A nosa achega á educación infantil

Posts Tagged ‘servizos de atención á infancia’

San Miniato: slow life

In FormArte on 23/04/2012 at 07:02

Aproveitamos o tempo que nos deixaron para xantar para subir a San Miniato, a cidade medieval que se atopa no cumio dunha montaña, pois as escolas están na zona nova, na zona baixa. Na metade do camiño de ascenso, un indicador infórmanos de que entramos nunha Cittaslow, algo que puidemos comprobar no reducido tempo que alí permanecemos.  Só algo máis de 100 cidades no mundo poden lucir o logotipo do caracol, xa que logo deben cumprir ao menos con cincuenta indicadores da calidade de vida saudable, da ausencia de estres, das tradicións, etc. En palabras dos seus promotores –este movemento que naceu na Toscana- buscan cidadáns interesados nos vellos tempos, en cidades con prazas, teatros, tendas, cafetarías, hospedarías, lugares santos, paisaxes virxes, artesáns fascinantes, onde o home recoñece a importancia da lenta sucesión das estacións co movemento do bo produto caseiro que respecta o gusto e a saúde das tradicións espontáneas.

Nesta fermosa vila chea de rica arquitectura, tradicións e arte, nótase a calidade de vida dos seus cidadáns. Xente que se despraza en bicicleta polas empinadas rúas que conducen ao castelo; outras sentada nas portas das casas ou dos comercios con produtos locais colocados de tan atractivo modo que nos fan parar a cada intre, restaurantes slow, e outros moitos detalles (como o próximo festival de cometas para que os nenos/as elaboraron os carteis anunciadores) fan que máis dunha, fantasíe coa idea de vivir nun sitio así.

Detémonos na descrición deste lugar, porque nada é casual; só nun sitio como San Miniato e no que se vive de tal xeito, se poden concibir unhas escolas cunha filosofía educativa como a que teñen.

O movemento slow comezou coa slow food, logo fíxose extensivo á slow life, apostando por unha desaceleración do ritmo de vida actual, para máis tarde transferirse ao ámbito educativo coa slow education, cuxo representante máis coñecido é o mestre rural italiano Zavalloni Gianfranco, quen estableceu un decálogo de dereitos naturais para os nenos e nenas, que recollemos a continuación:

1º Dereito ao lecer, a ter tempos non programados polas persoas maiores.

2º Dereito a ensuciarse, a xogar coa area, coa herba e coas follas, coa auga, coas pedras e coas pólas.

3º Dereito aos cheiros, a percibir e recoñecer o arrecendo da natureza.

4º Dereito ao diálogo, a escoitar e poder tomar a palabra, e a conversar.

5º Dereito ao uso das mans, a martelar puntas, a cortar e lixar madeiros, pegar, moldear a terra, ligar cordas.

6º Dereito a un bo comezo, a almorzar con produtos sans desde o nacemento, beber a auga limpa e respirar o aire.

7º Dereito á rúa, a xogar nas prazas libremente, a camiñar polas estradas.

8º Dereito ao monte, a construír un refuxio-xogo nas fragas veciñas, a ter guaridas onde agocharse, árbores polas que agatuñar.

9º Dereito ao silencio, a escoitar soprar o vento, ao canto dos paxaros, ao escorrer da auga, ao bater do mar.

10º Dereito aos matices, a ver o amencer, o solpor, o entre lusco e fusco, a contemplar a noite, a lúa e as estrelas.

Estes son, ao noso entender, os principios polo que se rexen nas escolas de San Miniato, porén, ao volver a encontrarnos coa responsable da Bottega di Geppetto, tratamos de confirmar as nosas percepcións. Preguntámoslle se aquí se aplicaban os postulados da pedagogia della lumaca, da educación lenta; meditou un chisco e respondeunos que si.

Para nós é igual a denominación que queiran poñerlle a este modelo educativo, se hai relación ou non entre a slow education e San Miniato, o realmente importante é o respecto aos tempos e intereses da infancia.

Advertisements

San Miniato: unha realidade slow

In FormArte on 23/04/2012 at 07:02


Desde que saímos a primeira hora da mañá de Pistoia cara San Miniato, todo parecía estar preparado para predispoñernos ao que alí atopamos. Unha distancia de 30 km que fixemos por estradas locais, que transcorrían por paisaxes que se corresponden con esa imaxe estereotipada que todos temos da Toscana, semioculta pola bruma, pero que permitía intuír sendeiros de cipreses que conducen a villas no alto de cotarelos coas ladeiras cubertas de oliveiras e romeu en flor. Atendendo ao noso obxectivo, tivemos que resistirnos a moitos pequenos pobos con casas apoleiradas que convidaban a quedarse en cada un deles. Cara o final do traxecto abre o día, entón a visión é de estampa.

Segundo as indicacións do GPS, chegamos a un sitio perdido no medio da nada, o que nos fixo pensar en que erráramos ao introducir as indicacións. Pero non, alí estaba a Bottega di Geppetto, o centro de documentación e formación das escolas de San Miniato, onde nos impartiron unha sesión de inmersión no proxecto educativo desta comunidade.

Deseguido, leváronnos á escola Pinocchio, onde nos amosaron parte das instalacións e logo distribuíronnos en grupos de 4-5 polas distintas “aulas”. Inicialmente, estábamos desconcertadas. Pedíronnos que sentáramos e que non interviñeramos  na escena que íamos observar, o momento do xantar, ás 11:45. Quince nenos/as de idades mesturadas de entre 1 e 3 anos, xunto con tres adultas (a educadora, a asistente e a auxiliar), sentados nas mesas nas que antes estiveran xogando, agora preparadas para a comida cos seus manteis, vaixelas, cubertos, vasos e panos, ao igual que en calquera casa. Nada era de tamaño infantil, nin de plástico. Con moita calma e ritualidade, cada neno/a foi servíndose a sopa, e cando todos estiveron listos, comezaron a comer pola súa man, con unha corrección e naturalidade que nos deixou abraiadas. A adulta que comía canda eles, non estaba alí para corrixir, senón para ser modelo e exemplo. Simplemente comía, e de cando en vez, dáballe unha cullerada a aqueles que tiñan menos idade, malia que se defendían con solvencia. Poderíamos dicir que os escoitaba cos ollos e cos oídos, axudándolles cun xesto ou cunha palabra, máis ca cunha explicación. Como unha familia, conversaban con tranquilidade, e rematada a sopa, cadaquén puxo o seu prato no carriño, e volveron a repetir o ritual de servirse o polo con patacas esmagadas, así como a auga cunha xerra. Por certo, por se queda algunha dúbida, todos tiñan cara de estar felices, relaxados e ben mantidos. Isto durou o que debe durar unha comida pracenteira compartida con amigos. Ninguén lles meteu présa, ninguén deu ningunha orde, pero todo discorría cunha calma que se nos foi metendo a nós no corpo e nos fixo xurdir moitas preguntas tale como: como é posible que nas nosas escolas sexan carrexados para o comedor coma manadas, que coman amoreados, que sexan ameazados se non lles gusta a comida, ou desde cando se converteron estes momentos en comidas de traballo ou en repostaxes no circuíto …

Alguén se pode estar preguntando se viaxamos a Italia para ver a uns cativos comendo polo con patacas; pois poida que fora necesario ver que hai outras maneiras de facer máis serenas e respectuosas cos tempos da infancia, que obteñen mellores resultados malia que non son máis custosas; fixemos a conta sobre o persoal que hai nos nosos comedores e vén a saír o mesmo, pero ca diferenza de que uns son “provedores”, e outros son persoas que comparten un momento grato.

Rematada a comida, todos colaboran na recollida e limpeza, e tras iso, van acubillarse xunto a educadora que nun confortable recanto, reparte cóxegas, aloumiños ao tempo que le un conto en voz alta. Mentres tanto, de un en un, ordenadamente van pasando xunto a auxiliar a cambiar os cueiros; volven sen roupa, descalzos e case todos con chupete pasan para un espazo tenuemente iluminado no que hai quince colchóns; collen as súas mantiñas e almofadas e déitanse a durmir.

Nós entre pasmadas, engaioladas e marabilladas, rematamos aquí a proveitosa visita a este centro de atención á infancia –nunca mellor empregada esa denominación-; como apreciaredes, visto o visto, nin sequera nos importou que non nos deixaran tomar fotografías. Xa vimos o que había que ver e iso non hai imaxe que o poida transmitir. É para pensar, a atmosfera apacible na que viven estes nenos no centro, non podemos recollela cunha cámara. Que ninguén nos fale de asistencial ou educativo. Cómpre recordar que son criaturas de 12 a 36 meses. Tan só dicir que é así como nos gustaría que fosen atendidos os nosos fillos/as, e todos os nenos/as.

Escolas de Pistoia e San Miniato

In FormArte on 29/03/2012 at 13:54

san miniato_001

Saímos para Italia. Levamos moito tempo acariñando a idea de visitar as Escolas infantís da Comunidade de Pistoia e de San Miniato e por fin chegou o momento tan esperado.

Para nós as escolas do norte de Italia son referente de bo facer na atención á infancia. Fai dous anos tivemos ocasión de coñecer algunhas da Comunidade de Reggio Emilia (ver as entradas que lle dedicamos), e aínda a día de hoxe, seguimos recordando pequenos detalles que inspiran a nosa práctica diaria. Non é doado comprender en tres ou catro días o funcionamento duns servizos que levan décadas sendo senlleiros a nivel internacional, pero a preparación previa, as lecturas, a visita, e o intercambio de miradas e opinións entre as compañeiras que alí vamos, dará, cando menos, para ser un revulsivo no noso quefacer.

En Pistoia acompañaránnos Sonia Iozzelli e Annalia Gallardini nunha visita a seis escolas que destacan polo seu traballo co medio natural, coa arte ou coa biblioteca. Nesta ligazón pódese acceder a máis información.

En San Miniato, cos responsables da Bottega di Geppetto, -o centro de documentación dos servizos educativos-, coñeceremos tres deses “laboratorios da educación infantil”. Estas escolas naceron lideradas por  Aldo Fortunati, quen se inspirou nas concepcións educativas de Loris Malaguzzi, para tratar de ver o futuro a través dos ollos dos nenos e das nenas, non perdéndose na retórica dos seus dereitos. Desde aquí máis información.

Hai tempo que descubrimos que estas breves “expedicións pedagóxicas” nos supuñan tanta ou máis formación ca calquera curso por moi prolongado que este fora. Xa haberá preto de vinte anos, moitas das que agora vamos, fomos levadas da man da nosa benquerida e recordada asesora Lourdes Taboada a coñecer as escolas do norte de Portugal, que daquela, co asesoramento pedagóxico da profesora Julia Formosinho, levaban á práctica educativa rural lusa o modelo curricular High/Scope, que aquí coñecíamos grazas ás publicacións do profesor Zabalza Beraza (ver “Calidad en la educación infantil”).

É difícil de crer, pero tantos anos despois, esa importancia da calidade ambiental, das “experiencias chave” ou das interaccións entre nenos/adultos, que se lle dá nas Escolas de Braga, Módena, Trento, Turín, Reggio Emilia, Pistoia, San Miniato ou Pamplona, aquí, en Galicia non dan callado, malia a toda a labor de difusión e formación que teñen feito persoas como Miguel Zabalza, Lina Iglesias Forneiro, Lois Ferradás, Battista Quinto Borghi, Alfredo Hoyuelos ou Francesco Tonucci, entre outros. É para pensar un pouco.

Contaremos á volta do noso pedagóxico Giro de Italia 2012, no que tamén trataremos de recoller os ecos da Fiera del Libro per Ragazzi de Bolonia, unha das máis importantes citas a nivel internacional canto á literatura infantil, que nesta súa edición 49 dedican unha exposición extraordinaordinaria “A flor máis grande do mundo” de José Saramago.

No entanto, a través do Twitter de do Facebook, iremos salientando aquilo que máis nos impresione.

Boas vacacións e ata a volta.

Primavera formativa

In FormArte on 07/02/2011 at 22:00

Esta primavera virá chea de ofertas formativas para os/as profesionais da educación infantil, velaí o monllo de actividades:

I Xornadas de Innovación Educativa. Mudando a “gramática” da escola, organizadas pola Facultade de Ciencias da Educación da UDC, os días 14, 15, 21 e 22 de febrero.

I Xornadas educando na infancia e na adolescencia, das fundacións SM e Preescolar na Casa, os días 12 e 26 de marzo.

Congreso Gallego de Educación Infantil 0-6, promovido pola AGADEI, os días 8 e 9 de abril.

VIII Encontros de Educación Infantil, da Consellería de Educación e O.U., os días 6 e 7 de maio.

A atención á diversidade é atender ás diferenzas ou á igualdade?

In ActualizArte on 20/12/2010 at 21:19

A pasada fin de semana estivo en Compostela Battista Quinto Borghi -recoñecido experto en educación italiano e director da revista electrónica infantiae.org– con motivo da xornada formativa para o persoal das escolas da Rede 0-3. Dunha entrevista concedida ao xornal “La Voz de Galicia”, entresacamos esta cita, que daría para un tratado, e estamos nun momento no que facía falla que alguén lle puxera voz ao que moitos profesionais intuímos e debatemos en círculos máis reducidos. “Yo creo que la escuela pública debe abordar los derechos universales de los niños, no los específicos, las diferencias deben tratarse en la comunidad del menor, no en la escuela.”, continúa dicindo que se ten feito moito mal en nome da diversidade, e é certo, pero como non é políticamente correcto dicilo, todos calamos e somos incoherentes co que pensamos; por un lado somos conscientes de que nos desbordan as diferenzas e non podemos atendelas todas, e por outro enchemos a boca e os discursos de palabrería non acorde coa nosa praxe.

A Quinto Borghi témolo escoitado noutros foros, temos lido e recomendamos algunhas das súas publicacións ás que se pode acceder na rede como:

 “Educar en el 0-3. La práctica reflexiva en los nidi d´infancia”, editado no 2007 por Graó, no que fala, a  partir da súa experiencia nas escolas infantís 0-3 de Italia; un servizo educativo que na actualidade vive unha profunda evolución.

Neste vai analizando o que se entende por boas prácticas en educación; cal é o perfil do/a profesional que traballa en 0-3 que se move entre o sentido común e a competencia profesional. Nunha segunda parte, recolle distintas prácticas relacionadas co período de adaptación, cos espazos e co devir cotiá da escola infantil.

Los talleres en educación infantil: espazos de crecimiento”, un clásico, publicado en Graó no 2005. Presentado e prologado por Miguel A. Zabalza, nel indaga sobre a razón dos talleres en EI, as súas raíces, a metodoloxía, e finalmente prácticas de taller, no que atoparemos exemplos como: taller do corpo e do movemento; taller de conversas e de palabras; taller das cousas, do tempo e da natureza; taller do espazo, da orde e da medida; taller das mensaxes, das formas e dos medios de comunicación; ou taller da identidade persoal.

Intencionadamente fuximos da tradución taller/obradoiro, como reivindicación da filosofía e modos dos atellier das escolas italianas. Quixemos facelo así porque cremos hai moito confusionismo arredor diso. Escoitamos moitas veces que a xente traballa por proxectos, ou ten organizada a aula por recantos, ou realizan obradoiros, e -non sendo nós unhas puristas- isto non se corresponde para nada con esas nomenclaturas e cos discursos que subxacen detrás desas etiquetas. Temos visto poucos proxectos que se diferencien de secuencias ou unidades didácticas; poucos recantos que se diferencien de currunchos nos que entreter aos cativos; poucos obradoiros que se diferencien dunha liña de  produción en serie industrial, daí a matización.

Calidade da educación infantil

In ActualizArte on 20/12/2010 at 21:18

Nas xornadas formativas para persoal das escolas 0-3 tamén participou Vicenç Arnaiz,  -experto en políticas de infancia, calidade en educación infantil, atención á diversidade, formación de profesionais da primeira infancia, xestión de servizos para a primeira infancia e as familias e en propostas didácticas innovadoras na educación infantil-, disertou sobor “A educación da primeira infancia perante as novas necesidades das familias e das nenas e nenos”.

Vicenç Arnaiz é director do equipo de orientación educativa e psicopedagóxico de atención temperá de Menorca, presidente do Observatori da Infancia de Menorca e asesor da Organización de Estados Iberoamericanos (OEI) en calidade de experto en educación infantil, entre outras actividades. Con anterioridade foi director do Instituto para a Educación da Primeira infancia do Govern das Illas Baleares e asesor externo do Ministerio de Educación para cuestións relacionadas coa educación infantil. Recomendamos a lectura de publicacións de Arnaiz tales como:

Las maestras de infantil son las nuevas abuelas”, publicado en Cuadernos de Pedagogía nº 353. Tras este título -que nos fai rexeitalo inicialmente, hai unha clara reivindicación do carácter educativo do ciclo 0-3 –foi publicado no 2006- e unha concepción das escolas infantís como “talleres de crianza”, espazos de intercambio familiar –non espazos nos que se deixa ás criaturas cunha “canguro”-; sigue dicindo que calquera nai que cría necesita referencias, alguén que a anime, que a guíe e que a oriente, por iso afirma que as mestras son as novas avoas.

Día a día… El oficio de crecer”, publicado por Graó en 2005. Prologado por Rigoberta Menchu, recolle os seus artigos publicados ao longo de vinte anos nun xornal local, Menorca, cos que pretendía falar de educación e reflexionar sobre o feito educativo coa xente de a pé.

Los trucos del formador: arte, oficio y experiencia”, publicado por Graó no 2007. Neste libro de autoría colectiva, Vicenç Arnaiz encárgase do capítulo 11, no que comparte cos lectores os seus segredos, estratexias e trucos para preparar unha sesión formativa.

 

Vimos dicindo aquí, en varias e reiteradas ocasións que un dos retos que ten pendente a educación infantil é a coordinación dos dous ciclos que integran a etapa. Unha mágoa que en ningún dos foros nos que se congrega aos profesionais da educación infantil se contemple esa posibilidade. Parecen mundos independentes, distintas titulacións, distintos horarios, distintas atribucións…, pero non é toda a etapa educativa?, non traballan coas mesmas criaturas?, non están uns preto dos outros?. Non será preciso que alguén promova a posibilidade de que os 0-3 saiban o que se fai en 3-6, e que os 3-6 coñezan como viven na escola 0-3 os seus futuros alumnos. É que só nos interesa a nós?, é ben raro! Ou será que as cuestións orzamentarias, burocráticas e dependencia administrativa impiden a relación deses dous mundos complementarios.

Mágoa!, outra oportunidade de mellorar a calidade da educación infantil desaproveitada.

20 anos de Preescolar na Casa TVG

In InformArte on 14/12/2010 at 20:30

O pasado sábado, día 11, emitiuse o programa 661 de Preescolar na Casa TVG, co que se conmemoran os 20 anos que levan en antena. No ano 1990 emitíase o primeiro, unha aposta forte da Fundación PnC, vendo as posibilidades que lles brindaba o medio televisivo para chegar a un maior número de familias. A día de hoxe segue a ser un clásico nos programas divulgativos e a súa función segue a ser tan necesaria coma cando empezaron, ou máis.

Xa temos falado, noutras ocasións da labor que desenvolve a Fundación PnC; sempre dicimos que nunca será o suficientemente recoñecida, porque milleiros de familias ao longo de máis de 30 anos, contaron con este servizo cunha clara vocación de axuda e formación dos pais, nais, avós, avoas, mestres e outros axentes educadores. Esa labor a carón dos nenos e nenas galegas, no seu día a día, non hai institución que llela facilite co mesmo compromiso e coa mesma profesionalidade que o fan as persoas de Preescolar na Casa.

Pódese coñecer máis, ben no blog, na web, no programa de radio que emiten os domingos, ou nos programas da TVG.

Longa vida para Preescolar na Casa!

Entidades locais e educación da primeira infancia

In ActualizArte on 19/10/2010 at 21:00

O pasado 14 e 15 de outubro, tivo lugar en Madrid o “Encuentro entre entidades locales: educación para la primera infancia“, un foro de debate onde se tratou o papel dos municipios na escolarización do primeiro ciclo de EI. En España na actualidade, acadouse a taxa de cobertura do 34,1%, e o 70% do total de centros públicos son de titularidade municipal –preto de 3.000.

A máis de procurar a conciliación da vida familiar e laboral das familias, a educación da infancia tense revelado como un elemento determinante no posterior devir académico do alumnado.Polo tanto, a calidade do servizo que se presta á cidadanía e aos máis pequenos, os espazos nos que se acollen, a formación do persoal que os atende, os materiais que se empregan, e as metodoloxías que se aplican, son aspectos a ter en conta desde dos departamentos educativos dos concellos. Como se pode ver no programa, aos asistentes entregáronselle modelos de documentación e protocolos de actuación con respecto á xestión eficaz dunha escola infantil. Unha mágoa que o ministerio non publique eses materiais no seu web, de seguro que serían de utilidade.

No programa vemos os títulos das interesantes intervencións ao longo destes dous días, pero non sabemos se foi tratada a tan necesaria coordinación entre os centros 0-3 e 3-6. Así mesmo, descoñecemos se se tratou a oferta educativa municipal non formal ou informal dirixida á primeira infancia. Referímonos a todos os servizos e persoas que interveñen cos máis pequenos ao longo de todo o día. Recordemos que iso tamén ten unha vertente educativa: os programas madrugadores, os comedores escolares, as actividades extraescolares, as ofertadas desde as bibliotecas, ludotecas, etc. En máis dunha ocasión temos comentado que a FEGAMP podería tomar a iniciativa de que os concellos elaboren unha carta de servizos á infancia, ao estilo do que se fai en Reggio Emilia. Explicitar con claridade a finalidade educativa de todas as intervencións coa infancia e coas súas familias. O só feito de escribir esa carta de servizos podería axudar a mellorar a calidade da atención, superando a barreira do indicador cantidade.

Nenas e nenos a full-time

In RebelArte on 22/02/2010 at 13:54

Na miña clase hai unha nena que me fixo saltar todas as alarmas; ao volver do recreo, se non lle fago unha sesión moi movida, quédase durmida; e isto ocorre moitas veces, non é unha anécdota dun día. Como me resisto a crer que perdín a man cos nenos e que me fixen unha mestra aburrida e soporífera, tratei de descubrir a que se debía ese déficit de horas de sono nunha nena de tres anos. Discretamente, indaguei se vía a televisión ata moi tarde, cales eran os seus hábitos cotiás, si se desvelaba pola noite ou se padecía algunha enfermidade.

Souben todo o que facía desde que se levanta ata que se deita. Velaí vai. Érguese ás 07:15 am, chega ao colexio un cuarto de hora despois, alí é acollida no programa “Almorzos saudables”, e unha vez toma os Chocokrispis con leite pode colorear ou xogar coa plastilina con outros cincuenta nenos. Ás 09:00 xúntase co resto dos compañeiros de clase e coa súa titora, ao longo de cinco horas ten psicomotricidade, ou inglés, ou relixión, ou informática, de seguro que volverá a colorear ou xogar coa plastilina en varias ocasións. Ás 14:00 é recollida polas monitoras do comedor escolar, xa vai co kit de aseo e coa axenda na man; asease, come un menú equilibrado, realiza o ritual de hixiene bucodental, e unha vez finalizada esta fase saudable poder ver unha película na sala de usos múltiples. Ás 16:00 comezan as actividades organizadas pola ANPA do centro, nas que participa todos os días ata as 19:00, son ben variadas: teatro, danza, karate, etc. Outros días participa nun programa do concello de “Tardes lúdicas”, con actividades de predeporte ou piscina. Seica logo a recollen os seus pais, aproveitan para facer algún recado, ou para ir á biblioteca a escoitar un contacontos e van para a casa, xoga un pouco coa súa irmá pequena, dúchase e vai para a cama onde seu pai lle le un conto. E así pecha a xornada ás 21:00 h.pm cun cómputo de 14 horas “laborais”. Isto o convenio colectivo non o permitiría. Cando menos, se as actividades foran promovidas por un único servizo, non podería permanecer máis de oito horas, tal e como sucedía nas garderías

Podemos pensar que é unha nena afortunada; os seus pais teñen traballo; asiste a un centro que conta con todo tipo de servizos; vive nun concello que se ocupa dos máis pequenos e trata de conciliar a vida familiar e laboral; fai cinco comidas ao día; os seus pais queren que aproveite todas as posibilidades que eles non tiveron, sobre todo agora, que como os pequenos “son coma esponxas” non lles costa traballo aprender o que sexa, piano, pintura… Millóns de nenos no mundo non teñen todas estas prestacións. Ela ten de todo. Faltaralle algo?

Quedei abraiada. E isto é o día a día de máis da metade dos nenos que acoden ao centro no que traballo, son trescentos en total, con idades comprendidas entre os 3 e os 6 anos. Non sei porque me veu á cabeza a xerarquía de necesidades de Maslow, representada na súa coñecida pirámide, e máis unha característica da súa teoría “só as necesidades non satisfeitas inflúen no comportamento das persoas, pero a necesidade satisfeita non xera ningún comportamento.”

Hai anos, cando os nenos non desfrutaban de tantas vantaxes, de cando en vez recibía algúns pais e nais que se lamentaban do pouco tempo que pasaban cos seus fillos, eu sempre lles contestaba, en ton tranquilizador, que importaba máis a calidade que a cantidade de tempo que lle dedicaran. Hoxe en día, xa non son tan benévola; podo entender a situación dos pais pero non son quen de mentir, porque tecnicamente é imposible que o tempo sexa de calidade cando é un “non tempo”.

Ben sei que a vida actual é así, que os pais e nais están escravizados por moitos condicionantes, ben sei que desexarían que fose doutro xeito, ben sei que nós, coma docentes, non podemos modificar as condicións de vida destas criaturas…, ou si? De seguro que non podemos facer que permanezan menos horas tutelados por estraños, pero si que podemos axudar a que esas horas e o reparto dese tempo sexa máis equilibrado, máis acorde coas necesidades dos nenos.

Como? Suscitando un debate no foro onde están representados todos os promotores de servizos de atención á infancia: no Consello Escolar do centro. Alí participa o centro, a ANPA, os representantes de departamentos educativos dos concellos. Con que motivo? O primeiro deles, ver quen se encarga de proporcionarlle un tempo de descanso e de lecer ás criaturas. Ao mellor non é precisa tanta actividade, e xa que é inevitable que pasen tantas horas, ao menos que haxa espazos para o relaxo dos nenos e nenas. Non todos teñen que xustificar a súa intervención presentando produtos e resultados. O mellor resultado será o desenvolvemento harmónico das criaturas nun clima de sosego, de escoita e de afecto. Serán primeiros pasos.

Recordade que sempre estamos facendo mención de experiencias nas que hai unha coordinación de todos os servizos que atenden á infancia, concellos do norte de Italia ou Portugal, países nórdicos, o que quere dicir que xa hai moito camiño andado, que non é preciso que cometamos erros iniciais, porque sabemos para onde mirar. Será un bo paso.

Nota: Esta narración é ficticia, a nena non existe, o cole tampouco, isto non se corresponde con ningún feito real, ademais concedinme moitas licencias literarias para facelo máis entretido, un pouco delirante e conmovedor.

Escolas infantís de Pistoia

In ActualizArte on 27/01/2010 at 22:52

No nº 397 de Cuadernos de Pedagogía, de xaneiro de 2010, recóllese nun artigo os principios educativos destas escolas ubicadas na Toscana, que desde os anos 60 desenvolven un proxecto de transformación educativa na Educación Infantil e no conxunto das políticas educativas, sociais e culturais. Todo ilo, plasmase nunha Carta de Servizos Educativos.

No nº 129 de In-fan-cia entrevistan a Sonia Iozzelli, que xunto con Annalia Galardini, foron responsables nos últimos treinta anos dos servizos educativos á infancia en Pistoia.

Desde aquí pódese acceder a unha galería de imaxes dunha visita as escolas de Pistoia.

Unha boa lectura para inspirar proxectos semellantes naqueles concellos de Galicia que ofrecen un amplo abano de posibilidades de atención educativa e de lecer á infancia, pero nos que aínda non se chegou ao punto de consensualo co principal servizo educativo, a escola. Así ás veces, duplícanse, solápanse, chocan as intervencións sobre os mesmos nenos pero en distintos momentos e por distintos servizos. Cumpriría facerlle algunha suxestión á FEGAMP neste eido.

Posibilidade de realizar visitas de estudo ás escolas de Pistoia.