A nosa achega á educación infantil

Posts Tagged ‘aromas’

AromatizArte IX: eu ulo a…

In EmocionArte,EncienciArte on 23/05/2014 at 05:46

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ás veces tírase máis proveito dunha actividade sinxela que xurde espontaneamente na clase ca doutras perfectamente deseñadas e programadas. Como estes días andábamos a traballar co nariz, preguntámoslle cal era o olor que máis lles gustaba; daquela empezaron a darnos nomes de marcas de colonias infantís. Pero iso non era o que nos interesaba, senón saber a que ulían esas colonias. Supoñemos que lles gustan porque son produtos da mercadotecnia que rodea a todos os personaxes que seguen, que de ser presentados noutros envases nin atraerían a súa atención. Había desde os que empregan a mesma marca ata os que non levaban posta ningunha.

Aí centramos a atención en que cada un deles ule dun modo diferente, no que se reflicte tanto a súa personalidade coma os seus gustos, case ao marxe do perfume que empreguen.
Sabemos que o éxito desta actividade radica na carga afectiva que se lle puxo, na singularización de cada un deles e na identificación con aroma que se lle detectou.
De un en un foron pasando polo “nariz” experto, quen con moito ritual detectaba e finalmente daba o seu “veredicto” para logo ser corroborado polos compañeiros/as. Ti oles a…: limón fresco, a mandarina, a monte, a herba cortada, a biscoito, a mel, a regalicia, a vainilla, a menta, a herbas frescas, a rosas, a xeranio, a pino, a papoula, a monte, a pexego, a melón, a sandía, a mazá, a caramelos …, mesmo houbo un neno que insistía en dicir que el ulía a motor, a gasolina e non fomos quen de contrarialo. Nos casos nos que se puido, contrastábase a afirmación ulindo ese aroma identificado nunha caixa de esencias ou noutra de herbas aromáticas que temos na clase.
Logo, cada un elaborou un cartel onde dicía ao que ulía para que o resto dos compañeiros/as puideran corroboralo.
Días despois, cando chegan pola mañá, seguen co xogo, pedíndolle aos demais que os ulan e que detecten o recendo. Como dicíamos ao comezo, sabemos que o éxito radicou no cariño, na confianza e no respecto a cada neno e nena, facendo que medre a súa autoestima.

AromatizArte VIII: Flor dragón

In EncienciArte on 20/05/2014 at 06:37

Tralo traballo de coñecemento, diferenciación e identificación de distintos tipos de olores, quedábanos pendente o cheiro, a pestilencia. E malia que nos viñeron á cabeza algúns exemplos, non consideramos a súa pertinencia, ademais tiñamos a certeza de que todos saberían recoñecer ese olor aínda sen amosárllelo.

Onte, casualidade da natureza, xurdiu unha ocasión. Floreceu unha planta que anualmente rebrota no noso xardín deixando pampos a todos os observadores, tanto pola súa rareza coma polo seu cheiro: a flor dragón (pola lingua e o pedúnculo que semella unha espada)  ou planta serpe (por ter o talo manchado).

Para eles un sensentido, unha flor que cheira mal.

A Dracunculus vulgaris, é unha planta atrapa moscas, que se introducen na súa copa atraídas por un intenso cheirume. Na súa fantasía infantil unha planta “carnívora”. Dada a súa toxicidade, tan só lles deixamos observala desde unha distancia prudente. Polo de agora, como aínda non está madura, o cheiro non era moi intenso.

Unha ocasión para coñecer unha das flores máis estrañas e grandes da natureza.

FLOR DRAGÓN

AromatizArte VII: traballando co nariz

In EncienciArte on 15/05/2014 at 16:11

Chegado este tempo, sempre aproveitamos para “traballar co nariz”. Non é que o resto do ano nos esquezamos deste sentido pero, neste momento, a vida cotiá proporciónanos moitas ocasións: ramos de flores cos que nos agasallan, froitas máis variadas para o petisco de media mañá, o remexer na terra ou o recendo de cando cortan a herba nos xardíns veciños.

Así, cada día, cando nos chegan con flores variadas, aproveitamos para describir as sensacións olfactivas que nos producen. Pero reparamos en que sempre empregábamos as mesmas categorías, descritores e atopábamos as mesmas semellanzas. Finalmente reduciámolo a agradable/desagradable, moi intenso/pouco intenso, polo decidimos dedicarlle un pouco máis de atención pois consideramos que se poden tirar grandes aprendizaxes sen recorrer a situacións ficticias ou artificiais.

Ulindo

Narices

Para nós, foi fundamental distinguir entre cheiro, recendo e olor, xa que logo hai moita confusión canto ao uso deses termos. Ulir, recender, abafar, alcatrear, apestar, feder, cheirón, cheirento, aroma, esencia, fragrancia, olor, perfume, recendo, peste, tufo, cheirento, pestilencia, aromático, oloroso, recendente…, son algúns dos relacionados co sentido do olfacto.

Logo buscamos clasificacións e tipoloxías de olores, por suposto de modo moi diferenciado e simplificado para idade do noso alumnado: especiados, florais, afroitados, resinosos, queimados, pútridos/pestilentes, doces, picantes. Aquí descubrimos que hai moitas relacións entre sabores e olores.

 Cores

Olores, cores, sabores

Deseguido fomos levando á clase algún exemplo desas categorías. Mesmo chegamos a aventurar a hipótese de que a cor tivese algo que ver coa cor. Algo que logo descartamos. Chocolate, café, torradas queimadas, pan tostado, terra, follas secas, marmelo, azucre, pemento, especias, piñas e ramas de pino, froitas, laranxas, limóns, bergamotas, rosas, margaritas, peonias, xeranios, fiúncho, menta, menta chocolate, romeu, ruda, lavanda, follas verdes, iogur, queixo azul, auga sucia, auga limpa, reproducións de froitas, verduras e bolos de plástico, papel, libros, gomas, acetona, perfume, alcohol …, foron ulidas individualmente, por grupos, por contraste e adiviñando.

Contrastes

Contrastes olores

Un exercicio que nos permite dar un paso máis na identificación e verbalización das sensacións que perciben cada día froito dos milleiros de estímulos aos que están expostos.

Fixemos moitas observacións pero, para nós, unha das máis salientables foi a constatación da influencia cultural na maneira na que se reciben os olores. Así, cando lles achegamos as especias o nariz, todos se retiraban dicindo que lles desagradaba, agás cando llelo puxemos a unha nena marroquí, nese momento iluminóuselle a faciana, logo dixo que lle gustaba moito porque lle ulía á comida da súa nai

En cursos pasados levamos a cabo AromatizArte, ao que se pode acceder deste estas ligazóns.

AromatizArte I: perexil

AromatizArte II: auga de rosas

AromatizArte III: espantainsectos

AromatizArte IV: narices

AromatizArte V: rosquillas de anís

AromatizArte VI: bafos de eucalipto

AromatizArte V: rosquillas de anís

In EncienciArte on 10/06/2011 at 15:00


Seguimos descubrindo os diversos usos das plantas aromáticas, neste caso o anís na repostería.

AromatizArte IV: narices

In EncienciArte on 09/06/2011 at 21:00


A nai dun alumno quixo colaborar con AromatizArte enviándonos unha grande variedade de esencias –xa que ela traballa na industria alimentaria-, así puidemos xogar a adiviñar os olores que lles íamos presentando: allo, anís, eucalipto, ourego, café… Dado que son moito máis intensos, con algúns deles trabucábanse; malia todo con aqueles como laranxa ou limón deseguido os asociaban a caramelos ou xeados. Logo con todas as mostras fixemos a comparación entre o olor natural e a esencia.
Falamos de como se chaman as persoas que traballan co nariz, aquelas que profesionalmente de dedican a cheirar; do grato ou ingrato que pode ser ese traballo, da variedade de olores que poden recoñecer e de como aprenderon a facelo: ulindo, practicando como calquera outra destreza.

AromatizArte III: espantainsectos

In EncienciArte on 08/06/2011 at 14:42

Fai dúas semanas centramos o noso interese nas couzas; ao longo de varios días observamos que entraban moitas na clase, cadaquén expuxo o seu coñecemento sobre elas e decidimos averiguar máis porque un neno dixo que na casa do seu avó comeran unha cadeira, algo que lle pareceu absolutamente imposible aos compañeiros. Denominamos este pequeno traballo de investigación “La polilla que se comió una silla”. Daquela soubemos que hai unha grande variedade de couzas, da roupa, dos libros, das mazás, das patacas, da madeira…; polo que fomos tratando de saber cal sería o interese das couzas na nosa clase, ata que concluímos que viñan ás castañas que aínda conservábamos no supermercado desde o pasado outono. Cando se lle solicitou información ás familias, case todas coincidiron en falarnos das couzas da roupa, dos danos que ocasionaban e dos métodos que empregaban para evitalas: saquiños perfumados, pulverizadores, plaguicidas, ventilación, etc.
Agora, no marco do proxecto AromatizArte, retomamos o tema: vimos as vantaxes da utilización de herbas aromáticas para previr esas pragas. A melisa, o romeu e a herba luísa, a máis das súas propiedades e usos como relaxantes, como aromatizantes ou na cosmética (pasta de dentes, xampús, etc), son repelentes de insectos, así preparamos saquiños perfumados para os seus cuartos e armarios con estas herbas.  Unha maneira de respectar o medio e a vida sen os prexudiciais aerosoles.

AromatizArte II: auga de rosas

In EncienciArte on 07/06/2011 at 20:00


Segunda entrega do traballo coas plantas aromáticas.

AromatizArte I: perexil

In EncienciArte on 06/06/2011 at 21:01


Primeira entrega do traballo coas herbas aromáticas.

O recendo dos libros

In ContArte on 25/04/2011 at 21:03

Hai certas sensacións que as persoas lectoras vencellan para sempre co feito de ler, tales como o recendo dos libros. Os libros olen dun xeito inconfundible, aínda que non todos igual, non é o mesmo o olor a tinta dun libro novo que o olor avainillado dun libro vello. O cheiro dunha biblioteca ou dunha librería é especial e diferente do de calquera outro establecemento. O recendo dos libros é tan importante que xa comercializan perfumes para complementar a lectura nos dispositivos electrónicos e dese xeito suplir esa eiva que detectaban tantos usuarios.

Como fomos ensinándolle ao noso alumnado que no deleite coa lectura inflúen outros aspectos tales como os lugares onde se le, a postura na que se le, a forma, a compañía…, quixemos facerlles caer na conta do recendo único dos libros. Visitar a biblioteca, suxestionalos para que o olfato case anule aos outros sentidos, facéndolles crer que só son narices, axudará a apreciar intensamente a experiencia activando o recordo. De seguro que cando volvan a abrir un libro prestaranlle atención a os estímulos olfativos que reciben.

Pero os libros tamén nos producen olores simbólicos, mesmo sabores; que persoa adulta non se obsesionou cos olores de “El perfume”?, quen non saboreou os platillos de “Como agua para chocolate”? Temos que ensinar aos nenos e nenas a ver, ulir, gustar e tocar todo o que se nos conta nos libros. Non é máis ca un xogo. Nalgúns casos moi doado e coincidente, “A casiña de chocolate”, “Sopa de calabaza” ou “Carapuchiña vermella”, chéiralles igual a todos; noutros hai que forzalo un pouco, pero paga a pena, a experiencia será moito máis intensa e rica.