A nosa achega á educación infantil

Folclorización das conmemoracións escolares

In RebelArte on 28/01/2010 at 20:34

Asisto con estupefacción e non pouca preocupación ao triste espectáculo no que se transformou o tratamento de certas conmemoracións nos centros educativos. Fai moito, moito tempo, alá pola época de efervescencia da LOXSE postulábase a absoluta necesidade de introducir os temas transversais no currículo; foron tempos duros, tanto para aqueles docentes que apostaban polo tratamento de problemáticas de la sociedade; como para aqueles que vían a dificultade de tratar estes temas desde as súas materias. 

Foi una batalla non definitivamente ganada, pero ao menos asumida pola comunidade educativa e que grazas ao impulso de todas as administracións educativas, ben a través das súas actividades de formación do profesorado, da oferta de recursos, da publicación de experiencias escolares, e sobre todo, grazas ao establecemento no calendario escolar de conmemoracións significativas relacionadas coa Paz, co Medio Ambiente, etc.

E é aquí onde nos encontramos co problema, aquelas actividades innovadoras, propostas e levadas a cabo por profesorado comprometido cos problemas que desacougan á sociedade, convertéronse en moitos centros nunha rutina anual, en moitos máis dos que nos atreveriamos a recoñecer; especialmente nos de educación infantil e primaria. É máis, case nos poderíamos atrever a asegurar que o tempo/calendario escolar está marcado por estas celebracións. Vamos de “romaría en romaría”. Supón un despregue de actividade frenética, para o profesorado, para os equipos de actividades complementarias, para os de biblioteca, para os TIC …, e una vez concluídas as actividades dunha celebración xa estamos deseñando as da próxima. Pero no se trataba disto, verdade?

Isto calou de tal forma nos centros e na sociedade, que case todos os servizos de atención á infancia, tanto no ámbito non formal coma no informal se suman á celebración das conmemoracións. As editoriais incluso publican materiais ad hoc para estas ocasións; compañías de teatro, empresas de animación sociocultural, contacontos …, todos o “celebramos”.

Soen ser momentos nos que o centro ten a ilusión, nalgúns casos, o espellismo, de que se traballa de forma coordinada; tamén soen ser ben valoradas polas familias do alumnado, en moitos casos, son nos escasos momentos nos que se visibiliza o traballo dos docentes. Tamén soen ser moi emotivas para os proxenitores, a case todos os pais os conmove ver a os seus pícaros lendo un manifesto, recitando un poema, recadando fondos para una comunidade desfavorecida, representando una escena que alude a aqueles valores máis humanos e universais, prantando unha árbore, ceibando unha pomba…. Decote, son fotografadas, gravadas, recollidas e retransmitidas polos medios de comunicación; aparecen nas páxinas web do centro, a súa celebración engádelle valor ao centro educativo. Pero, despois que?

En que punto desvirtuamos ou pervertemos a idea inicial?; en que momento se derivou cara ese tratamento efemerizante e en moitos casos, mercantilizado?, tan só buscamos o impacto visceral? Non busquemos culpables, non os hai.

O meu ton pode parecer excesivamente crítico e falto de respecto cara o traballo serio e rigoroso de moitos centros e profesionais da educación que non caen nos tópicos que acabo de mencionar. Pero non, todo o contrario, o meu ton é moi optimista. Aínda no caso de que nos atopemos nese punto de desviación do obxectivo inicial, estamos en disposición de reflexionar sobre a nosa propia experiencia e sobre os resultados realmente educativos deste tipo de intervencións. Non son quen para propoñer alternativas; estas teñen que xurdir e están xurdindo de moitos claustros; a clave está no traballo do día a día e non no “dun día” (aínda que supoña a preparación de moitos días previos). Tan só se trata de analizar si a nosa cotidianidade e rutinas diarias son coherentes cos postulados da celebración en cuestión. Aí radica a clave do seguinte paso a dar no tratamento dos temas transversais ou da educación en valores de hogano, que dito sexa de paso, así era no momento da súa introdución nos currículos escolares.

Nota: O tratamento de efemérides pode ser unha actividade interesante e dar pé a proxectos que desenvolvan os conceptos sobre os que se fai unha chamada de atención á sociedade nese día concreto; pero recordemos a nosa función como educadores e non permitamos que se folclorice todo.

Advertisements

Deixar unha resposta

introduce os teu datos ou preme nunha das iconas:

Logotipo de WordPress.com

Estás a comentar desde a túa conta de WordPress.com. Sair / Cambiar )

Twitter picture

Estás a comentar desde a túa conta de Twitter. Sair / Cambiar )

Facebook photo

Estás a comentar desde a túa conta de Facebook. Sair / Cambiar )

Google+ photo

Estás a comentar desde a túa conta de Google+. Sair / Cambiar )

Conectando a %s

%d bloggers like this: