás, por medio de sinxelos experimentos. 

No web do CSIC pódense atopar experiencias sobre a flotación, o magnetismo, óptica e electricidade, entre outras, realizadas con alumnado de educación infantil.