A nosa achega á educación infantil

Posts Tagged ‘arte’

Educación e compromiso cívico no Xardín do Recordo

In CativArte,EmocionArte,FamiliarizArte on 17/06/2017 at 10:02

As persoas que nos seguen saben da nosa teima por conectar a realidade educativa e a realidade social con experiencias que favorezan a educación nos dereitos humanos e a aplicación deses coñecementos na vida, seguindo, entre outros, os mandados da UNESCO para a educación no Desenvolvemento Sostible que instan á configuración de novas metodoloxías nas que os coñecementos académicos, as competencias cognitivas e as claves para o exercicio dunha cidadanía activa estean intimamente imbricadas. Así, sempre tentamos proporcionarlle ao noso alumnado vivencias nas que participe a comunidade e que ao fin revertan sobre ela axudando a mellorala. Cómpre lembrar que fixemos noso o lema de Eduardo Galeano: cousas pequenas de xente pequena en lugares pequenos que poden cambiar o mundo.

Dende o comezo deste curso iniciamos unha relación de colaboración co proxecto do Xardín do Recordo no Pazo do Faramello, un xardín público memorial á traxedia de Angrois no 2013. Estreáramos alí o outono contribuíndo coa plantación dun exemplar de cercis canadensis (árbore elixida pola Escola de Paisaxismo Juana de Vega para simbolizar cada unha das 81 vítimas do accidente de Angrois); asistimos á caída das follas das árbores do amor, emocionámonos coa súa floración na primavera e coa volta da súa follaxe con forma de corazón; celebramos cada nova incorporación de árbores grazas ás visitas doutros centros educativos e fómolo vendo medrar pouco a pouco. Con tal motivo, agora, quixemos darlle o peche a este curso no mesmo lugar pero con toda a nosa comunidade á que foramos facendo partícipe de todas as nosas achegas.

Abonda dicir que non somos partidarias das celebracións de peche de curso que tanto se estilan coma festivais e macrofestas nas que o consumismo, a falta de calma e de reflexión son o denominador común. Emporiso, a nosa alternativa tiña que ser máis serena, sen esas divisións entre escola e comunidade na liña de actores ou espectadores e, ao tempo, xeradora de compromiso cidadán. Unha merenda coas familias nunha pracenteira tarde no lugar do que tanto nos oíron falar, facéndoos parte tamén do proxecto do Xardín do Recordo foi a nosa opción.

O pasado 15 de xuño citámonos todos os grupos de 5º de EI no xardín coa consigna de que cadaquén tiña que aportar o mellor de seu para contribuír ao benestar de todos: merendas, doces, refrescos, cantos e música, papaventos, xogos e enredos, conversas e miradas cómplices sobre o que nos une a todos, as nenas e nenos.

Pero a comunidade somos máis ca docentes, alumnado e familias, é a sociedade en xeral e o entorno social en concreto, así fomos moitas máis as persoas que colaboramos para facer desta tarde un recordo especial da vida escolar en educación infantil.

Cando contamos algunhas das nosas experiencias, adoitan sorprender as colaboracións que logramos ao que respondemos que como norma xeral a xente bríndase gustosamente con todo o que teña que ver coa educación dos pequenos, sempre e cando se lle pida que mostren aquilo que mellor saben facer, aquilo que lles gustaría transmitir á infancia. Non pode haber imposicións senón apertura, se de verdade abrimos a escola aos cidadáns igual levamos grandes sorpresas.

Neste caso, o ilustrador Leandro Lamas, tan coñecido pola súa creatividade coma pola súa xenerosidade e compromiso con outros modos de vida máis respectuosos, quixo realizar unha ilustración que se converta en imaxe do Xardín do Recordo.  Trasladala a un cartel para estar á vista dos visitantes foi tamén xentileza da empresa local Rótulos Axeitos, asiduo colaborador nas nosas experiencias.

DSCN5057

Non faltou a vertente artística coa extraordinaria intervención do escultor Marcos Mariño, un creador que, ao longo da tarde e á vista de todos, coas súas motoserras foi dándolle forma a un tronco dunha árbore derribada polos temporais do pasado inverno ata transformala nunha alegoría do Xardín do Recordo na que non faltan os símbolos inconfundibles do Pazo do Faramello, o Sol e a Lúa.

Mención especial merece tamén a compaña da fotógrafa Elena Cerviño que cada día nos agasalla nas redes coas súas miradas sensibles, especialmente as referidas ao Xardín do Recordo, así grazas a ela imos sabendo ata dos cambios que lle pasan desapercibidos á meirande parte dos visitantes.

A nosa contribución na nosa liña, poemas e letras, para que quen visite o xardín saiba os nomes en galego das especies arbóreas que o integran e poidan deleitarse coa lectura de poemas de escritores da terra que lle falan aos ríos, ao vento e aos bosques.

E tamén unha recomendación para camiñantes, visitantes e peregrinos sobre como pasear pola lendaria senda da Traslatio Xacobea e Camiño Portugués que discorre paralela ao Xardín do Recordo: os vinte puntos do “Manual do bo paseante” de Raimon Juventeny publicado en Faktoría K de libros trasladados a laxas de pizarra para que a cada pouco vaian impregnándose do espírito dos bos paseantes.

Como non podía ser doutro xeito, todo o noso agradecemento ao artífice do Xardín do Recordo, Gonzalo, quen coa súa xenerosidade,  compromiso coa memoria, coa educación e co futuro nos acolle nos seus eidos sempre cun agasallo, neste caso cun exemplar de cotinus máis coñecido como árbore das pelucas, que tamén foi plantado coa axuda de todas as mans, aportando o noso gran de terra a este proxecto que naceu da súa iniciativa pero precisa de que todos arrimemos o ombreiro.

DSCN4956 - copia

Grazas a todos por facer desta tarde un recordo especial nun lugar moi especial.

Advertisements

Pedras, paus e cunchas

In CativArte,Uncategorized on 18/05/2017 at 20:07

final-baja-una-casa-bien-abierta-tapa

Descubrimos as ilustracións de Claudia Legnazzi e quedamos engaioladas co proceso de creación do libro “Una casa bien abierta”, emporiso aquí o deixamos para que serva de inspiración neste tempo de paseos pola beira do mar.

10007471_764254180286097_481420939379729152_n

Claudia Legnazzi é arxentina, ilustra libros para nenos e mozos desde fai vinte anos. Ten recibido moitos premios, entre outros o Runner-up no Noma Concurso de Ilustración en Xapón. No 2002 obtivo o Primer Lugar no Catálogo de Ilustradores de CONACULTA, e tamén o Gran Premio do Xurado no Noma Concurso de Ilustración da Unesco Asia. Moitos dos seus traballos expóñense no Chihiro Art Museum de Tokio, especializado en ilustración infantil de todo o mundo.

Pintando o fondo do mar

In CativArte on 23/12/2016 at 09:35

img_4107

Gustamos moito de contar coa axuda de persoas “expertas” na clase que poñen o seu coñecemento e habilidades ao servizo das nosas dúbidas ou problemas. Nesta ocasión recorremos á experiencia da amiga Amalia Costa Bouzas, unha artista plástica que, entre outras moitas temáticas, ten especial predilección por plasmar fondos mariños, pozas e reflexos na auga nas súas obras.

Ao longo deste outono, climatoloxicamente tan bondadoso, o noso alumnado e as súas familias aproveitaron para dar moitos paseos pola beira do mar, dos que sempre nos traían agasallos (cunchas, anacos de madeira, pedras e area) que queríamos ter presentes na aula para rememorar eses momentos tan pracenteiros para eles, así, pedíranme que fixera un cadro con eles. Realizamos unha presentación que tiñamos nun recuncho da aula xunto con outras coleccións de cunhas, pero non acababa de ser totalmente do seu agrado xa que logo, dicían non lles recordaba o mar, nin ulía a mar…, o que nos pedían era todo un reto.

img_4035

Velaquí un dos nosos problemas aos que había que buscarlle solución. Emporiso solicitamos a colaboración de Amalia. Chegou chea de recursos: fotografías de pozas mariñas que lle serven de inspiración, cunchas, anacos de madeira e de cristal pulidos polo mar, algas, corais e pedras.

Tras mostrarlle todo isto e conversar sobre o obxectivo que pretendían púxose mans á obra: cun taboleiro de madeira e pigmentos díxolles que recrearía un fondo mariño. A sorpresa veu cando como utensilio para pintar sacou un secador de pelo. Non daban creto ao que vían, ía pintar cun secador, isto superaba todas as nosas anteriores extravagancias.

En verdade, tras todo un proceso no que foi acomodando a pintura co efecto do vento, o resultado é espectacular polos efectos creados así como polas texturas que foi deixando que mesmo semellan a auga en movemento sobre a area.

Tralo secado, non quedou máis que engadir os elementos.

img_4095

Agora si están satisfeitos do resultado, isto si que lles recorda unha desas pozas nas que eles adoitan xogar nos días de praia. Nós tamén o estamos por todo o rico proceso que nos conduciu a este resultado  froito de moito debate e de moito pensar para resolver un problema.

img_4111

Tapiz da primavera: puntillismo cos pés e dripping

In CativArte on 27/03/2015 at 07:44

Como reflectir nunha pintura todas as cores da paisaxe primaveral, os cambiantes azuis do ceo, os milleiros de verdes dos montes, os amarelos dos toxos e das xestas que coma pingas salpican o verde, como pintar as etéreas flores rosáceas das espidas froiteiras que, cun refacho de vento, marchan voando coma pequenos papaventos …, como lograr plasmar nun cadro todo iso que ao lonxe parecen pequenas manchas de cor que se superpoñen, se mesturan e se resaltan?

O noso alumnado tentou facer unha representación da paisaxe que vemos a través dos ventanais, pero poida que polos materiais empregados –ceras, lapis de cor e rotuladores-, o resultado non os deixou moi satisfeitos, porque quedaba con cores moi planas, moi estáticas, non lograron plasmar toda a paleta de cromática que vían.

Así, ao día seguinte fixémoslle unha proposta, tentaríamos repetilo nun gran mural para logo expoñer nos corredores do centro ao igual que fixemos co verán e co outono 2014, así como co inverno 2015. En cada un deles empregáramos unha técnica distinta, e nesta ocasión quixemos facer unha intervención a medio camiño entre o artístico e o lúdico, de modo que lles dixemos que o pintaríamos cos pés e lanzando pintura, o que os deixou desconcertados e fascinados.

Cando chegaron pola mañá amosámoslle algunhas obras de pintores ligados ao movemento do puntillismo (divisionismo), e nese momento viron que iso era o que a eles lles gustaría plasmar: milleiros de cores que acaban dando forma a elementos que se integran na natureza. Pero xa de inmediato me dixeron que iso era moi difícil porque seica había que facelo coa punta dos dedos puntiño a puntiño, e nós tiñamos en mente o grande mural que acostumamos a preparar en cada cambio de estación para colgar no corredor; as dimensións son 200×180, tal e como amosamos aquí. Nese momento recordeilles que lles dixera que pintaríamos cos pés. Ante as súas observacións (mancharse, frío, non quedar forma de puntiños, etc.), engadín que non se descalzarían, daquela quedaron aínda máis desconcertados. Amoseille un rolo de plástico de burbullas e díxenlle que con iso lles faría unhas calzas coas que pintarían. Organizámonos por grupos, fixemos un esquema no encerado, dividimos zonas no mural (liña de terra-liña de ceo), “calzámonos”, collemos botes de témpera en cores básicos (verde, azul, amarelo, branco), estendemos o anaco de pano sobre o que pintaríamos (retallo de tela de cobertor branco moi groso e con relevo), e comezamos o chorreado de pintura para que a pisaran.

Comezamos polo ceo, que realizamos en tres grupos variando as cantidades de azuis e de branco, e logo con dous grupos fixemos o monte con verdes e amarelos. Rematamos con unhas porcións de témpera de purpurina para crear ese efecto da luz sobre as cousas. Estaban marabillados de como as súas pegadas creaban esas combinacións de cores e coa sensación que lles producía o plástico de burbullas.

Unha vez o puxemos vertical quedaron impresionados co efecto logrado, pensaron que xa podía quedar así, pero recordámoslle que aínda nos faltaban as árbores froiteiras coas súas flores voando polo ceo. Aí xurdiron moitos apuntamentos, habían quen suxería pintalas e poñer as flores de papel ou pintalas cun pincel. Retrucámoslle que iso non lograría o efecto “voador” que querían. Durante o recreo engadín unhas ramas de xesta que peguei ao tapiz con silicona, e á volta creamos tres tons diferentes que ían do branco roto ao rosa, como as flores das ameixeiras, das cerdeiras ou dos pexegueiros. Sobre elas chorreamos a pintura (dripping) con brochas grandes.

Agora quedamos absolutamente satisfeitos, tanto polo resultado coma polo proceso seguido, neste caso máis guiado ca noutras ocasións pero sempre suxerindo e incorporando as súas achegas.

Certamente, non é o noso obxectivo ensinarlle movementos pictóricos (ou perverter a idea pola que xurdiron) nin a copia de obras senlleiras, pero neste caso, consistiu en botar man da experiencia para solucionar “o noso problema”. E sobre todo, foi unha actividade divertida, diferente e enriquecedora.

O noso tapiz ficará pendurado ata que a inminente chegada do verán e os cambios da paisaxe nos pidan outra interpretación. Xa se verá.

Ver fotografías do proceso

Tapís da primavera

Poesías á rúa. Acción poética

In CativArte on 10/03/2015 at 20:29

Estamos cos preparativos de todo o que vén agora, Día Mundial da Poesía, Mes das letras,  Letras galegas, e ao igual que fixéramos o ano pasado o que queremos é sacar a poesía á rúa, porque a poesía é de todos, todas as persoas temos dereito a ler un poema de balde. Queremos que o lema sexa máis poesía e menos publicidade na cidade.

Tomamos como referencia o que se fixo fai máis de vinte anos na cidade holandesa de Leiden,  Muurgedichten van Leiden– que podería traducirse como “Poemas nas paredes”-son unha colección de poemas, (un total de 101) que se pintaron nas paredes exteriores dos edificios da cidade de Leiden nos  Países Baixos, sendo hoxe moi populares entre a poboación e unha atracción para os turistas. Escritos en diferentes idiomas, segundo o idioma do poeta (cunha traducción ao holandés a ao inglés), coidando moito o contraste visual das letras e o fondo da parede. O proxecto “Poemas nas paredes” comezou en 1992 finanzado por unha fundación privada, por corporacións locais de Leiden, sendo o primeiro poema da poeta rusa Marina Tsvietáieva, dende entón, engadíronse todos os demais, rematando no 2005 co poema De profundis de Federico García Lorca. Na actualidade algúns poemas xa xe perderon, pero consérvase a meirande parte deles, a máis dos que se engadiron no 2010. Outros poetas incluídos son Cummings, Langston Hughes, Du Fu, Luis Oliver, Neruda, Rilke, Shakespeare e  Yeats.

Xa se di que en Leiden os graffitis son poesía

A nosa escala podemos facelo de moi variadas formas, sempre mantendo a idea de poñer máis poesía ao alcance de todos os viandantes: nas paredes interiores do centro, sobre vinilos, en carteis, en colaboración con asociacións ou concellos, en espazos públicos, en muros de zonas deixadas, nas rúas circundantes aos centros educativos, en zonas de paso, en negocios, nos parques… As posibilidades son múltiples, e os efectos de seguro que beneficiosos para a vista, para o ánimo e para o espírito.

Abondan exemplos como as cidades adheridas a Acción Poética, un movemento mundial iniciado por Armando Alanís Pulido, un escritor e promotor cultural mexicano director-fundador de Acción Poética, que consiste en pintar frases, versos, poemas nas paredes das cidades. Ou as accións dos madrileños  Boamistura, autores de “Madrid, te comería a versos”, un proxecto que xorde dun acto de amor de artistas e poetas para humanizar a cidade, neste caso escribindo poemas nos pasos de peóns, ou en “Paisajes de paz“, e en “Callar es gritar intensamente“, por mencionar algunhas das súas intervencións máis senlleiras.

Haberá quen pense que estas pintadas poden afear as paredes, iso depende do concepto de beleza que teña cadaquén. Tamén haberán quen diga que iso pode incitar a que se fagan outras pintadas, ogallá foran tan mixiriqueiros cos paneis publicitarios e coas imaxes estereotipadas das multinacionais. Para desmontar eses temores non temos máis argumentos que o que seguen:

 Poesía para todos os días en todos os espazos. Liberando poemas.

Que salten os poemas á rúa desde os centros educativos de Galicia da man do noso alumnado porque

Imaxinade os muros das escolas cheos de poesías!

Mimosas, o sol do inverno

In CativArte on 21/02/2014 at 09:07

Chegado este tempo, case todos os cursos facemos algo coas mimosas que enchen de cor amarela os montes da nosa terra, así son chamadas o sol do inverno. Poida que sexa polo seu aroma, pola delicadeza das súas flores, pola orixinalidade das follas ou porque son das primeiras en aparecer aínda na invernía, as mimosas sempre nos dan moito xogo na aula: recendos, cóxegas, mimos, observacións e representacións artísticas, como o fixemos en anos pasados.

Nestes días quixemos facer unha representación figurativa realista, na medida na que son quen de facelo os nosos nenos e nenas. Sobre isto, malia que hai quen pensa que non se lle deben impoñer modelos aos pequenos, nós somos das que opinamos que nalgunhas ocasións hai que darlle as claves de como ver e de como poder representar a realidade. Para ilo hai que facerlle reparar en detalles como o tamaño, a proporción, a distribución no papel, os trazos iniciais, o uso da cor e das técnicas adecuadas que permitan unha copia máis fiel.

Partindo dunha primeira rama traída por unha nena, fixemos un bosquexo inicial con lapis de cor, pero o resultado non foi moito do seu agrado. Tentámolo de novo con rotulador de modo que nos permitise trazar mellor as follas das mimosas pero os materiais definitivos viñeron co terceiro intento: acrílico aplicado con bastonciños de algodón e palillos.

Nesta ocasión logramos vinte e cinco traballos bastante iguais entre eles e entre o modelo a representar, e para constatalo conservamos as flores orixinais tras secalas e prensalas.

Ao noso entender, isto non é ir en contra da creatividade individual, pero hai que recoñecer que a copia tamén reporta beneficios, neste caso de expresión plástica. O malo é que ás veces movémonos de forma pendular e acabamos deostando o que noutros tempos se fixo polo mero feito de escapar do pasado.

Entanto, descubrimos que a mimosa é considerada a flor da amizade, emporiso é empregada en Italia como agasallo o 14 de febreiro, noutros lugares no día 8 de marzo para as mulleres traballadoras, e en Francia mesmo lle dedican festas e festivais as mimosas.

Ver presentación.

Mimosas

“Soy un artista”

In CativArte,ContArte on 11/02/2014 at 07:00

Nunha das nosas últimas visitas ás librerías descubrimos “Soy un artista”, de Marta Altés, un libro que ilustra a diferente mirada que teñen unha nai e un fillo sobre o proceso creativo. El ve arte en todas partes, todo lle inspira, pero a nai non está tan contenta con algunha das súas creacións.

Que os nenos e nenas dean renda solta á súa imaxinación artística, ten as súas vantaxes e os seus inconvenientes, nomeadamente algo que non lle gusta moito aos seus pais: que se ensucien e manchen roupa, paredes, mesas, chan… Pero hai que ser consecuentes, si se quere que sexan creativos hai que deixalos crear e experimentar.

Este retrato aseméllase a…

In CativArte on 10/10/2013 at 07:48

Inesperadamente xurdiunos unha actividade fantástica da que estamos tirando moito proveito e cremos que aínda nos dará bastante xogo.

Tras consensuar as normas para o aseo e para a zona de lectura, recollémolas nun cartel acompañadas de suxestivas imaxes. Cando os estábamos proxectando na pantalla para ver se todo estaba ben, dous alumnos sentíronse identificados co retrato dun neno lendo. “Ese son eu”, “Non, son eu” dixeron case ao unísono. Todos os demais concordaron coas súas apreciacións, motivo polo cal fomos analizando os rasgos do neno retratado e vendo as coincidencias e/ou diferenzas cos que se atribuían o parecido, cabelo, faciana, sorriso, pose… Finalmente, concluíron que se asemellaba máis a un que ao outro.

Tras esta proveitosa actividade, os demais reclamaron un retrato co que compararse.

Non foi doado darlle continuidade a un xogo que xurde froito da casualidade. Por sorte demos cun magnífico blog, I am a child, children in art history, no que recollen milleiros de representacións pictóricas de nenos e nenas, de todas as épocas, estilos e nacionalidades. Así puidemos ir escolmando cando menos dous ou tres retratos que ao noso entender gardaban algunha semellanza con cada un dos nosos 25 alumnos/as.

Elaborada esta batería, primeiro pasámola toda deseguido, para ver se eles aprezaban o mesmo ca nós. Houbo moitas coincidencias.

Como curiosidade dicir que case sempre son os outros os que se decatan do parecido, algo co que ás veces non concorda o “interesado”. Tamén adoitan ver semellanzas con aquelas representacións nas que os nenos/as están a realizar algo moi atractivo. Velaí unha pequena introdución a que un retrato vai máis alá da representación fiel da fisonomía, tamén plasma cualidades persoais e psicolóxicas.

Tras varias sesións e moito debate agora xa temos decidido un retrato por alumno/a. O seguinte paso será fotografar a cada neno/a na mesma pose que a do retrato que se lle asemella. Moi de esguello saberemos o que son:  primeiros ou primeirísimos planos, planos cortos, medios ou enteiros; tan só coa pretensión de que aprecien esas diferenzas de enfoque. Posteriormente, faremos unha presentación en diapositivas co retrato e a fotografía de cada un.

Unha maneira máis de coñecer os seus rasgos persoais e diferenciadores.

Retratos

Que chova!

In CativArte on 01/10/2013 at 06:54

Vía Galicia Cool Magazine, coñecemos esta instalación feita o pasado verán na vila portuguesa Vilanova da Cerveira.

Cremos que pode ser moi inspiradora para os centros educativos, tanto para os días de sol como para os de choiva.

Intervención artística final: water painting

In CativArte on 19/06/2013 at 06:38

246975_480278352052640_1562447551_n

Pechamos un ciclo co noso alumnado de 5 anos e as súas familias estaban moi interesadas en conservar algunhas das realizacións plásticas destes tres intensos anos. Temos por norma deixalas como fondos artísticos do centro, así que fixemos unha intervención para que eles tamén teñan un recordo.

Se ben o pasado ano cerráramos cun espectacular Tall painting, e o anterior cun Drip painting colectivo que logo partimos en anacos para que cadaquén tivera a súa parte, este curso tocoulle a outra técnica: Water painting ou Ebru inspirándonos nos traballos deste artista turco.

A nosa versión non é tan sofisticada nin meticulosa, o noso alumnado non podería facelo nin tería sentido; para nós o que importaba era que coñeceran outras maneiras de facer.

Con esmaltes de uñas, cubetas de auga e lenzos, velaquí os resultados. Ver presentación.

Ao igual ca sempre, tamén encerra unha metáfora educativa: non se pode manipular e conducilo todo, hai que esperar a que as cousas nos deixen ver a súa beleza de seu. A non intervención tamén dá moitas sorpresas, todas distintas, todas diferentes.

Coma os nosos nenos e nenas, cada obra é un monotipo, único e irrepetible. Esa é a mensaxe.

Chamando pola primavera

In CativArte on 29/04/2013 at 05:51

Para chamar por esa primavera que non dá chegado. Ideas decorativas nas que poden participar todas as familias e alumnado do centro.

Rebecca J Coles traballa con papel e tesoiras e realiza estas fermosas composicións.

A invención concreta

In CativArte on 22/04/2013 at 06:49

“Cubo de nylon, Jesús Soto

Unha das exposicións que puidemos visitar en Madrid foi “La invención concreta” da colección Patricia Phelps de Cisneros no Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofía (MNCARS), unha das máis completas sobre a arte contemporánea en América Latina.

Esta colección sobre a abstracción xeométrica conta coa súa propia web lainvencionconcreta.org, que permite a visita virtual organizada por países, por autores ou por anos. Asemade, as obras están clasificadas arredor de cinco eixos temáticos: Diálogo, Universo, Xeometría, Ilusión e Vibración.

Durante a visita fomos tomando notas, porque á vista de cada obra xurdíanos moitas ideas para o traballo co noso alumnado, que pouco a pouco iremos recollendo no blog, pero queremos convidarvos a entrar porque cremos que nos abre unha porta á creatividade, tanto polos materiais empregados, como polas representacións, así como polas posibilidades de traballo coa luz e coa sombra.

Chamaron poderosamente a nosa atención as obras de:

-GEGO, Gertrud Goldsmidt, “Dibujo sin papel”no que sen lenzo nin papel, se recrea na sombra que proxectan uns entramados de arames sobre a parede.

-Alejandro Otero, “Tablón de Pampatar”, cuns suxestivos xogos de raias sobre fondo branco.

-Helio Oiticia, “Monocromática en vermello”, explorando os matices dunha soa cor.

-Jesús Soto, autor do espectacular “Cubo de nylon” co que ilustramos esta entrada, e doutras como “Dobles transparencias” ou “Vibración”, que sempre inclúen o movemento.

-Lycia Page, cun gran número de obras de entre as que destacamos o “Libro da criaÇao”, unha serie coas 16 páxinas (cartón de 12X12), nas que a autora dá conta da creación do mundo.

No início era tudo água.
Depois as águas foram baixando, baixando, baixando, e baixaram.
O homem começou a marcar o tempo.
O homem descobriu o fogo.
O homem era nômade e caçador.
Na floresta.
O homem era gregário e semeou a terra.
E a terra floresceu.
O homem inventou a roda.
O homem descobriu que o sol era o centro do sistema planetário.
Que a terra era redonda e girava sobre seu próprio eixo.
O homem construiu sobre a água: palafita.
Submarino: o vazado é o cheio sob a água.
A quilha navegando no tempo.
Luz – luz plena.

Lycia Page

Para nós foi toda unha descuberta. Altamente recomendable e moi estimulante.

O Soño de Mateo. A creación do Pórtico da Gloria

In ContArte on 14/01/2013 at 06:00

Mateo

Nestes días de agasallos, chegou ás nosas mans o álbum ilustrado“O soño de Mateo”, unha emocionante aventura que nos transporta ao universo de imaxes fantásticas que xorden na mente do futuro creador do Pórtico da Gloria.

Co “O soño de Mateo”, a Fundación Barrié persegue a consecución de dous obxectivos fundamentais: fomentar e difundir o coñecemento do patrimonio histórico-artístico entre os máis novos, e, ao mesmo tempo, contribuír á concienciación sobre a importancia da súa conservación. Da man do mozo Mateo, os lectores embárcanse nunha viaxe a través dun mundo misterioso cuxos secretos revelaránselles aos poucos, proporcionándolles as claves para entender os significados desta obra cume do Románico. Á expresividade e beleza dos debuxos de Rodrigo Chao únese o texto evocador e poético de Francisco Prado, enriquecido con metáforas impactantes e alusións a grandes obras da literatura como “A Odisea” de Homero e “A Divina Comedia” de Dante.

Acompañado de anexos históricos e fotográficos, “O Soño de Mateo” ofrece unha experiencia única para que os xóvenes lectores penetren nos significados do Pórtico, á vez que aprenden as conexións entre a lectura, a imaxinación e a creatividade, entre a arte como forma de expresión persoal e como fonte de coñecemento, así como os valores do estudo, o esforzo, a tolerancia e a apreciación do patrimonio cultural.

Na súa formulación didáctica, “O Soño de Mateo” atopa a súa inspiración nas mesmas virtudes que fixeron que o Pórtico da Gloria consiga cativar a espectadores de todas as idades durante séculos, xa que, do mesmo xeito que esta gran obra, o libro pretende ser á vez accesible e profundo, apelando ás emocións e ao intelecto, ao espíritu e á mente. É, por iso, unha obra dinámica que non se esgota nunha primeira lectura senón que impulsa aos nenos a volver a ela, e volver ao Pórtico, para descubrir novas dimensións, aprendendo a sentir o patrimonio como algo seu, sabendovaloralo, protexelo e conservalo para xeracións futuras.

Deixámosvos aquí o vídeo de presentación deste álbum, que sen duda será de proveito para xóvenes e adultos. O noso agradecemento para quen nolo fixo chegar.

Intervención artística final: tall painting

In CativArte on 22/06/2012 at 06:51

Andábamos dándolle voltas ao que faríamos para pechar o ciclo; queríamos algo colectivo no que todos participaran e que nos quedara como recordo do paso deste grupo polo centro. A solución veunos vía unha amiga de infantil que está nunha praza en Estados Unidos. Mandounos un vídeo espectacular dunha intervención do artista Holton Rower, coñecido polas súas obras de tall painting, que a grandes trazos, consisten en derramar pintura sobre unha estrutura, dando como resultado unha pintura-escultura con efectos de cor engaiolantes.

Para nós era a maneira perfecta de facer algo lúdico, artístico e memorable, polo que nos puxemos mans á obra; houbo que recorrer aos nosos familiares para a montaxe da plataforma, que fixemos en tres formatos distintos e con materiais diferentes, dado que descoñecíamos cales eran os empregados polo artista: chapa de madeira laminada, conglomerada e aluminio lacado foron a base para a pintura acrílica. Versións a escala con témpera, elaboración das mesturas de cor, e ensaios para a intervención final, foron os previos.

Imaxes case hipnóticas, que para nós son como unha metáfora  do efecto da educación sobre os nenos e nenas. Capas e máis capas que se superpoñen, trasladan, moven as anteriores, empuxan e deixan unha pegada máis ou menos visible pero presente, que nun momento, nun chanzo ou outro se deixan ver; que se amplían, formando unha fermosa composición, diferente segundo o ángulo de visión. Tamén, como mestras, podemos entendelo como a marca que nos van deixando cada un deles na nosa historia docente que se vai configurando grazas ás promocións que pasan polas nosas mans.

En calquera caso, unha experiencia de traballo comunitario para recordar.

Velaquí os alucinantes resultados das tres intervencións nos centros de Sandra –CEIP O Coto, con 3 anos-, Isabel –CEIP A Maía, con 4 anos- e Ángeles, –EEI Milladoiro, con 5 anos.

Ver presentación.

tall painting a maía 4 anos

Ver presentación.

Tall painting

Ver presentación. 

Tall Painting Sandra

Pistoia VII: arte en La Coccinella

In CativArte on 16/04/2012 at 06:56

A planta superior de La Coccinella -baixo cuberta- está totalmente dedicada ao atelier. Este é o territorio de Morena, a atelierista, unha experta en didáctica da arte, que compaxina as tareas escolares co alumnado coa dedicación ao departamento educativo dun museo en Pistoia dedicado a Marino Marini.

Chama a nosa atención a división do espazo en seis salas distintas nas que se pode experimentar coa cor, cos materiais, coa luz ou coa manipulación de elementos da contorna. Sorpréndenos o uso de materiais como flores, ramas ou follas, anacos de espellos, pedras, cristais, areas, arames, todo ilo recollido polos nenos e recuperado para novos usos. Insisten na importancia da perfecta organización do material para que estea visible e accesible para o seu uso en calquera momento.

Un corredor que atravesa toda a planta fai as veces de sala expositiva. Un lugar destacado ocúpao un proxecto sobre un río da localidade, que fai de eixo narrativo da historia, costumes e construcións da comunidade. Todas as obras expostas, valorízanse cunha boa presentación –documentando o proceso con fotografías- e con reseñas, citas ou poemas.

Aprécianse alusións constantes ás obras dos italianos Lucio Fontana ou Marino Marini –artista local de recoñecemento internacional-; pero a atelierista insiste en que non se trata de que os nenos/as reproduzan obras de artistas, senón de que descubran e comprendan as linguaxes e estratexias que empregan para comunicarse co espectador. Porén, hai un gran número de libros de arte, de artistas e de obras de todos os tempos e estilos, pero nomeadamente de arte moderno ou contemporáneo.

Ver presentación.

La Coccinella II arte

“Primavera” para Ramón Conde

In CativArte on 13/04/2012 at 16:00

Que se lle pode regalar a un escultor?

Cando no mes de novembro visitamos o taller do coñecido escultor Ramón Conde, brindoulles aos nenos/as a oportunidade de facer figuras coa arxila. Acordáramos daquela, que na primavera volveríamos para pintalas. Agora recibimos a amable chamada da súa axudante Chus para recordarnos esta visita pendente. A alegría dos nenos, e a ilusión de ir a ver a un “amigo” de novo, non deixa dúbida do significativa que fora esa experiencia.

Agora ben, que lle podemos levar para amosarlle o noso agradecemento polas súas atencións?

Non é doado, xurde un debate, todos concordan en que ten que ser unha escultura, pero non acaban de poñerse de acordo sobre a forma, material e significado desa escultura. A primavera, parece ser finalmente un tema do gusto de todos. E como representamos nunha escultura a primavera? Que é o significativo da primavera? Que debe transmitir?

Cadaquén fai a súa achega: as cores do arco da vella, as chuvias de abril (augas mil), o recendo das flores e plantas aromáticas, o piar dos paxaros, o calorciño do sol, a alegría dos nenos/as,  os primeiros paseos pola praia, as cereixas de maio, as bolboretas, un poema, os toxos e as xestas que tinguen de amarelo os nosos montes, os ceos ovellados, o amor, os bicos, palabras fermosas …, iso é a primavera.

E así resolvemos a situación. Unha escultura de botellas de cristal que conteñen todos eses elementos que nos remiten á primavera e un collage coas fotografías das esculturas que fixeran con motivo da súa primeira visita. Un novo debate e estudo sobre a forma de montaxe e un catálogo colectivo rematan a poética escultura.

Ver presentación.

Escultura Primavera Ramon Conde

Cos agoiros de que sexa do seu agrado, volvemos ao seu taller. Somos recibidos coma uns vellos amigos. Ramón Conde traballando en novas esculturas que, de seguro, pronto veremos nalgún espazo público. Isto é novo, traballa sobre polistireno expandido, que logo cubre con resinas para facer o molde que finalmente dará lugar á escultura de fibra de vidro. Agora poden ver todo o proceso e o misterio desas esculturas que non pesan tanto como se lles supón.

Ramón califica a obra “Primavera” coma de arte conceptual, e dille aos nenos que sería digna de expoñerse no Centro Galego de Arte Contemporánea (CGAC).

Os nenos e nenas retoman as súas pezas para pintalas e así poder levalas para a casa.

Ver presentación.

Primavera no taller Ramón Conde

Ramón Conde desaparece misteriosamente e volve cunha sorpresa…

Ver presentación.

Primavera con Iolanda Castaño

Chegou coa súa amiga a coñecida e polifacética artista Yolanda Castaño, a quen os nenos e nenas recoñecen como autora do punki-vermiño “Punver”, e do libro “Cociñando ao pé da letra”, así como por ser a presentadora do programa “Cifras e letras” da TVG.

A mañá non podía ser máis completa, máis poética e máis artística do que foi.

Arte nas follas

In CativArte on 25/11/2011 at 07:37

Para amosarlle ao alumnado un soporte artístico distinto, unha maneira diferente de creación artística a partir da beleza das follas e outra forma de ver a arte.

Descubrimos o blog Naturayarte no que Lorenzo Durán recolle o seu proxecto artístico no que emprega elementos da natureza que lle serven para completar a súa idea do que considera arte.

Manchas de cor

In CativArte on 16/11/2011 at 16:00

Quedamos engaioladas cunha obra de Günther Förg exposta no vestíbulo da Fundación Barrié na Coruña, polo suxestivo uso da cor e polo texto co que se acompaña, no que o autor di: “ Para min, a arte abstracta hoxe é o que se ve e nada máis.”

Probamos a amosárllela ao noso alumnado, sen máis explicación, sen pedir nada a cambio, logo tan só lles deixamos actuar sobre o papel. Sen preguntas, sen correccións, sen máis…

Hoxe, preparando as latas para a plantación dos bulbos decatáronse de que fixeran unha composición de manchas como a de Förg, polo que lles deixamos xogar a facer variacións sobre a mesma.

Ver presentación de imaxes.

Günter Förg

Os pintores de xirasoles

In CativArte on 05/05/2011 at 14:01

Hai moitos, moitos anos -máis de cen-, na cidade de París coñecéronse dous pintores. Un chamábase Van Gogh, -en realidade os seu nome era Vicent- e outro Paul, Pau Gauguin.

A Paul gustábanlle moito os xirasoles que pintaba Vicent, polo que lle propuxo un cambio, daríalle un cadro seu por un de dous xirasoles. Era un bo trato. Fixéronse amigos e Vicent invitou á Paul á súa casa amarela no pobo de Arlés.

A Vicent gustábanlle moito os xirasoles, o sol, as estrelas, a herba seca, a luz do verán e maila cor amarela polo que preparou para o seu amigo unha habitación amarela, cunha mesa amarela, cun floreiro amarelo con un ramo de xirasoles amarelos e chea de cadros de… XIRASOLES.  Como podedes supoñer a habitación de Vicent era de cor… AZUL!.

Moi agradecido, Paul retratou a Vicent pintando… XIRASOLES case vermellos, porque a el gustáballe o vermello.

Cando se separaron, Vicent seguiu pintando as súas flores favoritas, pero agora ramos moito máis grandes, de doce ou quince xirasoles.

Paul marchou lonxe, moi lonxe, ás illas da Polinesia, e desde alí pediu que lle mandasen sementes de xirasol; cando estas floreceron pintou tamén catro cadros de xirasoles. Flores cortadas de xirasol.

É así polo que os xirasoles nos recordan a amizade que mantiveron os dous pintores Vicent Van Gogh e Paul Gauguin.

Aínda que é unha versión libre da verdadeira historia, así llelo contamos ao noso alumnado para que coñecesen o que hai detrás dalgunha das obras de arte que lle amosamos.

Sabemos que non se esquecerán das pinturas de xirasoles.

Como remate, un traballo colectivo, da obra de Van Gogh e que titularon “Leira de xirasoles” no que cadaquén representou o xirasol como quixo.

A lectura e a escrita na arte

In CativArte on 15/04/2011 at 00:00

A  nosa compañeira Mercedes Zas, autora do blog Comfy Slippers dedicado principalmente ao ensino do inglés en educación infantil, vén de realizar dúas fermosas presentacións con motivo da conmemoración do Día do Libro. Escolmou obras pictóricas de diferentes épocas e estilos nas que se representaran escenas ou momentos de lectura e de escrita.

Nun exercicio de imaxinación tentaremos adiviñar que é o que le ou escribe cada un dos personaxes. Pode dar  moito xogo; hai que atender aos detalles, a forma na que le, a postura adoptada, a concentración na tarefa, a intimidade da escena, e outras moitas pistas, que nos axudarán a comprender que a lectura ou a escrita poden ser un traballo, unha distracción, unha evasión…

Google Art Project

In CativArte on 11/02/2011 at 14:59

Google Art Project permítenos explorar máis de 1.000 obras de 400 artistas diseminadas en 17 das galerías de arte máis importantes do mundo. Entre elas The Metropolitan Museum of Art and MoMA en Nova York, The State Hermitage Museum,  Tate Britain& The National Gallery en Londres, o Museo Reina Sofía en Madrid, a Uffizi Gallery en Florencia o do Van Gogh Museum en Amsterdam.

Mirades

In CativArte on 31/01/2011 at 00:00

Descubrimos un blog deses que cómpre coñecer, Mirades, no que a súa autora, Teresa Bardera, recolle e comparte experiencias, traballos, impresións… relacionados principalmente coa educación infantil e coa arte en xeral.

Recomendamos encarecidamente a súa visita. Velaí algúns exemplos das súas entradas:

Land Art on line

Respirar arte na escola

Bandexas ou mesas sensoriais

Cuños para estampar

Robots

Teresa  Bardera, mestra de infantil, na actualidade traballa no ICE da Universitat de Girona, e con anterioridade publicou outras experiencias relacionadas coa arte noutros espazos, como o blog:

L´Art a educació infantil

Para inspirarnos.

Enlatados con Warhol

In CativArte on 14/01/2011 at 17:56

Como recordo de todo o que fixemos coas latas o trimestre pasado, quixemos amosarlle ao noso alumnado unha das máis emblemáticas obras e icono do artista do Pop Art, Andy Warhol, a lata de sopa Campbell -32 latas, unha por cada sabor existente naquela época- e que viran como un elemento cotiá pode ser obxecto dunha obra de arte.

Tralo cal, cada quen fixo unha versión da mesma, pero coa lata do alimento que máis lles gustaba: melocotóns, chícharos, olivas, etc. O acabado con acuarela estarcida, deulle o toque definitivo. Non é que sexamos moi partidarias de limitar o traballo coa arte á súa mera copia ou reprodución, pero neste caso, tratábase de que versionearan a idea.

Velaí as súas producións.

Artcyclopedia

In CativArte on 10/01/2011 at 00:02

Artcyclopedia recolle artigos, biografías, obras museos e todo o relacionado coa arte –semellante á Wikipedia, pero máis modesta-; recolle referencias de máis de 8.500 artistas, 2.500 sitios sobre arte e arredor de 100.000 ligazóns. O buscador de Artcyclopedia é na actualidade a maneira máis rápida de buscar información sobre artistas plásticos e acceder ás súas obras. Dá un ranking dos artistas máis visitados, entre eles Picasso ou Van Gogh. Recolle algunhas curiosidades como esta presentación Tilt Shift da obra de Van Gogh.

 

Ver_mirar_pensar_contar XVII

In MirArte on 22/12/2010 at 19:00

 

Aproveitando a entrada do inverno, quixemos amosarlles algunhas das obras do artista canadense Rob Gonsalves, profundamente marcado por Dalí e Magritte, cunhas obras sen límite claro entre o real e o imaxinario, creando unhas interesantes ilusións ópticas que logran cativar aos nenos e nenas.

Desde a galería de imaxes de Saper Galleries podemos ver “Chess Master”, “Spring Skiing”, “White Blanket”, “Tributaries”, “Cold comfort”.

Pequenas caixas de agasallos

In CativArte on 14/12/2010 at 20:30

Tras ver a obra da artista e deseñadora Jacqui Symons, decidimos falar coas familias do alumnado –a través do blog de aula- e pedirlle que non tiren as caixas pequenas dos agasallos, e que á volta de vacacións nolas envíen envoltas coma se de auténticos agasallos se tratara.

En xaneiro, construiremos móbiles para o centro.

Symons traballa con outras persoas axudándolle a desenvolver a súa creatividade e confianza en hospitais, unidades de saúde mental, con grupos de mozos en risco social e cos máis pequenos. No seu web pódese ver máis do seu traballo artístico.

Rematamos co outono

In CativArte on 02/12/2010 at 21:00

Á volta desta ponte xa estaremos metidas de cheo no remuíño do Nadal. A modo de peche de todo o traballo realizado arredor do outono, dos seus cambios na paisaxe, do seu clima e dos seus froitos, miramos esta imaxe da obra do artista renacentista italiano, Giuseppe Arcimboldo: “O outono”. Tratamos de localizar todos os froitos que coñecemos e que tanto xogo nos deron: as cabazas, as uvas, as castañas, os figos, as follas…, propoñemos un xogo clásico, “Vexo, vexo…”. E como non, tamén analizamos a expresión do rostro, e logo comparamos coa dos outros tres integrantes da serie das estacións ou doutras obras. É totalmente engaiolante para os nenos ver como se poden realizar retratos con elementos da natureza.

Cítricos

In EncienciArte on 29/11/2010 at 21:14

 A pasada semana dedicámonos aos cítricos. Aproveitando que están no seu momento, coñecémolos, probámolos, clasificamos as sensacións gustativas, olfativas e táctiles que nos producen, coma sempre medimos, pesamos, miramos coas lupas, cortamos, analizamos por dentro, comparamos prestando atención ao que os diferenza e o que teñen en común, fixemos zumes de cada un deles –tíñamos laranxas, toronxas, mandarinas, clementinas, sanguinas, limóns, limas, pomelos, kumkats-, fixemos composicións de cor, augas de sabores, etc. Rematamos cunha representación plástica, empregamos cera graxa e acuarela para acadar a transparencia das rodas dos cítricos. Logo tamén vimos algunhas obras de Fernando Botero nas que representa as laranxas. Toda unha interesante, aromática, gustosa e vitaminada proposta.

Sentindo o mar

In CativArte on 26/11/2010 at 07:59

Unhas compañeiras da Pobra –con algunhas delas coincidimos na visita a Reggio Emilia- levan xa un tempo intentando trasladar a filosofía de traballo coa arte reggiana ás súas escolas unitarias. Para ilo contan coa colaboración dun atellierista –piar fundamental naquelas escolas do norte de Italia-; unha persoa con formación específica que saiba introducir aos nenos e nenas nos procesos de creación artística.

O curso pasado, xa expuxeran o resultado desa colaboración con Manuel Teira -obras sobre a auga-, e o pasado día 19 de novembro abriron unha nova exposición “Sentindo o mar”, neste caso asesoradas pola artista Mónica Montero, desde o seu blog La luna que se mece eternamente, pódense ver algunhas das obras realizadas, ao igual que desde o web Desde Pobra.com.

Salientan as compañeiras o dobre obxectivo que perseguían con esta mostra que estará aberta ata o día 10 de xaneiro na Casa de Cultura da Pobra:

-Por unha banda amosar o produto resultante dun proceso que se considera aínda máis importante que o produto.

-Amosarlle á veciñanza o que se fai na escola, ao igual que se facía nas escolas de Reggio, unha apertura á sociedade para acadar unha valoración do feito educativo e artístico.

Parabéns para elas e máis para quen as apoiou nesa iniciativa de introducir na escola “persoas expertas” na creación e na linguaxe artística. Un paso adiante na mellora da calidade da educación infantil e da súa valoración social.

Transformar coa arte-transformar coas palabras

In ActualizArte,CativArte on 15/11/2010 at 21:00

Xa temos comentado que das distintas intervencións que escoitamos no curso “Leer para aprender”, ás que máis nos enriqueceron foron as de Javier Abad Molina, profesor de Educación Artística de CSEU La Salle de Madrid. A súa conferencia “Tejiendo palabras: contruir el sentido del aprendizaje a través de las artes”, foi desas que dan para pensar por moito tempo. Como aínda non dispoñemos do material deste curso, pero queremos compartir a experiencia, facilitamos o acceso a algunha das súas publicacións.

-“Palabras para mostrar la identidad de la escuela infantil

Unha experiencia que forma parte do “proxecto estético” que desenvolveron na EEI Zaleo de Madrid, transformando a entrada e a porta da escola con palabras que as criaturas asocian ao espazo escolar.

Sobre esta experiencia volveremos máis adiante. Recomendamos asemade, visitar o web da EEI Zaleo, no que se recollen distintos proxecto artísticos relacionados coas palabras ou coa ciencia.

Arte comunitario en la escuela infantil

A escola ao igual que a arte constrúe día a día o seu relato. As propostas de arte comunitario manifestan de diferentes maneiras estas narrativas.

Experiencia estética y arte de participación: juego, símbolo y celebración

Neste fala da importancia de edificar unha significativa educación estética como instrumento de integración social e intercultural.

-“Iniciativas de educación artística a través del arte contemporáneo para la escuela infantil

A súa tese de doutoramento na que estuda os valores humanos e educativos da arte contemporánea. Contempla un apartado no que se recolle o marco teórico, no segundo as narrativas e, como terceiro, experiencias de traballo coa arte contemporánea na EI. A última parte documentada graficamente ilustra experiencias como “Mi mano es un reloj de arena” ou “Un jardín, una ciudad, un mapa o un paisaje”.

Coñecer e ler a JAvier Abad, faría desterrar de moitas prácticas ese erróneo pseudotoquemoderno, que induce a pensar que “machacar” ás criaturas con obras de arte de recoñecidos e reputados artistas xa é traballar coa arte.

Cen por cen Seoane

In CativArte on 13/11/2010 at 15:01

Visitamos a exposición “Cen por cen Seoane. 100 anos > 100 lugares”, a máis potente de todas cantas se teñen feito arredor da complexa figura deste personaxe que dominou tanto as disciplinas plásticas como as intelectuais. A dicir de Xosé Díaz, comisario da exposición e fillo de Isaac Díaz Pardo, “Seoane de ter sido catalán sería moito máis que Miró”. A súa fecunda labor abrangue a creación plástica, o deseño, a edición, a creación literaria, o xornalismo, o activismo político, a animación ou a creación de empresas culturais; como as oito patas do polbo, elemento moi recorrente na súa obra e co que Seoane se identificaba.

Organizada pola Fundación Seoane e a Fundación Caixa Galicia, a exposición está configurada en cen categorías, cifra que se fixo coincidir cos cen anos do seu nacemento. Cen lugares que conforman a poliédrica personalidade do artista e intelectual galego. Composta por 350 obras orixinais (pinturas, debuxos, gravados, carteis…), 220 documentos e 130 reproducións.

Houbo algún dos 100 lugares que mesmo nos fixo desexar estar alí co noso alumnado, -mágoa da distancia, hai moi poucos ou case ningún obxectivo pedagóxico que nos xustifique ese desprazamento coas criaturas destas idades-, mesmo sentimos envexa das escolas preto da Coruña. Tomamos nota dalgún destes lugares que considerábamos de aproveitamento didáctico e tratamos de localizar na rede as obras que os integraban. Advertimos, non son todas as que están, nin están todas as que son, pero dá para traballar a paisaxe, o mar, a figura humana, a cor, bodegóns, o deseño,  o medio natural ou as labores do campo.

Ás veces hai quen nos pregunta por que insistimos tanto no traballo coa arte, sempre dicimos que como manifestación e expresión humana debe ser ensinada, hai que aprenderlle ao alumnado a mirala, a valorala e a respectala. Ao mesmo tempo, cremos que, como representación da realidade, dos sentimentos ou das emocións humanas, debemos amosala en toda a súa diversidade de interpretacións e diferentes visións. Canto a por que insistimos na arte galega, non precisa explicación…

Liñas rectas

In CativArte on 12/11/2010 at 15:00

Hai determinados elementos que de sempre estiveron desterrados das aulas de educación infantil; as regras son un exemplo disto. Malia que ben sabemos da importancia de exercitar o trazo, ao noso alumnado gústalle que cando hai que tirar unha liña recta saia recta. Na clase temos todo tipo de regras, escuadros, cartabón e plantillas de diferentes tamaños. Para que as empregamos?, pois desde o uso máis convencional, medir e comparar tamaños, ata para o debuxo. Tirar liñas que se cruzan con outras formando interseccións, superpoñerlle un círculo ou un triángulo e logo colorear de cores distintas, é unha actividade que lles gusta moito.

A modo de inspiración para ese tipo de traballos, amosámoslle algunhas obras de Kandinsky.

O outono na pintura

In CativArte on 02/11/2010 at 08:09

Como noutras ocasións, no outono quixemos facer unha selección de obras pictóricas coas que amosarlle ao noso alumnado distintas representacións plásticas dos cambios que se producen no contorno co cambio estacional, e como son interpretados polos artistas.

Case sempre queremos recorrer a pintores galegos, quizais por seren menos coñecidos, pero lamentablemente non atopamos case ningunha imaxe na rede. Nós empregamos a Enciclopedia de Artistas Galegos para mostrar as obras de:

Leopoldo Varela: “Carballo en Vilaza” (2000); “Paisaxe urbana” (1950); “Vila” (1971); “Remanso” (1984); “Valados” (1979); “Carballeira” (2001); “Pontillón” (1991); “O río Tea. Mondariz” (2000); “Despois da vendima” (2000); “Paisaxe” (2000); “Paisaxe feliz” (2002); Vila” (2002).

Manuel López Garabal: “O castiñeiro” (1933); “Sol entre os carballos” (1946).

Logo decidimos empregar as obras do paisaxista impresionista francobritánico Alfred Sisley. No web da súa fundación atópanse moitas, das que escolmamos as do outono.

Dado que Sisley captou distintos momentos do día nos mesmos lugares, en estacións diferentes, con variacións climatolóxicas ou de luz, lembrarémolo, para na primavera vovler a amosalas e ensinarlle ao noso alumnado como identificalas atendendo aos indicios presentes na obra tales como a vexetación, a luz, etc.

Ver obras.

Sempre pensamos que na escola se debe iniciar a educación estética e artística dos nenos e nenas, e isto faise en todo momento, non se trata tan só de un día amosar unha obra de arte; todas as imaxes que se lle presenten deben ser de calidade, ao igual que a literatura, a música, etc. Mesmo como decoremos as paredes do centro ou das aulas, acabará influíndo no seu sentido estético e no seu gusto.

Monet 2010

In CativArte,TICArte on 29/10/2010 at 15:02

 

Con motivo da retrospectiva sobre a obra de Monet, exposta nas Galeries Nationales de París do 22 de setembro ao 24 de xaneiro de 2011, creouse unha web interactiva, Monet 2010, que recolle a vida e obra deste pintor.

Coincidimos coa reseña de Capítulo O, é “unha auténtica pasada”, “unha das webs 2010 a nivel mundial”. Está en varios idiomas, entre eles o español. Na Galería podemos ver os cadros presentes na exposición, algo que non sempre se fai. Desde Viaje permite un percorrido pola obra, todo un alarde de interactividade; aínda non o probamos no encerado dixital, pero co cursor podemos derramar o tinteiro; dando palmadas, facer voar a pega; ver como caen as folerpas de neve nas paisaxes nevadas; pasar do inverno á primavera; facer xirar as aspas dos muíños, levantando follas e pétalos de papoulas; mover a auga do estanque; facer desaparecer a neve; tocar as campás das catedrais…, e como non, ver todos os cadros polos que “viaxamos”.

Entrar nunha obra de arte, unha experiencia inesquecible , para nós e para os máis pequenos.

EnlatArte

In CativArte,FormArte on 04/10/2010 at 18:00

Aínda non tivemos tempo de contar nada do curso “Leer para aprender”, ao que asistimos na UIMP en Santander organizado polo Ministerio de Educación dentro da súa oferta de cursos de verán. Pero neste momento estamos en proceso de redacción da nosa proposta de traballo para a fase non presencial. Pedíasenos que leváramos a cabo unha secuencia didáctica co alumnado na que se traballase conxuntamente a competencia lingüística coa competencia matemática ou coa competencia artística, de xeito similar ás que se poden ver no portal Leer.es e que foron amosadas na fase presencial do curso. Gustáronnos tanto as intervencións de Andrea Giráldez e de Javier Abad sobre arte comunitario, que non o dubidamos un momento. O noso proxecto titularase “EnlatArte”.

Partindo dun obxecto cotiá, as latas de conserva, presentes nos fogares de todos os nenos e nenas, faremos unha intervención artística na que todos poderán participar e incluso modificar continuamente. Ao mesmo tempo, traballaremos a competencia lingüística, a partir da etiquetaxe e da composición dos produtos enlatados; a competencia social e cidadá, a sostibilidade –recilaxe e reutilización- ; a competencia en interacción co mundo físico e social, coñecendo alimentos e formas de conservación; a competencia dixital, buscando información e imaxes; a competencia matemática, con medidas de magnitude, peso e volume; a competencia en autonomía e iniciativa persoal, centrándonos no consumo responsable; e como non, a competencia en aprender a aprender.

Un proxecto para estar enlatados e dar a lata todo o curso. Iremos contando.

Vacas na cidade?

In CativArte on 16/09/2010 at 23:03

Este curso temos o empeño, coma sempre, de traballar na clase con distintas manifestacións artísticas contemporáneas; pero queremos que o alumnado coñeza que a arte pode estar presente en todas partes, non só nos museos ou salas de exposicións. Con esa finalidade, esta mañá, lemos  “Vacas na cidade?”, de An Alfaya, publicado en Galaxia no 2007, con motivo da CowParade en Vigo.

A CowParade é unha proposta artística composta por vacas a tamaño natural en fibra de vidro, decoradas por artistas locales, e expostas nas principais rúas, prazas e parques de cidades de todo o mundo. As esculturas amosan deseños que rememoran a cultura local, a vida da zona, e mesmo temas de importancia local ou nacional. Despois de ser exhibidas, son subastadas e as ganancias son doadas a organizacións sen ánimo de lucro. Un elemento, animal cotiá, reinterpretado en clave artística, con moi poucas variacións na súa forma, hai tres básicas –sen contar a vaca “Rianxeira”, a preferida dos vigueses-; isto bríndanos a posibilidade de que os cativos aprecien, a máis da creatividade,  as diferenzas culturais nos estampados das vacas.

Trala lectura do conto, proxectamos na pantalla imaxes e vídeos das vacas elaboradas nos diferentes CowParade, e finalmente, foron eles os que elaboraron os seu propios deseños para as esculturas. Non tiñan nada que envexar as dos artistas.

Facilitamos o acceso a imaxes e vídeos da CowParade en Madrid (vídeo), París, Lima, China, Roma (vídeo), Costa Rica, Australia, Túnez, e a súa última instalación en Burdeos.

Como di Paulo, o neno do conto, son vacas máxicas, tan só hai que “pillarlles o punto”.

Ver presentación. 

 

A arte nos álbums infantís

In CativArte,ContArte on 14/05/2010 at 09:09

Quixemos facer unha escolma de libros nos que se trataran temas como a cor, a creatividade, os museos, os artistas ou obras pictóricas. Velaí van.

  • A cor

Los colores”, de Frederik Vahle, en Lóguez.

La reina de los colores”, de Jutta Bauer en Lóquez

La verdadera historia de los colores”, de Eva Heller en Lóquez.

Pequeno azul e pequeno amarelo”, de Leo Lionni en Kalandraka.

Mi primer libro de los colores”, de Eric Carle en Kókinos.

Juego de colores”, de Hervé Tullet en Kókinos.

  • A creatividade

Cuando todos regresaron más pronto a casa”, de Isabel Pin en Lóguez.

Moncho e a mancha“, de Kiko Dasilva en Kalandraka.

Aquiles, o puntiño“, de Guia Risari en Kalandraka.

  • A arte

El coleccionista de momentos”, de Quint Buchholz en Lóquez.

Arte”, de Patrick McDonnell en Serres.

A editorial Lóquez ten publicada unha colección “Joven arte”, na que cada título se centra nunha obra; “A nevada” de Goya, “O rinoceronte” de Durero, “O potros azuis” de Franz Marc, “A Mona Lisa” de Leonardo da Vinci, “El puente de Arlés” de Van Gogh, entre outros.

  • Obras/cadros

El cuadro desaparecido”, de Kestutis Kasparavicius en Thule.

Mira la luz en el arte”, de Guillian Wolfe en Serres.

Zoom… en el arte” de Guillian Wolfe en Serres.

Jan estivo alí”, de Xosé A. Neira Cruz, en Galaxia.

O cadro máis bonito do mundo”, de Miquel Obiols en Kalandraka.

  • Museos

Alex, dentro y fuera del MARCO”, de Magogo Cárdenas en Serres.

Formas de museo”, de varios autores en Serres.

MOMA en busca de arte”, de Jon Scieszka en Serres.

Se facemos unha procura de libros relacionados coa arte no SOL estes son os resultados que nos devolve.

A pintura na literatura infantil

In CativArte,ContArte on 14/05/2010 at 09:09

A FGSR dentro da súa colección Temas en la literatura infantil y juvenil, dedicou o nº2 a “La pintura en la literatura para niños y jóvenes”, na que se presenta unha selección bibliográfica de libros relacionados coa pintura.

A guía divídese en dous grandes bloques:

-“Leer la pintura”, con obras de ficción e de carácter informativo, organizadas por idade.

-“Arte, libros y niños”, con artigos, monografías e webs.

A selección de libros estrutúrase en sete apartados:

Galería de retratos: historias de ficción ou biografías protagonizadas por pintores con nome propio.

Historias enmarcadas: historias de aventura ou misterio que arredor de pintores u obras pictóricas coñecidas.

Onde viven os cadros: historias de ficción que se desenvolven nos museos.

E ti que pintas?: historias de ficción para achegarse á cor, ao debuxo ou á pintura.

A paleta como xogo: aproximación á cor, ao debuxo e á pintura mediante

propostas de xogo.

Saber máis sobre pintura: material informativo sobre o tema.

A publicación é do 2005, polo que se botan a faltar algúns máis recentes e xa clásicos. Engadirémolos noutra entrada.

As árbores como arte

In CativArte on 15/03/2010 at 00:16

Xa que estamos a falar das árbores, queremos facer mención á obra do pintor e escultor vasco Agustín Ibarrola que nos últimos anos realizou obras de gran formato, intervindo directamente sobre a natureza. Nos seus “Bosques” pinta sobre as propias árbores, como no coñecido Bosque de Oma, preto de Guernica, ou no “Bosque Encantado” en Salamanca nas ribeiras do río Tormes onde pintou árbores secas con pintura de vivos colores. En Galicia tamén fixo unha intervención artística no Ecoespacio de O Rexo. Alí as árbores, as pedras e bloques de granito forman parte da obra de arte. Podemos aprecialo nas fotografías de Xurxo Lobato.

Palabras pintadas … pintar palabras

In AlfabetizArte,CativArte on 24/02/2010 at 20:40

Lingua escrita e arte, unha combinación suprema. Cando andamos a aprenderlles aos nenos a funcionalidade e posibilidades expresivas das distintas linguaxes, a linguaxe escrita e a linguaxe artística coinciden nunha exposición organizada polo Centro Virtual Cervantes, Palabras pintadas … pintar palabras. Precisamente agora, cando tanto se debate se “vale”máis unha imaxe ca unha palabra, pensemos na publicidade. Pero esto non é nada novo, xa nas grafías abstractas dos abrigos prehistóricos a imaxe a a palabra coincidiron nunha dimensión única.

A presenza de palabras ou textos na superficie visual de obras plásticas, ben como elemento icónico ou como representación dun concepto, isto é o que recolle esta exposición con obras dun século, de Picasso, Juan Gris, Equipo Crónica, Miró, Dalí, Tàpies, Millares, Plensa, Perejaume, etc.

O garabato

In CativArte on 05/02/2010 at 19:41

Dentro do Proxecto educativo do Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofía (MNCARS) atopamos o caderno “Garabato”, elaborado cunha finalidade preparatoria para a visita ao museo. Propón “unha aproximación ao garabato directa, intuitiva, visual, ao alcance do neno. Nos seus distintos apartados o libro aborda a natureza do garabato, a súa capacidade expresiva, o seu contido figurativo; analiza o papel que xoga nunha composición, a súa presenza na nosa vida cotiá, os seus posibles significados e o seu carácter simbólico.” Acompáñase dunha batería de actividades para realizar na aula.

No apartado “Os artistas tamén garabatean”, reproduce algunhas das obras do MNCARS nas que o garabato cumpre un papel relevante.

Completa a colección con outros dous cadernos: “Manchas” e “Línea recta”, non disponibles on line.

A sombra

In CativArte on 01/02/2010 at 20:19

Poucos feitos sorprenden tanto aos nenos e ás nenas como o descubrimento da súa sombra. Para ir pensando nunha experiencia didáctica que nos axudará a soportar a espera dos días luminosos co sol ben alto.

O pasado ano o Museo Thyssen-Bornemisza e a Fundación Caja Madrid organizaron unha fermosa exposición, La sombra,  sobre a sombra na arte; empezaba cunha representación da fábula da invención da pintura, de Plinio el Viejo, pasando por obras de todas as épocas: Renacemento, Barroco, Romanticismo, Simbolismo, Impresionismo, Realismo, Surrealismo, Pop art, ata a actualidade, nun total de 114, véndose tamén o seu tratamento na fotografía e no cine.

“Una antigua fábula de Plinio el Viejo († 79 d.C) sitúa el origen de la pintura en Corinto, donde una joven muchacha, hija del alfarero Butades de Sición, habría trazado el contorno de su amante sobre una pared, a la luz de una vela.

“La sombra” como tema artístico ha estado indivisiblemente unida a la historia del arte occidental. Su intencionalidad ha sido fundamentalmente naturalista, al subrayar la verosimilitud de lo representado. Pero cada época la ha dotado de connotaciones diferentes. La presente exposición —lejos del formato monográfico al uso— se propone llamar la atención del visitante sobre el amplio espectro de implicaciones, problemas y soluciones suscitado por la representación de la sombra en el arte desde el Renacimiento hasta nuestros días. Algunos de los objetivos de esta exposición son poner de relieve la existencia de caminos transversales y mostrar los hilos, a veces ocultos, que unen, pese a la distancia cronológica, las épocas y los artistas.”

Neste vídeo, o comisario da exposición, Víctor Stoichita, catedrático de Historia del Arte e autor da obra Breve historia de la sombra, publicada en Siruela, acompáñanos coas súas explicacións, nun percorrido pola mesma.

Tamén vos recomendamos, para completar o traballo na aula o libro Filiberto e o xastre de sombras, publicado en Kalandraka da colección Demademora.

Asociación Galega de Profesionais da Ilustración

In CativArte on 31/01/2010 at 12:53

A AGPI aglutina a máis de 70 ilustradores pocedentes de todas as vertentes da creación visual aplicada. Na galería atopamos, entre outras categorías, infantil, xuvenil, amimación, cómic, mural/graffitti, matte painting… É sorprendente como o noso alumnado é capaz de recoñecer o estilo dalgún dos ilustradores dos seus contos favoritos.

Cadros musicados

In MusicArte on 28/01/2010 at 20:59

Leandro Lamas é un artista sobradamente coñecido no ámbito da ilustración de contos infantís. O seu estilo colorista e naif reproduce escenas cotiás ou imaxinadas cargadas de ilusión, romanticismo e un pequeno toque irónico. Podemos ver algunhas das súas obras no seu bloque; con moitas delas elaborou unha presentación con acompañamento musical.

Das aulas de infantil habería que desterrar as imaxes de ínfima calidade estética que aínda se seguen a atopar. Debuxos planos, con cores rechamantes, case sen matices, dunha pobreza desde o punto de vista artístico, plástico e estético que non admiten ningún tipo de xustificación, máxime cando a día de hoxe atopamos na rede reproducións de moitas obras de arte. Aos nenos e nenas, aínda que pequenos, hai que ir educándolles o sentido estético, e poida que, se faga máis co que observan no seu entorno cotiá no día a día, que levándoos de cando en vez a unha exposición ou amosándolles un cadro.

“Ratón Pérez y el diente de un rey”

In CativArte on 27/01/2010 at 22:40

O Centro Virtual Cervantes presenta a versión dixital da exposición “Ratón Pérez y el diente de un rey”, e a historia dunha das persoaxes infantís españolas máis xenuínas, xunto con 78 interpretacións artísticas orixinais e inéditas dalgún dos mellores ilustradores de finais do seculo XX. 

Ben merece a visita á exposición, de seguro que os rapaces desfrutarán con estas ilustracións. Toda unha oportunidade para iniciar un traballo de aula sobre os dentes e o seu coidado.